III KK 453/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 listopada 2025 r.
Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący)
SSN Marek Siwek (sprawozdawca)
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie P Ł.
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2025 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt II AKzw 347/25
zmieniającego postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 11 marca 2025 r., sygn. akt IV Kow 164/25.
p o s t a n o w i ł
uchylić postanowienie w zaskarżonej części, tj. w jego pkt. II,
dotyczącym określonego okresu próby i sprawę w tym zakresie
przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w
Krakowie.
Paweł Kołodziejski Zbigniew Kapiński Marek Siwek
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Kielcach postanowieniem z dnia 11 marca 2025 r., sygn.
akt IV Kow 164/25, odmówił udzielenia P Ł. warunkowego przedterminowego
III KK 453/25
2
zwolnienia z odbycia reszty kary 3 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem
Sądu Okręgowego w Kielcach z 13 października 2022 r., sygn. akt III K 69/22.
Po rozpoznaniu zażalenia skazanego na to postanowienie, Sąd Apelacyjny
w Krakowie postanowieniem z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt II AKzw 347/25:
1. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że na podstawie art. 77 § 1 k.k.
i art. 78 § 1 k.k. warunkowo zwolnił P Ł. s. K. i B. z d. K., ur. […] [XXX] r. w
O. , skazanego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z
dnia 13 października 2022 r., sygn. akt III K 69/22 za czyn z art. 13 § 1 k.k. w
zw. z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, z odbycia
reszty kary pozbawienia wolności;
2. na podstawie art. 80 § 1 k.k. wyznaczył warunkowo zwolnionemu okres 3 lat
próby, od daty faktycznego zwolnienia z zakładu karnego;
3. na podstawie art. 159 § 1 k.k.w. w zw. z art. 72 § 1 pkt 4 k.k. w okresie próby
oddał skazanego pod dozór kuratora i nałożył na skazanego obowiązek w
postaci podjęcia kontynuowania stałej, udokumentowanej pracy zarobkowej;
4. stwierdził, iż Skarb Państwa ponosi wydatki za postępowanie odwoławcze.
Kasację od tego postanowienia wniósł Prokurator Generalny, który
zaskarżając je na korzyść skazanego, w części dotyczącej określonego w pkt. II
okresu próby, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia
naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 80 § 1 k.k. poprzez
wyznaczenie skazanemu okresu próby w wymiarze 3 lat od daty faktycznego
zwolnienia z zakładu karnego, podczas gdy czas pozostały do odbycia przez P Ł.
kary, tj. do dnia 2 sierpnia 2025 r., jest krótszy niż 2 lata, w związku z czym okres
próby, zgodnie z treścią art. 80 § 1 k.k. nie mógł być dłuższy niż 2 lata.
Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w
zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego
rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
III KK 453/25
3
Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała uwzględnianiu na
posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k.
Trafnie podniósł w niej skarżący, że w przedmiotowej sprawie doszło do
naruszenia wskazanego w petitum kasacji przepisu prawa materialnego.
Zgodnie z treścią art. 80 § 1 k.k. w razie warunkowego zwolnienia czas
pozostały do odbycia kary stanowi okres próby, który jednak nie może być krótszy
niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat. Od tej reguły ustawodawca przewidział wprawdzie
wyjątki, określając w art. 80 § 2, 2a i 3 k.k. trzy inne długości okresu próby, jakie
mogą być ustalone przy warunkowym przedterminowym zwolnieniu skazanego,
jednak nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie.
Co do zasady więc okres próby powinien odpowiadać czasowi pozostałemu
do odbycia kary pozbawienia wolności, z ograniczeniami wynikającymi z art. 80 § 1
k.k. Gdy okres pozostały skazanemu do odbycia kary jest krótszy niż 2 lata, to
wówczas okres próby związany z warunkowym zwolnieniem nie może być krótszy
niż 2 lata. Okres próby związany z warunkowym zwolnieniem jest natomiast
dłuższy niż 2 lata wówczas, gdy dłuższy niż 2 lata jest okres pozostały do odbycia
przez skazanego kary – wówczas to ten okres pozostały do odbycia kary będzie
okresem próby, który z kolei nie może być dłuższy niż 5 lat (zob. np. postanowienia
Sądu Najwyższego z: 14 lipca 2021 r., IV KK 266/21; 4 grudnia 2024 r., III KK
450/24).
Jak wynika natomiast z treści opinii nadesłanej z Zakładu Karnego w P.,
skazany P. Ł. karę 3 lat pozbawienia wolności zaczął odbywać od 20 września
2024 r., przy czym na jej poczet zaliczono okres jego pozbawienia wolności od 30
stycznia 2022 r. do dnia 19 marca 2024 r. W tej sytuacji koniec kary pozbawienia
wolności przypadał na 2 sierpnia 2025 r. Czas pozostały do odbycia przez P Ł. kary
był więc w dacie orzekania przez Sąd Apelacyjny w Krakowie, czyli 20 maja 2025
r., krótszy niż 2 lata, a zatem zgodnie z treścią art. 80 § 1 k.k., winien zostać
określony wobec skazanego na 2 lata (k. 13).
Zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie w jego pkt. 2,
wyznaczające skazanemu okres próby na 3 lata, rażąco naruszało zatem wskazany
przepis prawa materialnego, dlatego w tym zakresie - zgodnie z postulatem
III KK 453/25
4
skarżącego - należało je uchylić, aby w toku ponownego rozpoznania sprawy, Sąd
odwoławczy określił czas próby zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawa.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]
Paweł Kołodziejski Zbigniew Kapiński Marek Siwek
