III KK 143/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Igor Zgoliński
Dnia 7 maja 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 maja 2025 r.,
w sprawie G. C. ,
skazanego z art. 278 § 3a k.k. i in.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w T.
z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt II Ka 412/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Brzesku
z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 326/24,
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Brzesku z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. II K
326/24, G. C. został uznany za winnego tego, że:
1. w dniu 31 sierpnia 2023 r. w miejscowości B. , pow. b.1 , woj. [...], dokonał
szczególnie zuchwałej kradzieży mienia w postaci gotówki w kwocie 22.000
zł na szkodę M. L. , przy czym zarzuconego mu czynu dopuścił się w ciągu
pięciu lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za
III KK 143/25
2
umyślne przestępstwo podobne, tj. przestępstwa z art. 278 § 3a k.k. w zw. z
art. 64 § 1 k.k., za które została wymierzona kara 4 lat pozbawienia wolności,
2. w dniu 23 kwietnia 2024 r. w T. , woj. [...], wbrew przepisom ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii, posiadał substancję psychotropową w postaci
mefedronu w ilości 0,5 g, przy czym czyn ten stawowi wypadek mniejszej
wagi, tj. przestępstwa z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o
przeciwdziałaniu narkomanii, za które została wymierzona kara grzywny w
wysokości 70 stawek dziennych po 10 złotych każda,
na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzeczony
został przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci 0,5
grama mefedronu, na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary
pozbawienia wolności zaliczono oskarżonemu okres zatrzymania oraz
tymczasowego aresztowania w sprawie, stosownie do art. 624 § 1 k.p.k. oskarżony
został zwolniony w całości od ponoszenia kosztów sądowych.
Od powyższego wyroku apelację złożyła obrońca G. C. , zarzucając:
1. 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i
mający wpływ na jego treść, polegający na niezasadnym przyjęciu, że
oskarżony w dniu 31 sierpnia 2023 r. dopuścił się kradzieży zuchwałej,
podczas gdy z okoliczności zdarzenia, zeznań pokrzywdzonej, wyjaśnień
oskarżonego oraz ujawnionych dowodów wynika, iż oskarżony dopuścił się
co najwyżej kradzieży zwykłej opisanej w art. 278 § 1 k.k.,
2. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 278 § 1 k.k. poprzez jego
niezastosowanie, podczas gdy inkryminowane zachowanie oskarżonego
polegające na kradzieży mienia w dniu 31 sierpnia 2023 r. w zaistniałych
okolicznościach wyczerpało znamiona kradzieży zwykłej, albowiem kradzież
ta nie spełniała wymogów określonych w art. 115 § 9a pkt 1 i 2 k.k.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę kwalifikacji prawnej
zarzucanego czynu poprzez zakwalifikowanie zdarzenia z art. 287 § 1 k.k. w
zw. z art. 64 § 1 k.k. i wymierzenie kary w granicach dolnego ustawowego
zagrożenia, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i
III KK 143/25
3
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w
Brzesku.
Na wypadek uznania przez sąd, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu
w pkt I czynu w oparciu o art. 438 pkt 4 k.p.k. skarżąca wyrokowi zarzuciła rażącą
niewspółmierność orzeczonej kary 4 lat pozbawienia wolności poprzez wymierzenie
jej w wysokości nieprzystającej do realiów sprawy, nieoddającej stopnia społecznej
szkodliwości, sposobu zdemoralizowania sprawcy, winy, podczas gdy brak jest ku
tak surowej reakcji jakichkolwiek argumentów, a po prawidłowym zakwalifikowaniu
czynu przypisanego oskarżonemu z art. 278 § 1 k.k., powinna być mu wymierzona
kara łagodniejsza. W konsekwencji podniesienia tego zarzutu apelująca wniosła o
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary w granicach
dolnego ustawowego zagrożenia.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt II
Ka 412/24, zaskarżone orzeczenie zmieniono w ten sposób, że z opisu czynu
przypisanego oskarżonemu w pkt I wyeliminowane zostało sformułowanie:
„szczególnie zuchwałej”, a przypisany oskarżonemu czyn został zakwalifikowany
z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. W pozostałym
zakresie zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy, a oskarżony został zwolniony
od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Od powyższego wyroku obrońca skazanego wywiodła kasację, w której
zarzuciła:
1. rażącą obrazę prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku tj. art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.
