III CO 1434/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Grzesiowski
30 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 30 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
przeciwko W.S.
o zapłatę,
na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy we Wrześni
postanowieniem z 20 listopada 2025 r., I C 336/24,
o przekazanie do sądu równorzędnego,
odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu (art. 441 § 1 k.p.c.).
UZASADNIENIE
1. Postanowieniem z 20 listopada 2025 r. Sąd Rejonowy we Wrześni
wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 441 § 2 k.p.c. o przekazanie do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Podstawę do wystąpienia stanowił
wniosek pozwanego złożony na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2. Stosownie do art. 441 § 2 k.p.c. o przekazanie sprawy może wystąpić
wyłącznie sąd właściwy. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu
z 26 lutego 2021 r. (V CO 256/20) skoro w przywołanym przepisie mowa
o wystąpieniu sądu, to jego rola nie może sprowadzać się jedynie do przekazania
wniosku pochodzącego od strony, gdyż taki stan byłby w praktyce równoznaczny
III CO 1434/25
2
z przyznaniem samej stronie kompetencji do występowania z wnioskiem
o zastosowanie instytucji unormowanej w art. 441 k.p.c., co nie znajduje
uzasadnienia w treści wskazanego przepisu. Nie pozbawia to oczywiście stron
postępowania możliwości zwrócenia sądowi właściwemu uwagi na okoliczności
mogące przemawiać za zastosowaniem omawianej instytucji. Jednakże, jeżeli
wystąpienie takie miałoby być zainspirowane aktywnością procesową strony
postępowania, to również w takim wypadku postanowienie sądu winno zawierać
szczegółowe uzasadnienie przesłanek. To sąd właściwy ma bowiem wyjaśnić, jakie
okoliczności przemawiają za uznaniem, że przekazanie sprawy wymaga wzgląd na
wartości wskazane w art. 441 § 1 k.p.c.
3. Należy podkreślić, że rekonstrukcja okoliczności leżących u podstaw
wystąpienia sądu właściwego oraz poszukiwanie argumentów uzasadniających
przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu nie należą do Sądu Najwyższego (zob.
postanowienia SN: z 1 lutego 2024 r., III CO 45/24, Legalis; z 14 lipca 2022 r.,
III CO 555/22, Legalis; z 22 lutego 2023 r., III CO 62/23, Legalis).
4. Postanowienie Sądu Rejonowego poza lakonicznym odniesieniem się do
wniosku pozwanego nie zawiera szerszego wywodu, z którego wynikałyby
przesłanki usprawiedliwiające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Dlatego na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
Krzysztof Grzesiowski
(G.N.-J.)
[SOP]
