III KK 266/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 czerwca 2025 r.
SSN Jarosław Matras
w sprawie S. B.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 10 czerwca 2025 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. akt IV Ka 1358/24,
zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie
z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt V K 1086/23,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. W. - Kancelaria
Adwokacka w S., jako obrońcy z urzędu, kwotę 885,60 zł (osiemset
osiemdziesiąt pięć złotych, sześćdziesiąt groszy) w tym 23 % podatku
VAT za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego;
3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego.
[PŁ]
UZASADNIENIE
III KK 266/25
2
S.B. został oskarżony o to, że: „w okresie od 13 marca 2023 r. do 18 marca
2023 r. w Szczecinie przy ul. Wojska Polskiego 72 będąc uprzednio skazany
prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Sopot sygn. akt. II K 25/17 (wyrok
łączny SR Ostróda II K 558/15 +SR ELBLĄG II K 883/15 + SR SOPOT II K 213/16 )
na karę pozbawienia wolności którą odbywał w okresie od 12.12.2016 r. do
20.02.2019 r. za przestępstwo podobne w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6
miesięcy kary pozbawienia wolności działając z góry powziętym zamiarem w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia
mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 3296,00 zł poprzez wprowadzenie w błąd
pracownika recepcji co do zamiaru wywiązania się ze zobowiązania zapłaty za
pobyt tj. usługi hotelowe i gastronomiczne, czym działano na szkodę H. Sp. z o.o.”,
tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt V KK 1086/23, Sąd
Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie orzekł, co następuje:
„I. uznaje oskarżonego S.B. za winnego popełnienia zarzuconego mu
czynu, przy czym ustala, że oskarżony doprowadził do niekorzystnego
rozporządzenia mieniem - usługami hotelowymi o wartości 3296,00 zł, był
uprzednio skazany za przestępstwa podobne wyrokami: Sądu Rejonowego w
Ostródzie z 2 marca 2016 r., syn. akt II K 558/15 za czyn z art. 279 § 1 kk na karę 1
roku pozbawienia wolności. Sądu Rejonowego w Elblągu z 4 kwietnia 2016 r., sygn.
akt II K 833/15 za czyn z art. 286 § 1 kk na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności
oraz Sądu Rejonowego w Sopocie z 12 października 2016 r., sygn. akt II K 213/16
za czyn z art. 279 § 1 kk na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, które
zostały następnie objęte wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Sopocie z 30
maja 2017 r., sygn. akt II K 25/17, którym wymierzono oskarżonemu karę łączną 2
lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, którą oskarżony odbył od 12 grudnia 2016 r.
do 9 kwietnia 2019 r. i za przestępstwo to, na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art.
64 § 1 kk w zw. z art. 57 b kk, wymierza oskarżonemu karę 8 (ośmiu) miesięcy
pozbawienia wolności;
II. na podstawie art. 46 § 1 kk orzeka wobec oskarżonego S.B.
obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz H. Sp. z o.o w S. kwoty
3296,00 (trzech tysięcy dwustu dziewięćdziesięciu sześciu) złotych;
III KK 266/25
3
III. na podstawie art. 627 kpk, art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca
1973 r. o opłatach w sprawach karnych zasądza od oskarżonego S.B. na rzecz
Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym 180,00 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem
opłaty.”
Apelację od tego wyroku wniósł oskarżony. Zaskarżając wyrok w części co
do kary pozbawienia wolności jako kary nadmiernie surowej, zarzucił wyrokowi:
- obrazę art. 37a § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie i nieorzeczenie kary
ograniczenia wolności, która to kara spełniałaby swój cel, a także „pominięcie” art.
34a § 1 a pkt 1 k.k. poprzez brak zastosowania tego artykułu i wymierzenie kary
ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności, a ponadto
- obrazę art. 4 i 7 k.p.k. poprzez dowolna ocenę, materiału dowodowego i
pomniecie szeregu okoliczności istotnych dla wymiaru kary i orzeczonego środka
karnego, w tym przyznania się do winy, przeproszenie pokrzywdzonego, chęci
dobrowolnego poddania się karze i naprawienia szkody, co mogłoby prowadzić
także do przyjęcia, iż jego czyn wyczerpał znamiona wypadku mniejszej wagi, a
końcowo
- z daleko posuniętej ostrożności – orzeczenie rażąco niewspółmiernie
surowej kary pozbawienia wolności.