poprzez wadliwe uzasadnienie pisemnego orzeczenia sądu odwoławczego,
polegające na braku jakiejkolwiek argumentacji, która wskazywałaby m.in.
dlaczego sąd zmieniając wyrok zastosował w sprawie art. 4 § 1 k.k., podczas
gdy w ustnym uzasadnieniu sąd jedynie ogólnikowo odniósł się do motywów
takiego rozstrzygnięcia,
2. rażące naruszenie prawa karnego materialnego, które mogło mieć istotny
wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 4 § 1 k.k., mimo że brak było
podstaw do jego zastosowania w przedmiotowej sprawie, co stanowiło
bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.,
III KK 143/25
4
3. rażącą niewspółmierność orzeczonej kary 4 lat pozbawienia wolności
poprzez wymierzenie jej w wysokości nieprzystającej do realiów sprawy,
nieoddającej stopnia społecznej szkodliwości, sposobu zdemoralizowania
sprawcy, winy, podczas gdy brak jest ku temu tak surowej reakcji
jakichkolwiek argumentów, a po zmianie wyroki i prawidłowym
zakwalifikowaniu czynu przypisanego skazanemu z art. 278 § 1 k.k. powinna
być wymierzona kara łagodniejsza,
4. skarżąca podniosła nadto zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny
odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., albowiem w wydaniu
orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona do orzekania w Sądzie
Okręgowym w T. , tj. X.Y. – sędzia powołany na wniosek
i przy udziale w procesie powoływania Krajowej Rady Sądownictwa w
składzie sprzecznym z art. 187 Konstytucji RP, ukształtowanym przepisami
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa, który był w przedmiotowej sprawie sprawozdawcą.
Podnosząc powyższe zarzuty autorka kasacji wniosła o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego
rozpoznania.
W pisemnej replice na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, stąd została
oddalona w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k. W pierwszej kolejności należało
odnieść się do uchybień najwyższej rangi, kwalifikowanych przez skarżącą jako
bezwzględna przyczyna odwoławcza. Miały one być konsekwencją zastosowania
przez sąd odwoławczy przy kwalifikacji prawnej czynu z pkt I przepisu art. 4 § 1
k.p.k. oraz rozpoznania sprawy przez skład sądu, w którym zasiadał sędzia
powołany na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Zgodzić
się trzeba z autorem pisemnej odpowiedzi na kasację, że orzecznictwo Sądu
Najwyższego, w tym m.in. przywołane postanowienie z dnia 17 marca 2021 r., I KK
28/21 (por. też przykładowo orzeczenia wydane w sprawach IV KK 290/20, III KK
524/21, II KK 330/23, V KK 352/24) wyznaczyło określony kierunek interpretacji
III KK 143/25
5
tego zagadnienia. Sam fakt powołania sędziego we wskazanym wyżej trybie
ustawowym nie może stanowić asumptu dla postawienia zarzutu bezwzględnej
przyczyny odwoławczej. Dodać trzeba, że prezentowane jest również stanowisko
nawet bardziej radykalne, wedle którego taka formuła zarzutu nie znajduje w ogóle
racji bytu (zob. np. postanowienia SN w sprawach: V KK 660/21, II KK 468/21, IV
KK 477/22, III KS 73/22). Aby zatem móc dokonywać oceny wystąpienia na tym tle
jakiejkolwiek wadliwości wyroku, konieczne jest co najmniej wskazanie przez stronę
konkretnych, wiążących się z daną sprawą okoliczności, które mogłyby świadczyć o
naruszeniu przez wskazanego sędziego standardów niezawisłości i bezstronności.
