III KK 652/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 lutego 2026 r.
SSN Paweł Wiliński
w sprawie J.Ż., S.G., W.K.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 11 lutego 2026 r.,
wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziego wyznaczonego do rozpoznania
wniosku o wyłączenie sędziego,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
p o s ta n o w ił:
wyłączyć SSN P.K. od rozpoznania wniosku sędziego M.P. o
wyłączenie od rozpoznania sprawy III KK 652/25.
UZASADNIENIE
Pismem z 23 stycznia 2026 r. obrońca J.Ż. złożył wniosek o wyłączenie SSN
P.K. od rozpoznania wniosku SSN M.P. o wyłączenie od rozpoznania sprawy III KK
652/25 wskazując, że wobec powołania na stanowisko sędziego w Sądzie
Najwyższym w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą
Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a
także wobec ukształtowanego już orzecznictwa Sądu Najwyższego i ETPC oraz
faktu, że SSN P.K. bezpośrednio przed nominacją pełnił funkcję prokuratora w
Prokuraturze Regionalnej w Gdańsku, mając jedynie doświadczenie zawodowe w
III KK 652/25
2
pracy w prokuraturze, sędzia ten nie spełnia wymogów niezawisłości i
bezstronności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Stwierdzić należy, że w świetle ukształtowanego już orzecznictwa SN i
ETPC, w tym orzeczeń wydanych przez SN w wyniku rozpoznania wniosków o
wyłączenie od orzekania SSN P.K. zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku.
Jak wskazano w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia
23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) „nienależyta obsada sądu w rozumieniu
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział
osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.”
Stanowisko to ugruntowane zostało także w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22),
która zachowuje swoją aktualność również na gruncie niniejszej sprawy, gdzie
pochylono się ponadto nad statusem Krajowej Rady Sądownictwa. Podzielić należy
stanowisko wyrażone w szeregu orzeczeń SN, w tym m.in. w sprawach II KK
291/24, II KO 48/22, II KK 564/23, III KK 14/25, III KK 22/23, III KK 27/24, V KK
358/23.
Sąd Najwyższy trafnie wskazał w uchwale BSA I-4110-1/2020, że
„powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w
tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania
procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata,
także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i
bezstronności. Brak takiej weryfikacji i brak transparentności procesu powołania,
którą charakteryzowały się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i
rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. Wyklucza to
spełnienie obiektywnych warunków postrzegania tak nominowanych osób jako
bezstronnych i niezawisłych. Tym bardziej, że chodzi o powołania do sądu ostatniej
instancji, mającego kompetencję do uchylania prawomocnych orzeczeń sądowych i
dokonywania wiążącej wykładni prawa, którego orzeczenia nie podlegają już
III KK 652/25
3
efektywnej kontroli, pozwalającej na weryfikację, czy spełnione zostały warunki
bezstronności i niezawisłości sądu, w składzie którego biorą udział osoby powołane
na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze. Z tego powodu
dochowanie najwyższych standardów w procesie powoływania na urząd jest
decydujące dla oceny czy osoba, która to postępowanie przeszła, daje gwarancje
niezawisłości i bezstronności Sądu Najwyższego, gdy orzeka ona w danym
składzie tego Sądu.” Zatem w stosunku do osób powołanych na stanowiska
sędziów Sądu Najwyższego nie ma potrzeby przeprowadzania tzw. testu
niezawisłości, o którym mowa w cytowanej wyżej uchwale. Uchwała ta z powodów
wskazywanych wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego zachowuje swoją
moc i wiąże jego sędziów.
Oznacza to, że rozpoznanie złożonego w tej sprawie wniosku przez SN w
składzie z udziałem sędziego P.K. prowadziłoby do naruszenia standardów
bezstronności i niezawisłości, a także do wystąpienia negatywnej przesłanki, o
której mowa w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.
Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.
[WB]
[r.g.]
