III KK 318/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
Dnia 30 lipca 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 lipca 2025 r.,
sprawy R.Z.
oskarżonej z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.,
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt IX Ka 782/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Starachowicach
z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt II K 577/23,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć oskarżycielkę prywatną T.B. kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Prywatnym aktem oskarżenia R.Z. zarzucono, że:
I. w dniu 14 czerwca 2023 r. w miejscowości B., woj. [...], około godz. 9:00 w
budynku Urzędu Miasta i Gminy w B., działając umyślnie z góry powziętym
zamiarem bez powodu i publicznie pomówiła T.B. słowami "Czego ty się T.
naćpała", a następnie powtórzyła te słowa co najmniej dwukrotnie wobec obecnych
na sali przedstawicielek Kół Gospodyń Wiejskich działające na terenie Gminy B.,
III KK 318/25
2
pracownic Urzędu Miasta i Gminy B. oraz przedstawicielki Miejsko — Gminnej
Biblioteki i Centrum Kultury w B., co poniżyło pokrzywdzoną i naraziło ją na utratę
zaufania publicznego dla sprawowanej przez nią funkcji sołtysa, koordynatora Kół
Gospodyń Wiejskich oraz radnej Rady Miejskiej w B., tj. popełnienie czynu z art.
212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
II. w dniu 20 czerwca 2023 r. miejscowości P., woj. [...] podczas próby chóru,
działając umyślnie i z góry powziętym zamiarem bez powodu publicznie pomówiła
T.B. o to, iż złożyła skargę na KGW [...] do ARiMR, co jest nieprawdą i co poniżyło
pokrzywdzoną i naraziło ją na utratę zaufania publicznego dla sprawowanej przez
nią funkcji sołtysa, koordynatora Kół Gospodyń Wiejskich oraz radnej Rady
Miejskiej w B., tj. popełnienie czynu z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.,
III. daty bliżej nieustalonej, w okresie czerwiec - lipiec w miejscowości P., woj.
[...], podczas spotkań KGW [...], działając umyślnie i z góry powziętym zamiarem,
bez powodu i publicznie pomówiła T.B. o to, że ta miała jej grozić, co jest
nieprawdą i co poniżyło pokrzywdzoną i naraziło ją na utratę zaufania publicznego
dla sprawowanej przez nią funkcji sołtysa, koordynatora Kół Gospodyń Wiejskich
oraz radnej Rady Miejskiej w B., tj. czyn z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Starachowicach, wyrokiem z dnia 15 lutego 2024 r., sygn.
akt II K 577/23,
I. na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 2 k.p.k. uniewinnił
R.Z. od popełnienia czynu zarzucanego jej pkt I aktu oskarżenia,
II. w ramach czynów zarzucanych pkt II i III aktu oskarżenia ustalił, że R.Z. w
dniu 20 czerwca 2023 r. miejscowości P. podczas próby chóru, działając umyślnie i
z góry powziętym zamiarem, bez powodu, publicznie pomówiła T.B. o to, iż złożyła
skargę na KGW [...] do ARiMR, co jest nieprawdą oraz pomówiła T.B. o to, że ta
miała jej grozić, co poniżyło pokrzywdzoną i naraziło ją na utratę zaufania
publicznego dla sprawowanej przez nią funkcji sołtysa, koordynatora Kół Gospodyń
Wiejskich oraz radnej Rady Miejskiej w B. ,czym formalnie wyczerpała znamiona
występku z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i na podstawie art. 414 § 1 k.p.k.
w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. i art. 1 § 2 k.k. umorzył postępowanie.
