II ZO 44/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 lutego 2025 r.
SSN Marek Siwek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Marek Dobrowolski
Ławnik SN Jarosław Gałkiewicz
Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Rusak
przy udziale Prokuratora Okręgowego w K. P. G.
w sprawie prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. w stanie spoczynku X.Y.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2025 r.
odwołań prokuratora X.Y. i jego obrońcy
od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 13
marca 2024 r. sygn. akt [...] w przedmiocie obniżenia wysokości jego
wynagrodzenia na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych
na podstawie art. 93 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia
2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 390, zwanej dalej „u.p.p.”)
w zw. z art. 152 § 2 u.p.p.
postanowił
zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
Prokurator Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 30 października 2023 r.
zawiesił prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie X.Y. w czynnościach
służbowych na okres od dnia 30 października 2023 r. do dnia 30 kwietnia 2024 r.
Treść postanowienia objęta jest klauzulą „poufne”. Z uwagi na przebywanie wyżej
wymienionego na zwolnieniu lekarskim, postanowienie o zawieszeniu w
II ZO 44/24
2
czynnościach służbowych zostało przesłane w formie jawnego odpisu na jego
adres zamieszkania. Poinformowano także X.Y. o możliwości zapoznania się z
pełną treścią postanowienia w kancelarii tajnej Prokuratury Okręgowej w K.. W dniu
27 listopada 2023 r. do Prokuratury Okręgowej wpłynął zwrot korespondencji, która
nie została podjęta przez X.Y., pomimo dwukrotnego, prawidłowego powiadomienia
w dniach 2 i 10 listopada 2023 r.
Następnie Prokurator Okręgowy w K. wnioskiem z dnia 3 stycznia 2024 r.
wystąpił do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym o obniżenie do
50% wysokości wynagrodzenia przysługującego prokuratorowi X.Y. na czas
zawieszenia w czynnościach służbowych z uwagi na fakt, że zachodzi uzasadnione
podejrzenie popełnienia przez niego przewinienia służbowego określonego w art.
137 § 1 u.p.p., stanowiącego również czyn z art. 230 § 1 k.k.
Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym postanowieniem z dnia
13 marca 2024 r. sygn. akt [...] obniżył prokuratorowi X.Y. wynagrodzenie do
wysokości 50% na czas trwania zawieszenia w czynnościach służbowych.
Od tego postanowienia odwołanie złożył prokurator X.Y., zaskarżając je w
całości na swoją korzyść. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wydanego
orzeczenia, tj. z art. 152 § 1 u.p.p. w zw. z art. 150 § 1 i 2 u.p.p., przez jego
niewłaściwe zastosowanie polegające na obniżeniu wynagrodzenia
do wysokości 50%, podczas gdy odwołującemu nigdy nie doręczono
postanowienia Prokuratora Okręgowego w K. z dnia 30 października 2023 r.