W konkluzji oskarżony wnosił o zmianę wyroku i orzeczenie kary
ograniczenia wolności a nadto orzeczenie obowiązku naprawienia szkody z
ustawowymi odsetkami od 18 marca 2023 r., względnie o uchylenie wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Po rozpoznaniu apelacji oskarżonego, Sąd Okręgowy w Szczecinie
wyrokiem z dnia 4 listopada 2024 r. w sprawie o sygn. akt IV Ka 1358/24 zmienił
zaskarżony wyrok w ten sposób, że z podstawy prawnej skazania wyeliminował art.
64 § 1 k.k. i art. 57 b k.k., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony
wyrok.
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego. Zaskarżając wyrok w
całości, zarzucił mu:
„1. Na podstawie art. 523 § 1 w zw. z art. 526 § 1 kpk zaskarżonemu
wyrokowi zarzucam rażące naruszenie prawa, tj. obrazę przepisów prawa
procesowego, mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 6
III KK 266/25
4
kpk, art. 120 §2 kpk oraz art. 451 kpk, przejawiająca się przeprowadzeniem kontroli
odwoławczej z naruszeniem prawa skazanego do obrony, poprzez
nieuwzględnienie uzupełnienia przez niego braków formalnych wniosku o
ustanowienie dla niego obrońcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym oraz
pozostawieniu wniosku o obrońcę bez rozpoznania a także niewyznaczenie
obrońcy z urzędu przy braku sprowadzenia oskarżonego na rozprawę i
przeprowadzenie rozprawy w formie wideokonferencji, która ograniczała możliwość
obrony;
2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucam rażące naruszenie przepisów
prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie
art. 8 § 1 kpk w zw. z art. 455 kpk, polegający na tym, że Sąd nie rozważył
samodzielnie zagadnienia prawnego, poprawy błędnej kwalifikacji prawnej czynu,
będącej zarzutem apelacyjnym skazanego, odwołując się w zakresie tego zarzutu,
do rozstrzygnięcia innego sądu.”
We wniosku końcowym obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyrok i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w
Szczecinie.
W pisemnym stanowisku co do kasacji, prokurator Prokuratury Rejonowej
Szczecin-Niebuszowo w Szczecinie wniósł o jej oddalenie z uwagi na jej oczywistą
bezzasadność.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, co skutkowało jej
rozpoznaniem w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Na wstępie trzeba wskazać, że Sąd
Najwyższy w toku kontroli kasacyjnej nie stwierdził podstaw do wyjścia w orzekaniu
poza postawione w kasacji zarzuty. Ta uwaga pozwala odnieść się do zarzutów
kasacji. Pierwszy zarzut kasacji dotyczy etapu postępowania już po wydaniu
nieprawomocnego wyroku przez sąd pierwszej instancji i dotyczy zarówno
postępowania przed sadem pierwszej instancji jak i przed sądem drugiej instancji w
kwestii wniosku oskarżonego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu do sporządzenia
apelacji oraz udziału w postępowaniu odwoławczym. Nie sposób zgodzić się z tym,
że procedura, w której sąd pierwszej instancji nie wyznaczył oskarżonemu obrońcy
z urzędu naruszyła jego prawo do obrony. Po pierwsze, w dniu 22 kwietnia 2024 r.
III KK 266/25
5
oskarżony sporządził już własną apelację, którą skierował przeciwko orzeczeniu o
karze, co w kontekście treści jego wyjaśnień i okoliczności faktycznych jawi się jako
zrozumiałe. Już w dniu 6 maja 2024 r. (k. 122) apelację tę przyjęto. Fakt, że
jednocześnie oskarżony zainicjował postępowanie w przedmiocie wyznaczenia mu
obrońcy z urzędu, nie może zasłaniać okoliczności, iż sam oskarżony skorzystał z
prawa do wniesienia apelacji. Podkreślić przy tym trzeba, że oskarżony zaskarżył
wyrok tylko co do kary i szczegółowo opisał wszystkie te elementy, które we jego
ocenie skłaniać powinny do wymierzenia mu kary wolnościowej. Fakt, że z
przyczyn formalnych jego pismo uzupełniające braki wniosku o ustanowienie
obrońcy nie zostało dostarczone w terminie nie dowodzi, iż postanowienie wydane
w dniu 12 czerwca 2024 r. naruszało prawo, co zresztą potwierdziła kontrola
instancyjna tego postanowienia dokonano postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2024 r.