III KK 318/25
3
Apelację na niekorzyść oskarżonej wniósł pełnomocnik oskarżycielki
prywatnej, który zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k.
oraz art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. zarzucił:
„1. naruszenie prawa procesowego, a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. i
art. 410 i art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k. w stopniu istotnym mającym wpływ na treść
orzeczenia, poprzez pominięcie dowodu w postaci pisma z dnia 18 września 2023
roku sporządzonego przez D.D., a wzywającego T.B. do udzielenia informacji czy
leczyła/leczy się psychiatrycznie w okresie sprawowania funkcji przewodniczącej
Rady Miejskiej w B. oraz czy w okresie sprawowania w/w funkcji zażywała/zażywa
leki mogące mieć wpływ na racjonalne podejmowanie decyzji (np. leki otępiające,
leki psychotropowe) załączonego do wniosku o zadośćuczynienie z dnia 26
września 2023 roku, które to pismo zostało złożone na rozprawie w dniu 28
września 2023 roku (adnotacja w protokole), co skutkowało
2. błędem w ustaleniach faktycznych, polegającym na bezpodstawnym
przyjęciu, iż kontekst wypowiedzi należy rozumieć jako <>,
gdy tymczasem skutek wypowiedzi oskarżonej wywarł na oskarżycielce prywatnej
skutek w postaci konieczności udzielenia informacji o swoim stanie zdrowia na sesji
Rady Miejskiej w B. w dniu 29 września 2023 roku, albowiem w w/w piśmie wprost
zażądano od niej informacji na temat jej zdrowia psychicznego oraz tego czy
zażywała lub zażywa leki otępiające lub psychotropowe,
3. błędem w ustaleniach faktycznych polegających na bezpodstawnym
przyjęciu, iż słowa oskarżonej nie wywarły wpływu na uczestników spotkania w dniu
14 czerwca 2023 roku, podczas gdy świadkowie H.S., I.Ś. były oburzone słowami
<>,
4. naruszenie art. 115 § 2 k.k. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż
zachowanie oskarżonej cechuje niska społeczna szkodliwość czynu, podczas gdy
wypowiadane przez nią treści co do rzekomego grożenia jej przez oskarżycielkę
prywatną i składanie skarg na ARiMR na KGW <<[...]>> mogło narazić
oskarżycielkę prywatną na utratę zaufania konieczną dla sprawowanych przez nią
funkcji radnej Rady Miejskiej w B., przewodniczącą tejże, co w konsekwencji mogło
mieć wpływ na jej wynik wyborczy w nadchodzących wyborach samorządowych”.
III KK 318/25
4
Odwołując się do tych zarzutów pełnomocnik wniósł o uchylenie
zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt IX Ka 782/24, Sąd Okręgowy
w Kielcach utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Z wyrokiem Sądu odwoławczego nie zgodził się pełnomocnik oskarżycielki
prywatnej, który zaskarżając kasacją wyrok w całości na niekorzyść oskarżonej,
podniósł zarzut:
1. rażącej obrazy „przepisów prawa materialnego, a to art. 212 § 1 k.k.
poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż oskarżona nie popełniła zarzucanego jej w pkt I
aktu oskarżenia czynu polegającego a tym, że w dniu 14 czerwca 2023 r. w
miejscowości B. woj. [...] około godz. 9:00 w budynku Urzędu Miasta i Gminy w B.,
działając umyślnie z góry powziętym zamiarem bez powodu i publicznie pomówiła
T.B. słowami <>, a następnie powtórzyła te słowa co
najmniej dwukrotnie wobec obecnych na Sali przedstawicielek Kół Gospodyń
Wiejskich działające na terenie Gminy B., Pracownic Urzędu Miasta i Gminy B. oraz
przedstawicielki Miejsko - Gminnej Biblioteki i Centrum Kultury w B., co poniżyło
pokrzywdzoną i naraziło ją na utratę zaufania publicznego dla sprawowanej przez
nią funkcji sołtysa, koordynatora Kół Gospodyń Wiejskich oraz radnej Rady
Miejskiej w B., podczas gdy z dowodów przeprowadzonych w sprawie jasno wynika,
iż oskarżona celowo i wielokrotnie użyła publicznie tych słów wobec oskarżycielki
prywatnej,
2. naruszenia art. 115 § 2 k.k. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż
zachowanie oskarżonej cechuje niska społeczna szkodliwość czynu, podczas gdy
wypowiadane przez nią treści co do rzekomego grożenia jej przez oskarżycielkę
prywatną i składanie skarg na ARiMR na KGW <<[...]>> mogło narazić
oskarżycielkę prywatną na utratę zaufania konieczną dla sprawowanych przez nią
funkcji radnej Rady Miejskiej w B., przewodniczącą tejże, co w konsekwencji mogło
mieć wpływ na jej wynik wyborczy w nadchodzących wyborach samorządowych”.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kielcach.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
III KK 318/25
5
Wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej kasacja jest
oczywiście bezzasadna, co pozwoliło na jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art.