Poza odwołaniem się do kwestii ustrojowych w kasacji nie było natomiast mowy o
jakichkolwiek innych, odnoszących się przedmiotowej sprawy powodach, mogących
przemawiać za uznaniem, że sprawa została rozpoznana przez sąd pozbawiony
gwarantowanych konstytucyjnie atrybutów.
Trudno natomiast dociec powodów sformułowania zarzutu wystąpienia
bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. Brak
było jakiegokolwiek odniesienia się do tej kwestii w uzasadnieniu kasacji. Z
pewnością asumptem do twierdzenia, że zaskarżony wyrok dotknięty jest tego
rodzaju uchybieniem nie mógł być fakt istotnie błędnego powołania w
zmodyfikowanej przez sąd odwoławczy kwalifikacji prawnej art. 4 § 1 k.k. Sąd ad
quem nie rozważał zagadnienia temporalnego, gdyż in casu nie było ku temu
podstaw, zaś wadliwe powołanie owego przepisu w kwalifikacji prawnej czynu nie
mogło wywołać oczekiwanego przez obronę skutku. W szczególności nie mogło
zaistnieć jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, którą odnieść należy do
zupełnie innych przypadków dotyczących orzekania o środkach reakcji karnej
nieznanych ustawie. To uchybienie mogło być więc rozpatrywane jedynie w
kontekście zarzutu obrazy prawa materialnego, który – by spełnić warunek
określony w art. 523 § 1 k.p.k. – powinien obejmować wykazanie potencjalnego
istotnego jej wpływu na treść wyroku. Oczywiste jest jednak, że nie mogło spełnić
tego wymogu gołosłowne twierdzenie, lecz konkretna argumentacja. Tej natomiast
skarżąca nie przedstawiła, gdyż widoczne jest już prima facie, że wadliwość ta była
z punktu widzenia interesu procesowego skazanego i finalnie treści samego wyroku
irrelewantna. W tym kontekście nie mogła stanowić podstawy do kasacyjnego
III KK 143/25
6
zarzutu, który nie spełnił wszystkich niezbędnych kryteriów określonych w art. 523 §
1 k.p.k.
W świetle powyższego zarzut niedochowania przez sąd II instancji standardu
określonego w art. 457 § 3 k.p.k. z powodu zaniechania rozważań odnośnie do art.
4 § 1 k.k. jawił się jako oczywiście bezzasadny. Prawidłowe wypełnienie funkcji
sprawozdawczej należało bowiem oceniać w perspektywie rozważenia przez sąd
ad quem zagadnień podniesionych w kasacji, nie zaś przez pryzmat zasad
stosowania ustawy karnej w czasie, które - z uwagi na wyraźnie omyłkowy
charakter dodania do kwalifikacji powyższego unormowania – omówione nie
zostały.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu sprowadzającego się do kontestowania
rozmiaru kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego, należało
odwołać się do treści art. 523 § 1 zd. 2 k.p.k., który wprost wyłącza tę materię spod
kognicji kasacyjnej. Zwrot „wyłącznie” oznacza, iż przedmiotowy zakaz nie ma
charakteru absolutnego. Jeżeli bowiem w kasacji sformułowane zostały zarzuty,
których uwzględnienie powoduje, że aktualne będzie również twierdzenie o
niewspółmierności kary, wówczas ten zakres wyroku znajdzie pole do stosownych
rozważań kasacyjnych. W innym wypadku, gdy tego rodzaju zarzut egzystuje w
oderwaniu od pozostałych, objęty jest powyższym zakazem. W niniejszej sprawie
nie było podstaw do twierdzenia, że zarzut ten ma jakikolwiek związek z
kontestowanym błędnym powołaniem w kwalifikacji prawnej jednego z czynów art.
4 § 1 k.k. Jako samoistny, adekwatnie do omawianej regulacji, pozostawał zatem
niedopuszczalny.
Konsekwencją powyższej oceny zarzutów kasacyjnych było oddalenie
kasacji jako oczywiście bezzasadnej oraz orzeczenie o kosztach postępowania,
zgodnie z treścią art. 637a w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
III KK 143/25
7
