III KK 194/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 maja 2026 r.
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący,
sprawozdawca)
SSN Kazimierz Klugiewicz
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie J.K.,
skazanego za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej,
na posiedzeniu w dniu 28 maja 2026 r.,
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego,
od wyroku Sądu Rejonowego w Kołobrzegu
z dnia 27 lutego 2025 r., II K 488/24,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego
rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kołobrzegu.
Kazimierz Klugiewicz
Małgorzata Wąsek-Wiaderek Marek Pietruszyński
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2025 r., II K 488/24, Sąd Rejonowy w Kołobrzegu
uznał J.K. za winnego tego, że w dniu 16 czerwca 2024 r. w K. przy ul. [...], a
III KK 194/26
2
następnie w miejscowości G., gm. K., na ul. […], działając w krótkich odstępach
czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, włamał się przy użyciu karty
płatniczej Banku „[...]” na rachunek bankowy dokonując dwóch nieautoryzowanych
transakcji na łączną kwotę 86,26 zł na szkodę N.J., przy czym zarzucanego mu czynu
dopuścił się po odbyciu co najmniej kary roku pozbawienia wolności, orzeczonej
wyrokiem Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie II K
118/18 za czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., objętego następnie wyrokiem
łącznym Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 7 listopada 2018 r, II K 571/18, którym
orzeczono karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz wyrokiem
łącznym Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 22 maja 2019 r, II K 35/19, którym
orzeczono karę łączną 2 lat i 11 miesięcy pozbawienia wolności i objętego następnie
wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 17
lutego 2020 r, V K 760/19, którym orzeczono karę łączną 4 lat i 2 miesięcy
pozbawienia wolności, a którą J.K. odbywał w okresie od dnia 17 września 2019 r.
do dnia 1 marca 2023 r, to jest czynu z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. w zw.
z art. 12 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. wymierzył
oskarżonemu karę 2 lat pozbawienia wolności. Wyrok ten nie został skutecznie
zaskarżony i uprawomocnił się.
Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego, w trybie art. 521 § 1 k.p.k.,
wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości i zarzucając: „rażące i mające
istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, a
mianowicie art. 64 § 2 k.k., polegające na błędnym przyjęciu, że J.K. przypisanego
mu przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. dopuścił się w warunkach recydywy specjalnej
wielokrotnej, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności dotyczących uprzedniej
karalności oskarżonego prowadzi do wniosku, że działał on w warunkach recydywy
specjalnej podstawowej, przewidzianej w art. 64 § 1 k.k., albowiem czyn, który
oskarżony uprzednio popełnił w warunkach art. 64 § 1 k.k., stanowiący podstawę
przyjęcia przez Sąd multirecydywy w odniesieniu do czynu aktualnie przypisanego,
obejmował występek nienależący do kategorii przestępstw enumeratywnie
wymienionych w art. 64 § 2 k.k.”. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kołobrzegu do
ponownego rozpoznania.
III KK 194/26
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rzeczywiście w tej sprawie błędnie przypisano J.K. odpowiedzialność karną
w warunkach tzw. multirecydywy. Zarówno w dacie popełnienia przez oskarżonego
zarzucanego mu występku, jak i w dacie orzekania przez Sąd meriti, przepis art. 64
§ 2 k.k. stanowił, co następuje: jeżeli sprawca uprzednio skazany w warunkach
określonych w art. 64 § 1 k.k. lub art. 64a k.k., który odbył łącznie co najmniej rok
kary pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu w całości lub części ostatniej
kary popełnia ponownie umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu,
przestępstwo zgwałcenia, rozboju, kradzieży z włamaniem lub inne przestępstwo
przeciwko mieniu popełnione z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia, sąd
wymierza karę pozbawienia wolności przewidzianą za przypisane przestępstwo w
wysokości od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę do
górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Uznanie, że
sprawca działał w warunkach recydywy specjalnej wielokrotnej (art. 64 § 2 k.k.)
wymaga więc ustalenia, że sprawca będąc uprzednio skazany w warunkach
określonych w art. 64 § 1 k.k. (lub art. 64a k.k.), w ciągu 5 lat po odbyciu w całości
lub części ostatniej kary pozbawienia wolności (łącznie w wysokości co najmniej
roku), popełnia ponownie umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu,
przestępstwo zgwałcenia, rozboju, kradzieży z włamaniem lub inne przestępstwo
przeciwko mieniu popełnione z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia (por. wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2018 r., II KK 95/18). Co istotne jednak, użyte w
art. 64 § 2 k.k. określenie „ponownie” oznacza, że dla zastosowania tego przepisu
konieczne jest, aby uprzednie skazanie sprawcy w warunkach art. 64 § 1 k.k.,
stanowiące podstawę przyjęcia recydywy specjalnej wielokrotnej w odniesieniu do
czynu aktualnie zarzuconego, obejmowało przestępstwo należące do kategorii tych,
które zostały enumeratywnie wymienione w art. 64 § 2 k.k. (por. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 14 lutego 2018 r., IV KK 525/17). Innymi słowy, jak trafnie
podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 maja 2021 r., V KK 172/21,
okolicznością warunkującą zastosowanie tego przepisu nie jest popełnienie
III KK 194/26
4
przestępstwa podobnego do tego, za które sprawca został skazany w warunkach
określonych w art. 64 § 1 k.k., lecz ponowne popełnienie przez sprawcę, skazanego
w warunkach określonych w tym przepisie, rodzajowo tożsamego przestępstwa
wymienionego w art. 64 § 2 k.k.