535 § 3 k.p.k.
Stawiany w kasacji przez jej autora zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art.
212 § 1 k.k., sprowadza się w swojej istocie do dążenia do wykazania, że
oskarżona R.Z. swoim działaniem dopuścił się przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. i de
facto jest kwestionowaniem w tym zakresie poczynionych przez orzekające Sądy
ustaleń faktycznych, nie znajdującym umocowania w zgromadzonym materiale
dowodowym.
Sąd odwoławczy zasadnie uznał, iż nie można przyjąć, aby konsekwencją
wypowiedzi oskarżonej na zebraniu w dniu 14 czerwca 2023 r. było pismo D.D., u
którego powstały wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżycielki prywatnej, jak
również tego, że w ogóle wiedział on o takim zachowaniu oskarżonej. Co się zaś
tyczy zeznań wskazanych w kasacji w tym zakresie świadków, tj. H.S. i I.Ś., to Sąd
odwoławczy, odwołując się do zeznań świadka H. S. wprost stwierdza, iż świadek
ten m.in. była przerażona poziomem dyskusji i tym, że dorosłe osoby mogą
prowadzić dyskusję na takim poziomie. Sąd Okręgowy uznał za prawidłową i
kompletną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie
przez Sąd pierwszej instancji, iż słów wypowiedzianych przez oskarżoną do
oskarżycielki prywatnej „czego Ty się T. naćpałaś” nie można interpretować w
oderwaniu od sytuacji i kontekstu w jakim padły (burzliwa dyskusja między stronami)
i należy je traktować jako synonim określenia „wygadujesz głupoty”, a nie jako
podejrzeń, iż pokrzywdzona faktycznie „ćpa”. Sąd zaaprobował ustalenie, iż taka
właśnie intencja przyświecała oskarżonej, chociażby mając na uwadze treść
zeznań świadków E.U. czy K.C.
Zaznaczyć należy dodatkowo, że Sąd Okręgowy nie stosował prawa
materialnego (utrzymał wyrok w mocy), nie dokonywał własnej wykładni
wskazywanego w kasacji przepisu, zatem nie mógł obrazić art. 212 § 1 k.k.,
zwłaszcza że zarzutu obrazy tej regulacji nie zawiera zwyczajny środek
odwoławczy.
Niezasadny się także zarzut z pkt II kasacji. Oceniając stopień społecznej
szkodliwości czynu z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. (pkt II wyroku Sądu
III KK 318/25
6
Rejonowego), orzekający Sąd uczynił to zgodnie z art. 115 § 2 k.k. Swoje
stanowisko w tym przedmiocie przedstawił w sposób pełny i jasny, czyniąc zadość
obowiązującym regulacjom art. 457 § 3 k.p.k. Zasadnym wydaje się w tym miejscu
zwrócenie uwagi m.in. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2025
r., I KK 8/25, w którym podkreślono, iż „Zarzut nadania poszczególnym
okolicznościom z art. 115 § 2 k.k. zbyt dużej lub zbyt małej rangi skierowany jest
przeciw dokonanym ustaleniom faktycznym, których weryfikowanie w ramach
postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne w świetle art. 523 k.p.k. Skoro zaś
badanie poziomu szkodliwości społecznej czynu należy do sfery ustaleń
faktycznych, to nie może doprowadzić do przeprowadzenia kolejnej oceny, tym
razem już w ramach postępowania kasacyjnego, czy naruszono przepis art. 115 § 2
k.k. Art. 115 § 2 k.k., który zawiera zamknięty katalog kryteriów oceny stopnia
szkodliwości społecznej czynu, nie pozostawia wątpliwości, iż dominujące znacznie
mają okoliczności z zakresu strony przedmiotowej, do której dołączono tylko dwie
przesłanki strony podmiotowej (postać zamiaru i motywację sprawcy), a pominięto
natomiast okoliczności związane z samym podmiotem czynu, tj. ze sprawcą, takie
jak: wiek, opinia, właściwości i warunki osobiste, które wpływają na wymiar kary.
