III KO 14/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Dnia 8 lipca 2025 r.
w sprawie M.S.,
skazanego za czyn z art. 148 § 1 k.k. i in.,
na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 8 lipca 2025 r.,
w przedmiocie rozważenia dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania
w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 11 lutego 2021 r., II AKa 234/20, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego
w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 2020 r., II K 25/20,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie
postępowania z uwagi na jego oczywistą bezzasadność.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca
2020 r., II K 25/20, M.S. został uznany za winnego czynu z art. 148 § 1 k.k., za
który wymierzono mu karę dożywotniego pozbawienia wolności oraz czynu z art. 13
§ 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 15 lat pozbawienia
wolności, a jako karę łączną wymierzono M.S. karę dożywotniego pozbawienia
wolności.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Sąd Apelacyjny w
Szczecinie wyrokiem z dnia 11 lutego 2021 r., II AKa 234/20, zmienił zaskarżony
III KO 14/25
2
wyrok w ten sposób, że wskazał, iż oskarżony może ubiegać się o warunkowe
przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności po odbyciu
30 lat kary.
Pismem z dnia 9 stycznia 2025 r. skazany zwrócił się do Sądu Okręgowego
w Gorzowie Wielkopolskim z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania,
który został, zgodnie z właściwością, przekazany do Sądu Najwyższego. W swoim
piśmie skazany podał, że w opinii psychiatrycznej biegli stwierdzili u niego
uzależnienie od gier komputerowych, bez wpływu na poczytalność. Tymczasem
zdaniem skazanego taka informacja powinna powodować przeprowadzenie
dowodu z dodatkowej opinii psychiatrycznej specjalistów w dziedzinie uzależnienia
od gier video. Wniosek opinii biegłych skazany traktuje jako dowód istnienia
uzasadnionych wątpliwości co do jego poczytalności. Skazany kwestionował
również materiał dowodowy, w oparciu o który została sporządzona opinia sądowo-
psychiatryczna, zwłaszcza posłużenie się przez biegłych notatką urzędową.
Wskazał również, że z uwagi na kwestię ustaleń dotyczących jego poczytalności
nie uwzględniono okoliczności mogących wpływać na nadzwyczajne złagodzenie
kary i uwzględniono okoliczności związane z nadzwyczajnym jej obostrzeniem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek skazanego M.S. okazał się oczywiście bezzasadny, dlatego też
Sąd Najwyższy odmówił jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
Stosownie do art. 545 § 3 k.p.k. osobisty wniosek strony o wznowienie
postępowania podlega w sposób formalny wstępnej kontroli w zakresie jego treści.
W wypadku stwierdzenia, że świadczy ona o jego oczywistej bezzasadności, sąd
odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od profesjonalnego pełnomocnika.
Przepis art. 545 § 3 k.p.k. można zastosować w szczególności wówczas, gdy
oczywista bezzasadność wniosku jest widoczna na pierwszy rzut oka, niewątpliwa i
wniosek ten obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2023 r., IV KO 85/23).
Skazany nie podał żadnej podstawy prawnej swego wniosku, oprócz
wskazania, że działa „na mocy art. 56 k.p.k.”. Z treści jego pisma należy
wywnioskować, że zdaniem skazanego pojawiły się w sprawie nowe fakty lub
III KO 14/25
3
dowody, który miałby wskazywać na stan niepoczytalności skazanego, a więc brak
możliwości pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej, ewentualnie wpływ tych
ustaleń na rozstrzygnięcie o karze.
Jednakże, aby można było wznowić postępowanie karne na podstawie
„nowych faktów i dowodów”, ujawnić się musi dowód lub okoliczność nieznana
sądowi orzekającemu w chwili wyrokowania, a jednocześnie w wysokim stopniu
uprawdopodobniająca wadliwość wydanego orzeczenia i w takim samym stopniu
wskazująca, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie zasadniczo
odmienne od orzeczenia poprzedniego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z
dni: 26 kwietnia 2021 r., V KO 3/21; 22 grudnia 2021 r., V KZ 63/21). Tymczasem
skazany powołuje się na okoliczności i dowody, które były znane Sądom
orzekającym w sprawie.
Stan zdrowia psychicznego skazanego był przedmiotem zainteresowania
Sądów w toku postępowania. Na etapie postępowania przygotowawczego został
przeprowadzony dowód z opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej (k. 855-
867). Biegli opierali się na szerokim spektrum materiału dowodowego, w postaci
wyjaśnień skazanego, zeznań świadków, wywiadu środowiskowego, wydruków
wiadomości tekstowych, notatki urzędowej, a także wyników badania skazanego
przez psychiatrów, dokumentacji medycznej, wyników obserwacji psychiatrycznej.
We wnioskach opinii wskazano m.in., że biegli nie rozpoznali u M.S. choroby
psychicznej, ani upośledzenia umysłowego, rozpoznali nieprawidłowy rozwój
osobowości i uzależnienie od gier komputerowych, wyraźnie zaznaczając jednak,
że to rozpoznanie nie miało wpływu dyspozycję poczytalności. We wnioskach
numer trzy i pięć biegli wprost podali, że ówczesny podejrzany nie miał zniesionej,
ani ograniczonej w stopniu znacznym zdolności do rozpoznania znaczenia czynów i
pokierowania swoim postępowaniem, jak również, że może prowadzić swoją
obronę w sposób samodzielny i rozsądny. Grono trojga biegłych złożyło następnie
ustną opinię uzupełniającą na rozprawie (k. 1278-1282), zgodnie podtrzymując
opinię pisemną, odpowiadając na pytania sądu i stron, w tym obrońcy skazanego.
Kwestia opinii psychiatrycznej była też przedmiotem apelacji obrońcy skazanego.
Sąd odwoławczy kontrolował ocenę i możliwość wykorzystania tego dowodu (k.
1521) i nie znalazł podstaw do zakwestionowania opinii. Co więcej, wypowiedział
III KO 14/25
4
się szeroko w kwestii akcentowanej przez skazanego, tj. co do możliwości
wykorzystania przez biegłych notatki urzędowej. Podkreślił, że tego typu
zachowanie nie narusza zakazu dowodowego z art. 174 k.p.k., jak również wskazał,
że im większą ilością informacji na temat skazanego biegli dysponowali, tym
bardziej przekonujące i wszechstronne są wnioski diagnostyczne. Jakość opinii
biegłych była też przedmiotem zarzutu w kasacji obrońcy skazanego, która została
oddalona jako oczywiście bezzasadna postanowieniem z dnia 20 maja 2022 r., V
KK 459/21. W sytuacji, gdy doszło do wszechstronnego zbadania sprawy pod
kątem stanu zdrowia psychicznego skazanego, nie ma możliwości, aby polemiczne
kwestionowanie ustaleń w przedmiocie jego poczytalności na obecnym etapie
postępowania doprowadziło do wznowienia postępowania.
Ponownie należy podkreślić, że warunkiem wznowienia postępowania w
trybie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. jest to, aby dane okoliczności ujawniły się już po
wydaniu orzeczenia, a więc nie były znane sądom ani stronie wcześniej, przed
wydaniem wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2025 r.,
IV KO 5/25). Tymczasem skazany bazuje na treści opinii psychiatrycznej
sporządzonej w toku postępowania, a więc na dowodzie pozbawionym elementu
„nowości” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację należało odmówić przyjęcia
wniosku skazanego jako oczywiście bezzasadnego w trybie art. 545 § 3 k.p.k., bez
wzywania do uzupełnienia jego braków formalnych.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[WB]
[r.g.]
III KO 14/25
5