Podstawą przyjęcia przez Sąd Rejonowy w Kołobrzegu działania J.K. w
warunkach tzw. multirecydywy, uregulowanej w art. 64 § 2 k.k., było ustalenie, że
przypisanego mu przestępstwa, wyczerpującego ustawowe znamiona czynu z art.
279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., dopuścił się będąc uprzednio skazany wyrokiem
Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 12 czerwca 2018 r., II K 118/18, za czyn z art.
286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę roku pozbawienia wolności (którą to karę,
ostatecznie objętą – na mocy wyroku łącznego Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum
w Szczecinie z dnia 17 lutego 2020 r., V K 760/19 – węzłem kary łącznej 4 lat i 2
miesięcy pozbawienia wolności, odbył w okresie od dnia 17 września 2019 r. do dnia
1 marca 2023 r.). Świadczy o tym wprost opis czynu przypisanego oskarżonemu, jak
i ustalenia faktyczne wskazane przez Sąd meriti w uzasadnieniu wyroku (k. 120-123,
odpis wyroku w sprawie II K 118/18 k. 65; odpis wyroku łącznego w sprawie V K
760/19 k. 74).
Tymczasem, katalog przestępstw zawarty w art. 64 § 2 k.k., w którym powinno
mieścić się także wcześniejsze skazanie w warunkach art. 64 § 1 k.k., nie obejmuje
występku stypizowanego w art. 286 § 1 k.k., przypisanego wyrokiem w sprawie II K
118/18. O ile bowiem czyn z art. 286 § 1 k.k. niewątpliwie skierowany jest przeciwko
mieniu, to nie należy on do przestępstw przeciwko mieniu popełnionych z użyciem
przemocy lub groźby jej użycia, o których mowa w art. 64 § 2 k.k. (por. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 14 lipca 2016 r., III KK 224/16). W tej sytuacji uprzednie
prawomocne skazanie J.K. wyrokiem Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 12
czerwca 2018 r., II K 118/18, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że
dopuszczając się w dniu 16 czerwca 2024 r. przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. w zw. z
art. 12 § 1 k.k., działał on w warunkach recydywy specjalnej wielokrotnej,
wskazanych w art. 64 § 2 k.k. Jednocześnie analiza danych o karalności J.K. (k. 56-
62) oraz zapadłych wobec niego wyroków skazujących (k. 64-74) powadzi do
wniosku, iż podstawą takiego ustalenia nie mogą być również skazania oskarżonego
innymi prawomocnymi wyrokami.
III KK 194/26
5
Wadliwe przypisanie tzw. multirecydywy bez wątpienia stanowi rażące
naruszenie prawa materialnego i ma istotny wpływ na treść wyroku (por. wyroki Sądu
Najwyższego: z dnia 14 lipca 2016 r., III KK 224/16; z dnia 12 stycznia 2022 r., II KK
580/21). Istotne przy tym jest, że powyższe uchybienie nie eliminuje możliwości
ponownego skazania sprawcy w warunkach recydywy specjalnej podstawowej, pod
warunkiem spełnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 64 § 1 k.k. W tej
sprawie jest to możliwe. Przypisane J.K. wyrokiem w sprawie II K 118/18 (oraz także
kilkoma innymi wyrokami, wskazanymi w karcie karnej) przestępstwo z art. 286 § 1
k.k. (za które wymierzono karę jednostkową pozbawienia wolności w wysokości
powyżej 6 miesięcy) jest bowiem przestępstwem podobnym do występku z art. 279
§ 1 k.k. w rozumieniu art. 115 § 3 k.k.
Przeprowadzając postępowanie ponownie Sąd Rejonowy prawidłowo
uwzględni dotychczasową karalność oskarżonego i jej wpływ na warunki, w jakich
możliwe jest pociągnięcie J.K. do odpowiedzialności karnej (o ile wyda wyrok
skazujący).
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Kazimierz Klugiewicz Małgorzata Wąsek-Wiaderek Marek Pietruszyński
[WB]
[r.g.]
