III KO 115/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 września 2025 r.
SSN Igor Zgoliński
w sprawie J. M.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 18 września 2025 r.,
wniosku J. M.
w przedmiocie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Jerzego Grubby
od rozpoznania sygnalizacji potrzeby wznowienia z urzędu postępowania
zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia
18 czerwca 2019 r., sygn. II AKa 217/18, utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu
Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. III K 21/17,
na podstawie art. art. 40 § 3 k.p.k., art. 41 § 1 k.p.k., art. 42 § 4 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku
UZASADNIENIE
J. M. w dniu 4 lipca 2025 r. złożył w trybie art. 9 § 2 k.p.k. sygnalizację
wskazującą na potrzebę wznowienia wyżej wskazanego postępowania z urzędu.
Sprawa została przydzielona do referatu sędziego Sądu Najwyższego Jerzego
Grubby, który wyznaczył na dzień 30 września 2025 r. posiedzenie w tym
przedmiocie. J. M. w dniu 9 września złożył wniosek o wyłączenie sędziego od
orzekania z uwagi na to, że w niniejszej sprawie zasiadał już w składzie
orzekającym w kwestii wznowienia postępowania (postanowienie Sądu
III KO 115/25
2
Najwyższego z dnia 14 maja 2010 r.). Wówczas wniosek został oddalony,
natomiast finalnie postępowanie zostało wznowione wyrokiem Sądu Najwyższego z
dnia 2 lutego 2012 r., sygn. II KO 80/11. Podstawę wznowienia stanowił przepis art.
540 § 3 k.p.k. stanowiący, że postępowanie wznawia się na korzyść oskarżonego,
gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego
działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą
Polską, która to regulacja znajduje zastosowanie do spraw lustracyjnych (art. 21a
ust. 1 ustawy lustracyjnej), po tym jak prawomocnym wyrokiem z dnia 14 czerwca
2011 r., skarga nr 52443/07, Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu
stwierdził, że w postępowaniu lustracyjnym prowadzonym wobec J. M. nastąpiło
naruszenie art. 6 § 1 w związku z art. 6 § 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności
odnotować należało, że nie zachodziła podstawa z art. 40 § 3 k.p.k. Sędzia Sądu
Najwyższego Jerzy Grubba nie brał udziału w wydaniu orzeczenia objętego
przedmiotową sygnalizacją. Stąd nie materializowała się podstawa wyłączenia z
urzędu, do której odwołał się autor wniosku w piśmie z dnia 4 lipca 2025 (k. 2). Nie
było także powodów do stwierdzenia zagrożenia obiektywizmu, o którym mowa w
art. 41 § 1 k.p.k. na podstawie analizy podniesionych w sygnalizacji okoliczności
dotyczących uprzedniego orzekania sędziego w przedmiocie wniosku o
wznowienie postępowania w tej sprawie. Choć konieczne było zbadanie tu pewnej
relacji, związanej z dwukrotnym rozpoznaniem sprawy w zakresie podstaw
wznowienia postępowania, to jednakże wynik tej oceny był jednoznaczny.
Zauważyć trzeba, że taka praktyka zarówno w sądownictwie powszechnym, jak i
Sądzie Najwyższym nie jest wykluczona, a wręcz niejednokrotnie konieczna.
Dlatego też zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, że nawet wielokrotne
orzekanie przez sędziego w sprawach z udziałem tego samego oskarżonego co do
zasady nie stanowi samoistnej podstawy do uznania zasadności jego wyłączenia
(wyrok SN z dnia 9 listopada 1966 r., III K 232/64). Co prawda, sędzia w kolejnym
III KO 115/25
3
postępowaniu styka się z materią, w zakresie której już raz wydał orzeczenie,
niemniej jednak dla ewentualnego odsunięcia sędziego od ponownego orzekania
niezbędne jest wykazanie związku tej okoliczności z rozpoznawaną sprawą i
wynikającej z tego uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. Z
pewnością nie może o tym świadczyć jedynie fakt uprzedniego orzekania w
przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, a nawet wydanie postanowienia
oddalającego taki wniosek. Zauważyć bowiem trzeba, że zakres obu postępowań
wznowieniowych w niniejszej sprawie dotyczy całkowicie odmiennej materii.
Postępowanie w sprawie II KO 39/09 obejmowało badanie przesłanki propter nowa
przez pryzmat przedstawionych przez obronę nowych dowodów (art. 540 § 1 pkt 2
k.p.k.), zaś przedmiotem postępowania zainicjowanego sygnalizacją z dnia 4 lipca
2025 r. będzie weryfikacja postawy wskazanej w 542 § 3 k.p.k., mającej być
konsekwencją wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Nie było tym
samym żadnych realnych podstaw uprawdopodabniających obawę co do
bezstronności sędziego Sądu Najwyższego Jerzego Grubby przy merytorycznej
ocenie aktualnej sygnalizacji.
Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy orzekł zatem jak w
sentencji.
[J.J.]
[r.g.]
