III KK 194/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
Dnia 10 lipca 2025 r.
w sprawie S.T.,
uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
w dniu 10 lipca 2025 r.,
kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt IX Ka 1511/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego we Włoszczowie
z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt II K 277/23,
[WB]
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami procesu postępowania kasacyjnego obciążyć
oskarżyciela posiłkowego.
UZASADNIENIE
S. T. został oskarżony o to, że w dniu 29 maja 2023 roku, w miejscowości B.,
gm. K., woj. […], spowodował naruszenie czynności narządów ciała S. T. w ten
sposób, że uderzał go kijem po rękach, powodując u pokrzywdzonego obrażenia
ciała w postaci sińców i dolegliwości bólowych, które to obrażenia naruszyły
czynności narządu jego ciała na okres czasu trwający nie dłużej niż siedem dni, a
III KK 194/25
2
nadto w dniu 29 maja 2023 roku, w miejscu jak wyżej, znieważał S. T. słowami
powszechnie uznanymi za wulgarne i obelżywe,
tj. o przestępstwo z art.157 § 2 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art.11 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt II K 277/23, Sąd Rejonowy we
Włoszczowie uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu występku.
Od tego orzeczenia apelacje na niekorzyść S. T. wnieśli: prokurator oraz
pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego.
Prokurator, podnosząc zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych mającego
wpływ na treść orzeczenia oraz obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na
treść orzeczenia (art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. i art.
410 k.p.k.) – wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy
Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, podnosząc zarzuty wielokrotnego
naruszenia przepisu prawa procesowego (art. 7 k.p.k.) – wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego
rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt IX
Ka 1511/24, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Od orzeczenia Sądu II instancji kasację wniósł pełnomocnik oskarżyciela
posiłkowego, podnosząc następujące zarzuty rażącego naruszenia przepisów
prawa procesowego, mającego mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku:
a) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 433 § 2 i art. 457 § 3
k.p.k. polegające na tym, że Sąd Okręgowy nienależycie rozpoznał zarzuty
apelacyjne skutkujące w konsekwencji nierzetelną kontrolą odwoławczą polegającą
na zaaprobowaniu przez Sąd odwoławczy oceny dowodów dokonanej przez Sąd I
instancji, która jest sprzeczna z treścią art. 7 k.p.k. oraz zaaprobowaniu ustalonego
przez Sąd I instancji stanu faktycznego, który został ustalony nieprawidłowo w
sytuacji kiedy niedopuszczalne jest tylko ogólnikowe odwołanie się do trafności
ustaleń sądu I instancji i lakoniczne stwierdzenie, że wywody środka odwoławczego
sprowadzają się wyłącznie do polemiki z tymi ustaleniami, zamiast niezbędnego
wykazania, dlaczego zapadło takie, a nie inne, orzeczenie sądu odwoławczego - w
szczególności niedostatecznego wskazania na jakiej podstawie wyjaśnienia
III KK 194/25
3
niemalże 80 letniego pokrzywdzonego w nieistotnych rozbieżnościach mają
dowodzić o niewinności oskarżonego, co w świetle całokształtu materiału
dowodowego przemawia za przyjęciem winy S. T..
b) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 440 k.p.k. polegające na
tym, że Sąd Okręgowy nie wyszedł poza granice środka odwoławczego i utrzymał
w mocy zaskarżone orzeczenie, które z powodu niestwierdzonego a istniejącego
naruszenia jest rażąco niesprawiedliwe, a charakteryzuje się naruszeniem
polegającym na pominięciu przy dokonywaniu ustaleń faktycznych, wbrew treści
art. 410 k.p.k., istotnych okoliczności uznanych za co prawda wiarygodne, lecz w
swej istocie pominięte, a dotyczących faktu, iż opinia biegłego oraz opinia
uzupełniającą wskazują, iż niemożliwym jest aby tego rodzaju obrażenia powstały
w wyniku upadku na rowerze, a deklarowany przez pokrzywdzonego przebieg
wydarzeń koresponduje z powstałymi u pokrzywdzonego obrażeniami, co
doprowadziło do mylnego ustalenia stanu faktycznego w szczególności co do
zaistnienia przedmiotowego zdarzenia.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów autor kasacji wniósł o uchylenie
w całości zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach i utrzymanego nim w
mocy wyroku Sądu Rejonowego we Włoszczowie z dnia 16.07.2024 r., sygn. akt II
K 277/23, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Prokurator w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym: „w przypadku
zarzutu kasacyjnego sprowadzającego się do naruszenia przez sąd odwoławczy
przepisu art. 433 § 2 k.p.k. należy nie tylko wykazać, że sąd odwoławczy zarzutu
apelacyjnego określonego rodzaju nie rozważył należycie, ale również autor kasacji
musi wykazać, iż to uchybienie, zaistniałe przy dokonywaniu kontroli odwoławczej,
w realiach tej konkretnej sprawy, mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego
orzeczenia sądu odwoławczego. Należy zatem w kasacji wykazać, że przy
dokonywaniu kontroli odwoławczej uchybienie (naruszenie art. 433 § 2 k.p.k.)