(k. 134). Co do ponownego wniosku oskarżonego o ustanowienie mu obrońcy z
urzędu i pozostawienia go bez rozpoznania zarządzeniem (k. 140), to skarżący
pomija unormowanie z art. 81 § 1 b k.p.k. Zatem na tym etapie postępowania
zmierzającego do ustanowienia dla oskarżonego obrońcy z urzędu do
sporządzenia i wniesienia apelacji nie doszło do naruszenia prawa. Co istotne,
sporządzenie przez oskarżonego własnej apelacji w zakresie orzeczenia o karze,
ale także co do prawidłowości kwalifikacji, skutkowało kompleksową i bardzo
drobiazgową kontrolą odwoławczą sądu drugiej instancji. Z uzasadnienia wyroku
sądu drugiej instancji wynika, że nie tylko bardzo wnikliwie i rzetelnie sąd ten
ustosunkował się do zarzutów apelacji w zakresie wymierzonej kary i jej surowości
(str. 5-7 uzasadnienia), ale także skontrolował prawidłowość zarzutu co do braku
przyjęcia kwalifikacji wypadku mniejszej wagi, a nadto, prawidłowość kwalifikacji
zachowania oskarżonego w kontekście art. 455 k.p.k. i art. 440 k.p.k. (str. 8
uzasadnienia). Zarzut kasacji w tym zakresie dotyczy także postępowania przed
sądem drugiej instancji w zakresie wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu.
Rzecz jednak w tym, że kwestia ustanowienia obrońcy z urzędu na tym etapie
postępowania nie miałaby żadnego znaczenia dla tego jakie zarzuty by
sformułowano w apelacji (było już po terminie), najwyżej obrońca mógłby zarzuty
poprzeć i wskazać na możliwość poszerzenia granic kontroli, choć w kasacji nie
wskazuje się, aby taka możliwość w tej sprawie zaistniała. Podkreślono już
III KK 266/25
6
wcześniej, że zakres zaskarżenia i zarzuty apelacji własnej oskarżonego były w
istocie optymalne, zważywszy na treść jego wyjaśnień i ustalony stan faktyczny.
Nie sposób stwierdzić, aby w kontekście podniesionego zarzutu naruszenia art. 451
k.p.k. obrońca miał rację. Przepis art. 451 k.p.k. nie miał w tej sprawie
zastosowania, albowiem oskarżony wziął udział w rozprawie odwoławczej za
pomocą środków komunikacji na odległość a zapis tej czynności nie wskazuje, aby
oskarżony miał kłopoty w komunikacji czy też by zgłaszał zastrzeżenia co do
jakości połączenia. Co więcej, przedmiotem rozpoznania przez sąd odwoławczy
były apelacja skierowana co do kary, a sam oskarżony w apelacji nie domagał się
przeprowadzenia dowodów w tym zakresie. Zapewnienie oskarżonemu udziału w
rozprawie w trybie art. 374 § 4 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. nie może być uznane za
naruszające jego prawo do obrony formalnej i materialnej.
Chybiony jest także drugi zarzut kasacji. Sąd odwoławczy wskazał w
uzasadnieniu swojego wyroku, że zachowanie oskarżonego stanowi przestępstwo
a nie wykroczenie z art. 121 § 2 k.w. Odwołał się w tym zakresie do uchwały Sądu
Najwyższego z dnia 23 listopada 1972 r. w sprawie VI KZP 49/72. Ta okoliczność
nie stanowi jednak uchybienia wskazanym przepisom prawa. Sąd odwoławczy ma
prawo oprzeć swoje stanowisko na poglądzie prawnym wyrażonym w uchwale
Sądu Najwyższego. Odmienne poglądy skarżącego co do trafności wskazanej
uchwały nie mogą prowadzić do stwierdzenia naruszenia prawa, zwłaszcza, że w
kasacji nie postawiono przecież zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Z tych wszystkich powodów orzeczono jak w postanowieniu.
[WB]
[r.g.]