w przedmiocie zawieszenia go w czynnościach służbowych,
co uniemożliwiło mu ustosunkowanie się do wstępnych okoliczności
koniecznych do stwierdzenia znamion przewinienia dyscyplinarnego
i doprowadziło do niezasadnego zawieszenia go w czynnościach,
naruszając przysługujące mu prawo do obrony, a także spowodowało
wszczęcie i kontynuowanie wadliwej procedury prawnej w odniesieniu do
postępowania służbowego i dyscyplinarnego, której konsekwencją było
bezprawne zastosowanie instytucji obniżenia wynagrodzenia,
2. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 251 § 3 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.,
która miała wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, polegającą
II ZO 44/24
3
na zaniechaniu wskazania w uzasadnieniu wydanego postanowienia
jednoznacznych i precyzyjnych okoliczności, które zdaniem Sądu
Dyscyplinarnego zadecydowały o obniżeniu skarżącemu wynagrodzenia
oraz o jego wysokości do 50%, co w oczywisty sposób narusza materialne
prawo do obrony skarżącego,
3. rażącą niewspółmierność orzeczonego względem X.Y. środka w postaci
obniżenia wynagrodzenia do maksymalnej wysokości 50%, polegającą na
zaniechaniu sprawdzenia przez Sąd Dyscyplinarny, mimo że zachodziła taka
potrzeba, okoliczności faktycznych związanych z warunkami osobistymi, w
tym sytuacją zdrowotną odwołującego, w szczególności biorąc pod uwagę,
że przypisywane w/w przewinienia dyscyplinarne nie zawierają najwyższego
stopnia społecznej szkodliwości (to jest nie są zbrodniami ani występkami
zagrożonymi najwyższą karą pozbawienia wolności), a dotychczasowa
służba X.Y. była właściwa i nienaganna; zły stan zdrowia X.Y. jest związany
min. z wykryciem u niego […]. Odwołujący pozostaje cały czas pod stałym
nadzorem […] oraz […], którzy w wydanych zaświadczeniach, potwierdzają
jego aktualną niezdolność do pracy, jak również niemożność osobistego
stawiennictwa w jakichkolwiek czynnościach procesowych, w tym
związanych z toczącym się postępowaniem dyscyplinarnym,
4. błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść wydanego
orzeczenia, polegający na niewłaściwej ocenie okoliczności podmiotowych
i przedmiotowych stanowiących podstawę wszczęcia postępowania
dyscyplinarnego przeciwko X.Y., a tym samym uznania, że zachodzi
uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez niego przewinienia
służbowego, określonego w art. 137 § 1 u.p.p., stanowiącego również czyn z
art. 230 § 1 k.k., co skutkowało zawieszeniem go w czynnościach
służbowych, podczas gdy prawidłowa analiza okoliczności sprawy, nie
uzasadnia powyższych wniosków, a tym samym obniżenia jego
wynagrodzenia w wysokości dopuszczalnego do 50%:
1. po pierwsze, uchwała z dnia 18 stycznia 2024 r. wydana w sprawie
o sygn. akt: I Zl 47/23 przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej
Sądu Najwyższego, która zezwoliła na pociągnięcie X.Y. do
II ZO 44/24
4
odpowiedzialności karnej za czyn z art. 230 § 1 k.k., została wydana z
naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 45 ust. 1
Konstytucji, art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności i pozbawiła w/w prawa do sądu, a tym samym rozpatrzenia
jego sprawy przez niezawisły, bezstronny i pozbawiony nacisków
zewnętrznych organ orzekający,
2. do wydania powyższej uchwały doszło na posiedzeniu z wyłączeniem
jawności i pod nieobecność zarówno X.Y., jak i jego pełnomocnika,
podczas gdy ten wielokrotnie informował Sąd (wnosząc jednocześnie
o zniesienie kolejnych terminów posiedzeń) o swoim złym stanie
zdrowia, potwierdzającym niemożność wzięcia udziału
w zaplanowanych czynnościach procesowych, a z kolei jego
pełnomocnik wskazywał na kolizję terminów wyznaczonego
posiedzenia z wieloma innymi rozprawami sądowymi,
3. wskazana uchwała została wydana przez Izbę Odpowiedzialności
Zawodowej, która zastąpiła w lipcu 2022 r. Izbę Dyscyplinarną
powołaną przez Krajową Radę Sądownictwa i ukształtowaną
w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.,
a która to uznawana jest za organ niekonstytucyjny i powołany
z pogwałceniem zarówno krajowych jak i międzynarodowych
przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a tym samym jest
niezdolna do orzekania,
4. w konsekwencji w toczącym się postępowaniu zaistniała bezwzględna
przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., wobec faktu,
że w wydaniu uchwały z dnia 18 stycznia 2024 r. brała udział osoba
powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., a która to uznawana jest za organ
niekonstytucyjny i niezdolny do orzekania, a ponadto niespełniający
wymogów bezstronności i niezawisłości sędziowskiej,
II ZO 44/24
5
5. w postępowaniu przed Izbą Dyscyplinarną doszło do dowolnej oceny
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkującą
błędami w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że
przedstawione we wniosku Prokuratury Okręgowej w L. dowody
wskazują na dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienie
przez prokuratora X.Y. przestępstwa z art. 230 k.k., a co za tym idzie,
że istnieje podstawa z art. 135 u.p.p. do wyrażenia zgody na
pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej – podczas gdy
prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do przekonania,
że skarżący nie dopuścił się zarzuconego mu czynu zabronionego, w
szczególności biorąc pod uwagę fakt, że w czasie popełnienia czynu
przebywał on w ośrodku rehabilitacji neurologicznej w związku z
problemami zdrowotnymi, a tym samym nie miał jakiejkolwiek
możliwości faktycznej, aby podejmować się pośrednictwa w
załatwianiu spraw osób trzecich.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez
uchylenie go w całości; ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia przez
obniżenie X.Y. wynagrodzenia w niższej wysokości.
