Art. 544.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 544 KPK określa, jaki sąd jest właściwy do rozstrzygnięcia kwestii wznowienia postępowania. Zasadą z § 1 jest orzekanie przez sąd okręgowy. Jeżeli jednak postępowanie zakończyło się orzeczeniem sądu okręgowego, w sprawie wznowienia orzeka sąd apelacyjny. Gdy zakończenie postępowania nastąpiło orzeczeniem sądu apelacyjnego albo Sądu Najwyższego, właściwy jest Sąd Najwyższy, zgodnie z § 2. W każdym z tych przypadków sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Paragraf 3 wskazuje ponadto, że rozstrzygnięcie zapada na posiedzeniu bez udziału stron, chyba że prezes sądu lub sam sąd postanowi inaczej.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy rozpoznawana jest kwestia wznowienia postępowania karnego zakończonego orzeczeniem. Aby ustalić właściwy sąd, należy odnieść się do sądu, którego orzeczenie zakończyło postępowanie wskazane we wniosku. Jeżeli przepis nie wskazuje sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego według tej reguły, § 1 przypisuje sprawę sądowi okręgowemu. O właściwości decyduje więc kategoria sądu, który wydał kończące orzeczenie, a nie sama nazwa lub argumentacja uczestnika postępowania. Art. 544 KPK odnosi się również do sposobu procedowania, ponieważ przewiduje posiedzenie bez udziału stron jako rozwiązanie zasadnicze. Nie wyklucza to udziału stron w każdym przypadku, gdyż prezes sądu albo sąd może postanowić inaczej.

Przykład zastosowania w codziennej sytuacji

Przykładowo postępowanie karne zostało zakończone orzeczeniem sądu okręgowego, a następnie pojawia się kwestia jego wznowienia. Z art. 544 § 1 KPK wynika, że w takiej kwestii orzeka sąd apelacyjny, a nie sąd okręgowy, który wydał orzeczenie kończące postępowanie. Sąd apelacyjny rozpoznaje tę kwestię w składzie trzech sędziów. Co do zasady następuje to na posiedzeniu bez udziału stron. Jeżeli jednak prezes sądu albo sąd postanowi inaczej, strony mogą brać udział w posiedzeniu.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 544 KPK nie oznacza, że każdą kwestię wznowienia zawsze rozpoznaje sąd okręgowy. Przepis wyraźnie wprowadza odmienne rozwiązania, gdy postępowanie zakończyło się orzeczeniem sądu okręgowego, sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego. Błędem jest także utożsamianie posiedzenia bez udziału stron z całkowitym zakazem ich udziału, ponieważ § 3 przewiduje możliwość odmiennej decyzji prezesa sądu albo sądu. Z przepisu wynika obowiązek orzekania w składzie trzech sędziów, a nie przez jednego sędziego. Art. 544 KPK reguluje właściwość sądu, skład oraz formę rozpoznania kwestii wznowienia, lecz nie wskazuje w tym przepisie podstaw wznowienia postępowania. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.