Podniesienie zarzutu obrazy prawa materialnego w postaci art. 115 § 2 k.k.
wchodzi w grę tylko wtedy, gdy skarżący wykaże, że przy ocenie stopnia społecznej
szkodliwości czynu pominięto okoliczności (lub okoliczność) wymienione w
powołanym wyżej przepisie lub wzięto pod uwagę okoliczności (lub okoliczność) w
nim niewymienione”.
Wbrew stanowisku pełnomocnika (powtórzonego za apelacją w
kasacji), Sąd odwoławczy, za Sądem pierwszej instancji stwierdził, iż z materiału
dowodowego nie wynika, aby treści wypowiadane przez oskarżoną w dniu 20
czerwca 2023 r. (podczas jednej próby chóru) miały wpłynąć negatywnie na liczbę
osób, które oddadzą głos na pokrzywdzoną w najbliższych wyborach
samorządowych i aby taki miał być cel działania oskarżonej. Sąd odwoławczy
trafnie zwrócił uwagę na zachowanie oskarżycielki prywatnej na zebraniu w dniu 14
czerwca 2023 r., przyjmując za Sądem Rejonowym, iż zachowanie oskarżonej kilka
dni później, tj. na próbie chóru w dniu 20 czerwca 2023 r., było w dużej mierze
pochodną wcześniejszego zachowania T.B. podczas zebrania w UMiG w B..
III KK 318/25
7
Okoliczności te oraz fakt, iż wypowiedzi oskarżonej w dniu 20 czerwca 2023
r. miały miejsce w stosunkowo niewielkiej grupie osób, w związku z treścią art. 115
§ 2 k.k., trafnie zostały wzięte pod uwagę przez Sąd odwoławczy i oceniane łącznie
wskazują, że zachowanie oskarżonej opisane w pkt II wyroku cechowało się
znikomą społeczną szkodliwością. W rozpoznawanej sprawie nie może być zatem
mowy o obrazie art. 115 § 2 k.k.
Mając powyższe na uwadze, kasację pełnomocnika oskarżycielki prywatnej
uznać należy za oczywiście bezzasadną i oddalić ją na posiedzeniu w trybie
przepisu art. 535 § 3 k.p.k., jako oczywiście bezzasadną.
Na koniec należy zauważyć, że Sąd Okręgowy dokonywał tylko oceny
poprawności wyroku Sądu pierwszej instancji przez treść podnoszonych w apelacji
zarzutów. Stąd też chcąc wytknąć Sądowi odwoławczemu wadliwość
przeprowadzonej kontroli, pełnomocnik winien zarzucić mu rażące i mające
możliwość istotnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku naruszenie art. 433 § 2
k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k., czego nie uczynił. Podniesione w kasacji zarzuty oraz
treść uzasadnienia wprost uprawniają do stwierdzenie, że ten nadzwyczajny środek
zaskarżenia skierowany jest przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszej instancji.
Postępowanie kasacyjne nie jest zaś postępowaniem, którego celem jest powtórna
kontrola odwoławcza, dlatego też w jego toku z założenia nie dokonuje się kontroli
poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń
faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary, a granice rozpoznania
kasacji wyznaczają zakres zaskarżenia i podniesione zarzuty (art. 536 k.p.k.).
[WB]
[r.g.]