Odwołanie w istocie tej samej treści, o tożsamym zakresie, zarzutach
i wnioskach zostało wniesione przez obrońcę.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Odwołanie obwinionego pozbawione jest merytorycznych podstaw, w części
zaś zostało oparte na argumentacji, w która w niniejszym postępowaniu nie może
być przedmiotem rozważań sądu dyscyplinarnego. Zważywszy na tożsamość obu
wniesionych odwołań uzasadnione jest łączne odniesienie się do podniesionych
w nich zarzutów.
Zgodnie z art. 152 § 1 u.p.p. w przypadku, gdy prokurator został zawieszony
w czynnościach, Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym, na wniosek
przełożonego dyscyplinarnego, może obniżyć do 50% wysokość wynagrodzenia
prokuratora na czas trwania tego zawieszenia. Z przepisu tego wynika, że
warunkiem sine qua non dokonania przez sąd dyscyplinarny takiego
II ZO 44/24
6
rozstrzygnięcia jest zawieszenie prokuratora w czynnościach, przy czym wymagane
jest aby wydane w powyższym przedmiocie postanowienie było prawomocne, na
co zwracał uwagę Sąd Najwyższy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia
23 lutego 2023 r. sygn. akt II ZZ 7/22 oraz z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt II ZO
23/24), wskazując, że dopiero, gdy natychmiast wykonalne zarządzenie
przełożonego dyscyplinarnego o zawieszeniu prokuratora w czynnościach staje się
prawomocne, spełnione są warunki formalne do rozpoznania wniosku przełożonego
dyscyplinarnego o obniżenie wysokości wynagrodzenia prokuratora na czas trwania
zawieszenia.
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy zauważyć,
że postanowienie Prokuratora Okręgowego w K. z dnia 30 października 2023 r. o
zawieszeniu prokuratora X.Y. w czynnościach służbowych zostało wysłane
zainteresowanemu za pośrednictwem operatora pocztowego (art. 130 § 1 pkt 1
k.p.k.) na jego adres zamieszkania i doręczone w trybie określonym w art. 133 § 1 i
2 k.p.k. Stosownie do treści art. 133 § 2 k.p.k., skoro powtórne zawiadomienie o
pozostawieniu przesyłki w placówce operatora pocztowego zostało dokonane w
dniu 10 listopada 2023 r., to termin na jej odebranie upływał 17 listopada 2023 r., a
zatem postanowienie to zostało uznane za doręczone z tym dniem. Siedmiodniowy
termin na wniesienie odwołania upływał zaś 24 listopada 2023 r., a wobec tego, że
nie zostało ono wniesione, postanowienie o zawieszeniu w czynnościach
służbowych uprawomocniło się z dniem 25 listopada 2023 r.
Z powyższego wynika, że zarzut z pkt. 1 odwołania jest chybiony. Sąd
dyscyplinarny I instancji rozstrzygając w dniu 13 marca 2024 r. w kwestii obniżenia
prokuratorowi wynagrodzenia na czas trwania zawieszenia, nie uchybił treści art.
