III KK 185/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 7 stycznia 2026 r.
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie P. D.
skazanego za przestępstwo z art. 156§2 k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 stycznia 2026r.
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
kasacji prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach
wniesionej na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 grudnia 2024r., sygn. akt IX Ka
1280/24, zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 21 maja
2023r., sygn. akt II K 1084/23
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu
w Kielcach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Jerzy Grubba
Waldemar Płóciennik
Kazimierz Klugiewicz
UZASADNIENIE
P. D. stanął pod zarzutem tego, że w dniu 10 maja 2023r., w K., nieumyślnie
– na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach –
III KK 185/25
2
poprzez rzucenie patykiem trafił pokrzywdzonego J. J. w okolice prawego oka, czym
spowodował u ww. pokrzywdzonego obrażenia ciała w postaci sińca z obrzękiem i
ran na twarzy, rany gałki ocznej prawej, wylewu krwawego podspojówkowego oraz
wylewu dosiatkówkowego oka prawego, pęknięcia naczyniówki oka prawego z
osłabieniem ostrości wzroku oka prawego, co doprowadziło do blizny powieki górnej
i dolnej z uszkodzeniem kanalika łzowego w powiece dolnej, blizny rogówki w tym
blizny po ranie nieprzebijającej oraz blizny centralnej siatkówki po wylewie krwi do
siatkówki i pęknięciu naczyniówki, co spowodowało u ww. ślepotę oka prawego, które
to obrażenia spowodowały ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci innego ciężkiego
kalectwa, mimo że możliwość popełnienia tego czynu mógł przewidzieć,
tj. popełnienia przestępstwa z art. 156§2 k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 21 maja 2023r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 1084/23,
Sąd Rejonowy w Kielcach uznał P. D. winnym popełnienia zarzucanego mu w akcie
oskarżenia czynu, z tą zmianą, że sformułowanie „ślepotę oko prawego" zastąpił
frazą „praktyczną ślepotę oka prawego", tj. popełnienia przestępstwa z art. 156§2
k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k. i za to, przy zastosowaniu dyspozycji art. 37a§1 k.k.
w zw. z art. 33§1 i 3 k.k. i art. 4§1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 200
stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych.
Jednocześnie Sąd orzekł od P. D. na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w
kwocie 20.000 złotych oraz orzekł o kosztach postępowania.
Apelację od powyższego orzeczenia, w zakresie orzeczenia o karze i
środkach kompensacyjnych, złożył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego,
zarzucając rażącą niewspółmierność orzeczonej kary oraz błąd w ustaleniach
faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej
nawiązki, a ponadto naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w
postaci art. 627 k.p.k. poprzez nie zasądzenie na rzecz oskarżyciela posiłkowego
zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika,
podczas gdy wniosek w tym zakresie został złożony na rozprawie.
Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024r., wydanym w sprawie o sygn. akt
IX Ka 1280/24, Sąd Okręgowy w Kielcach zmienił zaskarżony wyrok w części,
tj. orzeczoną na rzecz oskarżyciela posiłkowego nawiązkę podwyższył do kwoty
40.000 złotych oraz zasądził od oskarżonego P. D. na jego rzecz kwotę 3.000 złotych
III KK 185/25
3
tytułem zastępstwa procesowego w sprawie. W pozostałym zakresie Sąd
Odwoławczy utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy, orzekając ponadto o kosztach
postępowania.
Obecnie kasację od tego wyroku, na korzyść skazanego, wniósł prokurator
Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach, zaskarżając orzeczenie na
podstawie art. 523§1 k.p.k., art. 526§1 k.p.k. i art. 439§1 pkt 1 k.p.k. i zarzucając
wyrokowi jego wydanie przez osobę nieuprawnioną do orzekania w osobie sędziego
Sądu Okręgowego w Kielcach - X.Y., w sytuacji, gdy z dniem ukończenia 65 roku
życia, tj. w dniu 12 czerwca 2021r., wyżej wymieniony sędzia przeszedł w stan
spoczynku i z tą chwilą utracił możliwość orzekania.
Stawiając tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu w Kielcach.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja prokuratora okazała się oczywiście zasadna w stopniu wymaganym
przez art. 535§5 k.p.k., co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu.
Trafnie wskazał skarżący, że w postępowaniu odwoławczym przed Sądem
Okręgowym w Kielcach zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza określona
w art. 439§1 pkt 1 k.p.k.
Nie sposób nie dostrzegać, że problematyka związana z udziałem w orzekaniu
w składach tego Sądu sędziego X.Y. była już wielokrotnie przedmiotem rozważań
Sądu Najwyższego, m.in. w sprawach o sygn. akt III KK 183/25, III KK 196/25, czy III
KK 212/25. W sprawach tych Sąd Najwyższy każdorazowo potwierdzał
argumentację prawną dotyczącą statusu sędziego X.Y., zaprezentowaną
w motywach pisemnych wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2024r., sygn.
akt III KK 111/24, a odnoszącą się do faktu, że sędzia X.Y. z racji nie wyrażenia
w nieprzywracanym terminie (wskazanym w art. 69§1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r
- Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2024r., poz. 334) woli dalszego
zajmowania stanowiska sędziego, przeszedł z mocy prawa w stan spoczynku z
dniem ukończenia 65 roku życia, tj. 12 czerwca 2021r., i w tej materii dalsze
inicjowane przez niego postępowanie, związane z zaskarżeniem uchwały Krajowej
Rady Sądownictwa oraz postępowaniem przed Izbą Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
III KK 185/25
4
Publicznych Sądu Najwyższego (niezależnie od statusu tej Izby, która to zgodnie z
orzecznictwem trybunałów międzynarodowych nie jest sądem przewidzianym przez
ustawę), nie mogło mieć jakiegokolwiek znaczenia.
W dacie wydania wyroku w niniejszym postępowaniu przez Sąd Okręgowy
w Kielcach, a zatem w dniu 12 grudnia 2024r. sędzia X.Y. nie był już zatem osobą
uprawnioną do orzekania.
Z tych powodów koniecznym było uchylenie zaskarżonego wyroku
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym
Sądowi Okręgowemu w Kielcach, co też Sąd Najwyższy uczynił.
[J.J.]
[a.ł]
Jerzy Grubba Waldemar Płóciennik Kazimierz Klugiewicz
