III KO 165/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 czerwca 2026 r.
SSN Antoni Bojańczyk
w przedmiocie wniosku skazanego K. O. o wznowienie z urzędu
postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego
z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt III KK 73/23,
o oddaleniu m. in. kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej,
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
zarządził:
1. stwierdzić niedopuszczalność wznowienia postępowania z
urzędu;
2. odpis zarządzenia wraz z pouczeniem o jego
niezaskarżalności doręczyć skazanemu.
UZASADNIENIE
W dniu 17 października 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo
procesowe skazanego K. O. z dnia 11 października 2025 r. zatytułowane „wniosek”,
w którym skazany wniósł o „wznowienie postępowania od prawomocnego wyroku
Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 200/21 ze
względu na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postępowaniu
kasacyjnym z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt III KK 73/23, Sąd Najwyższy,
III KO 165/25
2
polegającej na nienależytej obsadzie sądu orzekającego, która nie była mu znana
na przedpolu rozpoznawania sprawy, co uniemożliwiło mu skorzystanie z wniosku o
zmianę składu sędziowskiego”.
Pismo to stanowiło w istocie sygnalizację wznowienia z urzędu
postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z
dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt III KK 73/23, o oddaleniu wszystkich kasacji
obrońców skazanych (w tym kasacji obrońcy skazanego K. O. ) jako oczywiście
bezzasadnych, z uwagi na uzasadnienie wniosku okolicznością udziału w
postępowaniu kasacyjnym sędziów SN: Pawła Kołodziejskiego (sprawozdawcy) i
Małgorzaty Bednarek (członka składu orzekającego), co do których – zdaniem
skazanego – „istnieją i istniały poważne wątpliwości co do ich niezawisłości i
bezstronności oraz legalności w owym czasie”, tj. okolicznością zaistnienia
uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego na nienależytej
obsadzie Sądu Najwyższego. W dalszej części uzasadnienia wniosku skazany
wskazał, że ww. sędziowie SN zostali awansowani przez wadliwy organ jakim jest
Krajowa Rada Sądownictwa, stąd ich powołanie na urząd sędziego SN obarczone
jest wadą prawną. Obecność w składzie orzekającym ww. sędziów powołanych na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, prowadzi do naruszenia standardu
niezawisłości i bezstronności w rozumieniu prawa krajowego („uchwały sędziów
Sądu Najwyższego”) i prawa traktatowego („wyroków ETPCz i TSUE”) (k. 2-3).
Pismo to zostało zarejestrowane w repertorium „KO” pod sygn. III KO 165/25
jako wniosek sygnalizacyjny (k. 2 i k. 5). Wprawdzie w zarządzeniu na k. 5 po
słowach „sygnalizacja wznowienia postępowania z urzędu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.)”
nie doprecyzowano, że chodzi o postępowanie kasacyjne, jednak jak już wyżej
wskazano, petitum pisma procesowego skazanego, jego treść, szczególnie treść
jego uzasadnienia, wskazują na sygnalizację potrzeby wznowienia z urzędu
postępowania kasacyjnego.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. uchybienia
ujęte w art. 439 § 1 k.p.k. stanowią przyczyny wznowienia postępowania karnego z
urzędu, przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w art.
III KO 165/25
3
439 § 1 pkt 9 - 11 k.p.k. może nastąpić tylko na korzyść skazanego. W
przedmiotowej sprawie stwierdzić należy brak podstaw do podjęcia działań z
urzędu przez Sąd Najwyższy w przedmiocie wznowienia postępowania
kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 23
listopada 2023 r., sygn. akt III KK 73/23. Instytucja wznowienia postępowania
dotyczy bowiem postępowania sądowego rozstrzygającego w zakresie
odpowiedzialności karnej oskarżonego. Tymczasem postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt III KK 73/23, o oddaleniu kasacji
obrońców skazanych, w tym kasacji obrońcy skazanego K. O. jako oczywiście
bezzasadnych, nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie
sądowe w zakresie odnoszącym się do jego odpowiedzialności karnej. Takim
orzeczeniem jest - pierwotny w stosunku do niego - wyrok skazujący Sądu
Okręgowego w Kielcach z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt III K 151/20, zmieniony
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II AKa
200/21, od którego obrońcy skazanych wnieśli kasacje.
Jak podkreślono w uchwale Pełnego Składu Izby Karnej Sądu Najwyższego
z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt I KZP 37/2000, zam. OSNKW 2000, z. 9 -
10, poz. 78, oddalenie kasacji jest jakościowo czymś zupełnie odmiennym niż
utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy. Oddalając kasację sąd orzeka
jedynie o niezasadności wniesionej skargi kasacyjnej, nie wkracza zaś w żadnym
zakresie w sferę, w której wyrok kończący postępowanie, korzysta już z powagi
rzeczy osądzonej. W uchwale tej wskazano, że z istoty postępowania kasacyjnego
wynika, iż nie jest też ono postępowaniem zmierzającym do rozstrzygnięcia "o
zasadności oskarżenia wniesionego w sprawie karnej" w rozumieniu art. 6 ust. 1
Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lecz
postępowaniem zmierzającym do zbadania zasadności tego nadzwyczajnego
środka zaskarżenia, jakim jest kasacja, wniesionego już po prawomocnym
zakończeniu postępowania.
W licznych judykatach Sądu Najwyższego artykułowany jest pogląd, że
niedopuszczalny z mocy ustawy jest wniosek o wznowienie postępowania
kasacyjnego, gdyż orzeczenie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest
orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art.
III KO 165/25
4
540 § 1 in princ. k.p.k. Jest natomiast takim orzeczeniem wydane przez Sąd
Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego wyroku, orzeczenie
następcze o umorzeniu postępowania lub o uniewinnieniu oskarżonego (por. np.
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt III KO
53/99, OSNKW 2001, z. 7 - 8, poz. 67, z dnia 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00,
OSNKW 2001, z. 9 - 10, poz. 83, z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt V KO 87/10 i
powołane w nim orzeczenia, zam. R - OSNKW 2010, poz. 2369, z dnia 19 sierpnia
2015 r., sygn. akt IV KO 46/15, OSNKW 2015, z. 12, poz. 104, a także
postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r.,
sygn. akt I KZP 17/22, Legalis).
W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005
r., I KZP 5/05, zam. OSNKW 2005, z. 6, poz. 48, wyrażono pogląd, że w
postępowaniu o wznowienie postępowania, istnieje zawsze możliwość
wykorzystania inicjatywy stron w celu usunięcia rzeczywistych uchybień
wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pełne zastosowanie znajduje tu instytucja
przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem
(sygnalizacją) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie
potwierdzenia zaistnienia wskazanego uchybienia, może prowadzić do wszczęcia z
urzędu postępowania wznowieniowego, zaś w braku zaistnienia uchybienia
skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie
wymaga wydania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana w sygnalizacji
usterka nie występuje. Wolno poprzestać wówczas nawet na samym
poinformowaniu stron o braku podstaw do wszczęcia postępowania
wznowieniowego z urzędu. Dopuszczalne jest jednak ⎯ także ⎯ wydanie decyzji o
braku prawnych podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu w
formie niezaskarżalnego zarządzenia, co uznano za stosowne w niniejszym
przypadku.
[J.J.]
[a.ł]
III KO 165/25
5