152 § 1 u.p.p. Postanowienie Prokuratora Okręgowego w K. o zawieszeniu
w czynnościach służbowych zostało uznane za doręczone (zgodnie z art. 133 § 2
k.p.k.), a wobec jego niezaskarżenia uprawomocniło się. Powoływane w ramach
tego zarzutu regulacje zawarte w art. 150 § 1 i 2 u.p.p. są irrelewantne
w postępowaniu dotyczącym kwestii obniżenia wynagrodzenia, w ramach którego
zasadność zawieszenia w czynnościach nie jest przedmiotem rozważań sądu
dyscyplinarnego. Przesłankami formalnymi warunkującymi orzekanie przez sąd
dyscyplinarny w kwestii obniżenia wynagrodzenia jest wniosek przełożonego
II ZO 44/24
7
dyscyplinarnego złożony w powyższym przedmiocie oraz prawomocne
postanowienie o zawieszeniu prokuratora w czynnościach służbowych. Obie te
przesłanki zostały spełnione, a więc Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze
Generalnym rozstrzygając powyższą kwestię, działał w granicach wyznaczonych
regulacją zawartą w art. 152 § 1 u.p.p. Z kolei przysługujące skarżącemu prawo do
obrony mogło być realizowane w toku ewentualnego postępowania odwoławczego
od postanowienia o zawieszeniu w czynnościach, a taka inicjatywa nie została
przez prokuratora X.Y. podjęta.
W dalszej kolejności należy odnieść się do zakresu wysokości obniżenia
wynagrodzenia prokuratora, które pozostawione zostało do swobodnego uznania
sądów dyscyplinarnych, z jedynym zastrzeżeniem, że obniżenie to nie może
przekraczać 50% wysokości przysługującego prokuratorowi wynagrodzenia. Należy
zauważyć, że postępowanie w przedmiocie obniżenia wynagrodzenia jest
pozadyscyplinarnym postępowaniem służbowym prowadzonym przez właściwy sąd
dyscyplinarny. Jego celem nie jest represja dyscyplinarna, czy nawet zapewnienie
warunków do jej realizowania, a konieczność dostosowania wynagrodzenia
otrzymywanego przez prokuratora prawomocnie zawieszonego w czynnościach
służbowych do tego, że w okresie zawieszenia nie świadczy pracy, pozostając
w stosunku służbowym prokuratora. Obniżenie wynagrodzenia w związku
z zawieszeniem w czynnościach służbowych niewątpliwie stanowi dodatkową
dolegliwość finansową związaną z tym zawieszeniem, ale nie ma ono charakteru
represji, gdyż w czym czasie prokurator faktycznie nie świadczy pracy.
Sąd Najwyższy w niniejszym składzie nie podziela stanowiska wyrażanego
w tych orzeczeniach Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej, w których
akcentowano represyjność obniżenia wynagrodzenia, wskazując, że represyjność
ta „wzmacniając funkcję zabezpieczającą i wychowawczą zawieszenia, ma bowiem
wzbudzić refleksję nad nieodpowiedzialnym zachowaniem obwinionego poprzez
ekonomiczne oddziaływanie i skłonić go do przestrzegania porządku prawnego”
(postanowienie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2021 r.
sygn. akt II DO 60/21; podobnie postanowienia tej Izby: z dnia 14 listopada 2019 r.
sygn. akt II DSI 45/19, z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt II DO 43/20, z dnia 22
września 2021 r. sygn. akt II DO 45/21).