III KK 194/25
4
zaistniało w rzeczywistości, opisanie na czym ono polega i w jaki sposób skutkuje
tak rażącym naruszeniem przepisów, że można je przyrównać w skutkach do
przewidzianych w prawie procesowym bezwzględnych podstaw uchylenia
orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 grudnia 2021 r., II KK
593/21, LEX nr 3527442). „Wykazanie wadliwości przeprowadzonej w sprawie
kontroli apelacyjnej poprzez zakwalifikowanie uchybień jako rzekomo
naruszających dyspozycje art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. nie może
ograniczać się wyłącznie do formalnego powołania tych przepisów w zarzucie
kasacji i stworzenia pozorów nieprawidłowej kontroli odwoławczej (poprzez
sugerowanie np. «nienależytego», «niepełnego», «niewłaściwego»,
«nierzetelnego», «pobieżnego» rozpoznania apelacji), jeżeli z istoty zarzutu
odczytywanej z jego uzasadnienia, jednoznacznie wynika, że skarżący wyłącznie
domaga się przeprowadzenia przez Sąd Najwyższy kolejnej, dublującej kontrolę
apelacyjną, weryfikacji prawidłowości orzeczenia sądu pierwszej instancji bądź
forsuje subiektywną interpretację wyników postępowania dowodowego.
Podważenie prawidłowości procedowania sądu odwoławczego w zakresie
ustawowych standardów kontroli odwoławczej uzależnione jest od precyzyjnego
wykazania takiego stanu rzeczy, z odwołaniem się – w razie potrzeby – do treści
apelacji, jak i pisemnych motywów orzeczenia instancji ad quem” (postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2023 r., I KK 357/23, LEX nr 3716834). „W
przypadku kwestionowania jakości kontroli instancyjnej obowiązkiem autora kasacji
jest wykazanie uchybień, które dawałyby podstawę do stwierdzenia, że
przeprowadzona kontrola odwoławcza była pobieżna lub wręcz iluzoryczna, co
dopiero mogłoby prowadzić do stwierdzenia rażącego naruszenia art. 433 § 2
k.p.k., skutkującego koniecznością wzruszenia prawomocnego orzeczenia. W
przypadku, w którym Sąd ad quem odniósł się do wszystkich zarzutów
podniesionych w apelacji i przedstawił swoje stanowisko, argumentując dlaczego
uznał je za niezasadne, dla stwierdzenia wadliwości kontroli instancyjnej niezbędne
jest wykazanie zasadniczych błędów lub luk w rozumowaniu Sądu (…)”
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2024 r., IV KK 238/24, LEX nr
3790259).
III KK 194/25
5
Lektura uzasadnienia kasacji prowadzi tymczasem do wniosku, że wyrażona
tam argumentacja ma charakter li tylko polemiczny i sprowadza się do wyrażenia
własnej oceny w zakresie zgromadzonych w sprawie dowodów. Nie sposób bowiem
uznać za wykazujące wadliwość kontroli instancyjnej w zakresie weryfikacji oceny
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego rozważania na temat wyjaśnień
oskarżyciela posiłkowego, usprawiedliwiające występujące w tych depozycjach
rozbieżności silnym stresem pokrzywdzonego. Warto w tym kontekście zauważyć,
że Sąd odwoławczy rozważył to zagadnienie, wskazując na szereg rozbieżności w
relacjach procesowych oskarżyciela posiłkowego, a ponadto odwołując się do
wniosku z opinii biegłej psycholog I. Ś., z której „wynika, że z psychologicznego
punktu widzenia zeznań S. T. nie można uznać za obiektywne” (s. 4 uzasadnienia
wyroku Sądu ad quem). Uwadze Sądu odwoławczego nie umknęła także opinia
biegłego sądowego G. L.. Tyle tylko, że biegły ten nie potwierdził u
pokrzywdzonego obrażeń w miejscach, w których miał on otrzymywać najsilniejsze
ciosy.
Jeśli chodzi o zarzut obrazy art. 440 k.p.k., to jest on z gruntu chybiony,
albowiem opiera się na zaprezentowaniu własnej oceny dowodów z opinii biegłego
oraz wyjaśnień pokrzywdzonego, które – jak już wskazano – były przedmiotem
analizy Sądu odwoławczego. Warto ponadto zauważyć, że „o naruszeniu art. 440
k.p.k. przez sąd odwoławczy można twierdzić jedynie wówczas, gdy sąd ten
zignorował lub nie zauważył oczywistych i bezspornych uchybień popełnionych
przez sąd niższej instancji, które mogły naruszyć zasadę sprawiedliwej represji,
prowadząc do rażącej niesprawiedliwości orzeczenia tego sądu” (postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2024 r., III KK 508/24, LEX nr 3783380).
Kwestionowanie prawidłowości weryfikacji oceny dowodów przez Sąd odwoławczy
poprzez formułowanie zarzutu obrazy art. 440 k.p.k. może być zatem skuteczne
jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w których Sąd ten nie dostrzeże ewidentnej
wadliwości postępowania Sądu I instancji rażąco wykraczającego poza sferę
swobodnej oceny dowodów. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka rzecz jasna
nie miała miejsca, o czym przekonuje także obszerność i szczegółowość wywodu
Sądu meriti w zakresie oceny podstawy dowodowej wydanego wyroku.
III KK 194/25
6
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. kosztami
procesu postępowania kasacyjnego obciążając oskarżyciela posiłkowego.
[J.J.]
[r.g.]