II ZO 44/24
8
Z brzmienia art. 152 § 1 u.p.p. wynika, że ustawodawca przewidując
możliwość obniżenia do 50% wynagrodzenia przysługującego prokuratorowi
zawieszonemu w czynnościach służbowych, nie sprecyzował przesłanek tego
obniżenia. Nie do pogodzenia z zasadą racjonalności ustawodawcy byłoby
twierdzenie, że obniżenie to zostało powierzone arbitralnej i dowolnej ocenie sądu
dyscyplinarnego. Przeciwnie, pozostając w zgodzie z regulacją zawartą w art. 2
Konstytucji, ocenę przesłanek tego obniżenia należy odnieść do takiego samego
ratio legis, jakie przyświeca instytucji zawieszenia w czynnościach. Zarówno
zawieszenie w czynnościach służbowych, jak i obniżenie wynagrodzenia na czas
tego zawieszenia, są ze sobą ściśle powiązane i powinny wpisać się w cel, jakim
jest konieczność zagwarantowania prawidłowego wykonywania zadań prokuratury
w razie zaistnienia negatywnych zdarzeń dotyczących stosunku służbowego
prokuratora (odnośnie do ratio legis instytucji zawieszenia prokuratora
w czynnościach por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2024 r.
sygn. akt I ZSK 1/24). Prokuratura wykonuje swoje ustawowe zadania (do których
zgodnie z art. 2 u.p.p. należy ściganie przestępstw oraz stanie na straży
praworządności) w określonych uwarunkowaniach społecznych i to, jak
postrzegane jest zachowanie przedstawicieli urzędu prokuratorskiego, wpływa na
jej wizerunek, zaufanie w oczach obywateli, a co się z tym wiąże, na możliwości
skutecznego działania. Z tego powodu, przy rozstrzyganiu w kwestii obniżenia
wynagrodzenia prokuratorowi zawieszonemu w czynnościach zasadnicze
znaczenie powinien mieć charakter zarzucanego prokuratorowi przewinienia lub
przestępstwa, społeczna szkodliwość takiego czynu, jego szkodliwość korporacyjna
oraz odbiór społeczny zarzucanego czynu, który determinuje zakres naruszenia
dobrego wizerunku prokuratury (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7
maja 2024 r. sygn. akt II ZO 23/24). Z kolei okoliczności dotyczące warunków
osobistych prokuratora, jego stanu zdrowia, stanu rodzinnego czy sytuacji
majątkowej, mają w tym wypadku znacznie drugorzędne i mogą zostać
uwzględnione jedynie wyjątkowo (por. sformułowane na tle analogicznych spraw
dotyczących obniżenia wynagrodzenia sędziów uchwały Sądu Najwyższego: z dnia
27 marca 2007 r. sygn. akt SNO 14/07 oraz z dnia 25 czerwca 2012 r. sygn. akt
SNO 21/12).
II ZO 44/24
9
W kontekście powyższego zarzut z pkt. 3 odwołania należy uznać za
chybiony. Orzeczone w zaskarżonym postanowieniu obniżenie wynagrodzenia
w maksymalnej wysokości, tj. do 50%, nie jawi się jako rażąco niewspółmierne,
jeśli wziąć pod uwagę to, że zawieszenie prokuratora w czynnościach jest związane
z podejrzeniem popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa
z art. 230 § 1 k.k. Zgodnie z tym przepisem odpowiedzialność karną ponosi
sprawca, który w zamian za korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę
podejmuje się pośrednictwa w załatwieniu sprawy, powołując się na wpływy,
wywołując u innej osoby przekonanie o istnieniu wpływów, wykorzystując takie
przekonanie lub utwierdzając ją w tym przekonaniu. Tego typu czyn, jeżeli zostanie
procesowo wykazany fakt jego popełnienia, cechuje się wyjątkowo wysokim
stopniem szkodliwości społecznej i korporacyjnej i istotnie godzi w autorytet urzędu
prokuratorskiego. W analizowanym przypadku nie mają istotnego znaczenia takie
okoliczności jak to, że czyn zarzucaniu prokuratorowi X.Y. nie jest zbrodnią (choć
wymaga odnotowania, że jest to czyn zagrożony karą pozbawienia wolności od 6
miesięcy do lat 8, a więc jednak dość surową), dotychczasowy przebieg jego służby
zawodowej, a także stan jego zdrowia. Jak wynika z przedłożonej przez X.Y.
dokumentacji medycznej, cierpi on na choroby somatyczne – zmiany
zwyrodnieniowe wielostawowe, na które leczy się od 2000 r. Korzysta też z
konsultacji neurologicznych i psychiatrycznych w związku ze zgłaszanymi
dolegliwościami. W ocenie Sądu obniżenie wynagrodzenia przysługującego wyżej
wymienionemu do 50% nie uniemożliwia kontynuowania przez niego leczenia i
rehabilitacji w celu poprawy stanu zdrowia. Nie przemawia też za obniżeniem
przysługującego mu wynagrodzenia w niższej wysokości.
Chybiony jest zarzut z pkt. 2 odwołania. W ramach tego zarzutu skarżący
powołuje się na treść art. 251 § 3 k.p.k., który to przepis określa, jakie elementy
powinno zawierać uzasadnienie postanowienia w przedmiocie środka
zapobiegawczego, wskazując, że zaskarżone postanowienie tym wymogom
nie sprostało. Należy jednak przypomnieć, że obniżenie prokuratorowi
wynagrodzenia na czas jego zawieszenia w czynnościach, jak wyżej wskazano,
nie jest środkiem zapobiegawczym i wymagania wskazane w powołanym przepisie
nie dotyczą postanowienia o zawieszeniu w czynnościach. Uzasadnienie
II ZO 44/24
10
postanowienia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia
13 marca 2024 r. jest wprawdzie dość lakoniczne, nie mniej w dostatecznym
stopniu wyjaśnia podstawę faktyczną rozstrzygnięcia oraz to, jakie normy prawne
zastosował Sąd rozstrzygając w kwestii obniżenia wynagrodzenia prokuratorowi
zawieszonemu w czynnościach. Sposób sformułowania tego uzasadnienia w żaden
sposób nie ogranicza przysługującemu prokuratorowi X.Y. prawa do obrony,
gwarantowanemu treścią art. 6 k.p.k.
Za bezpodstawne w postępowaniu odwoławczym od postanowienia sądu
dyscyplinarnego o obniżeniu wynagrodzenia prokuratorowi zawieszonemu
w czynnościach służbowych należy uznać zarzuty z pkt. 4 odwołania. Jak wyżej
wskazano, ustalenia dotyczące zachodzącej podstawy do wszczęcia postępowania
dyscyplinarnego i wydania orzeczenia o zawieszeniu prokuratora w czynnościach,
związane z podejrzeniem popełnienia czynu kwalifikowanego z art. 137 § 1 u.p.p.
oraz z art. 231 § 1 k.k. nie są przedmiotem rozważań Sądu dyscyplinarnego
rozpatrującego kwestie obniżenia jego wynagrodzenia. Nie są też przedmiotem
niniejszego postępowania kwestie rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego –
Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. akt I ZI 47/23,
ani też zarzuty skarżącego odnoszące się do prawidłowości procedowania
we wskazanej sprawie ani też prawidłowości dokonanego rozstrzygnięcia.
Dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonego postanowienia przez pryzmat
zarzutów zawartych w odwołaniu, Sąd Najwyższy uznał, że w pełni należy podzielić
stanowisko Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym o obniżeniu
wynagrodzenia przysługującego prokuratorowi X.Y. do 50% i w konsekwencji
wydane w powyższym przedmiocie postanowienie utrzymać w mocy. W sprawie
nie zaistniały przy tym okoliczności uzasadniające rozpoznanie wniesionego
odwołania poza zawartymi w nim zarzutami.
Ubocznie należy zaznaczyć, że w sprawie nie było podstaw do zmiany
terminu wyznaczonego posiedzenia, o co wniosek złożył obrońca. W istocie
bowiem ustawa nie przewiduje uprawnienia do udziału prokuratora lub jego obrońcy
w posiedzeniu, którego przedmiotem jest kwestia obniżenia wynagrodzenia, ani
w I ani w II instancji. W postanowieniu Sądu Najwyższego z 24 października 2024 r.,
sygn. akt II ZO 55/23, słusznie wskazano, że na posiedzeniu przed Sądem
II ZO 44/24
11
Dyscyplinarnym przy Prokuratorze Generalnym orzekającym w przedmiocie
zawieszenia prokuratora w czynnościach, nie przeprowadza się postępowania
dowodowego i z uwagi na sposób procedowania w tego rodzaju sprawach, udział
stron w posiedzeniu w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach nie
jest konieczny. Brak jest też przepisu szczególnego w u.p.p. bądź w k.p.k.
(przepisy procedury karnej stosowane odpowiednio na zasadzie art. 171 pkt 1
u.p.p.), który przewidywałby istnienie takiego obowiązku lub uprawnienia.
Możliwość wzięcia udziału w posiedzeniu w przedmiocie obniżenia wynagrodzenia,
w obu instancjach, także przewidziana jest wyłącznie w przypadku, gdyby
prokurator lub jego obrońca stawili się na posiedzeniu (art. 96 § 1 i 2 k.p.k. w zw.
z art. 171 u.p.p.). Zasady tej nie zmienia fakt, że na skutek zarządzenia doszło do
zawiadomienia o terminie i miejscu posiedzenia.
Również nie było podstaw do uwzględnienia wniosku prokuratora X.Y. z 29
stycznia 2025 r. o zniesienie terminu posiedzenia i o umorzenie postępowania w
całości z powodu decyzji prokuratora Generalnego o przeniesieniu go w stan
spoczynku z dniem 5 lipca 2024 r. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie,
jak wynika z na wstępie przytoczonych zdarzeń procesowych, jest ocena decyzji
wydanej w dniu 13 marca 2024 r. przez Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze
Generalnym, mocą której obniżono prokuratorowi X.Y. wynagrodzenie na czas
zawieszenia w czynnościach służbowych, przez pryzmat wniesionych na tę decyzję
odwołań. Oznacza to, że Sąd Najwyższy kontroluje zaskarżoną decyzję z punktu
widzenia jej prawidłowości co do zasady, a także co do wysokości obniżonego
wynagrodzenia, według stanu na czas jej wydania. Aktualny status zawodowy
prokuratora X.Y. w żadnej zatem mierze nie dezaktualizuje potrzeby dokonania tej
kontroli, ani nie powoduje, by stała się ona bezprzedmiotowa. Do czasu
przeniesienia w stan spoczynku prokurator X.Y. pozostawał w stanie czynnym i był
zarazem zawieszony w czynnościach służbowych.
Stanowiska o potrzebie kontroli zaskarżonego postanowienia nie zmienia
fakt, że postanowieniem Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z 20
grudnia 2024 r. doszło do umorzenia postępowania w przedmiocie przedłużenia
i dalszego stosowania zawieszenia prokuratora X.Y. w czynnościach. Wydanie tego
postanowienia skutkowało ustaniem stanu zawieszenia w czynnościach
II ZO 44/24
12
służbowych, ze względu na cofnięcie wniosku przez rzecznika dyscyplinarnego, do
czego doszło na skutek przeniesienia prokuratora K. w stan spoczynku. Nie
zmienia to jednak faktu, że do czasu przeniesienia w stan spoczynku aktualne było
zawieszenie w czynnościach służbowych, a co za tym idzie, aktualna była i jest
potrzeba skontrolowania prawidłowości postanowienia o obniżeniu wynagrodzenia,
jako pochodnego wobec faktu zawieszenia w czynnościach służbowych, które w
dacie wydawania postanowienia, a także do czasu ustania zawieszenia było
aktualne.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[a.ł]
Marek Dobrowolski Marek Siwek Jarosław Gałkiewicz