Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 251.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.W postanowieniu o zastosowaniu środka zapobiegawczego należy wymienić osobę, zarzucany jej czyn, jego kwalifikację prawną oraz podstawę prawną zastosowania tego środka.

§ 2.W postanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania należy określić czas jego trwania, a ponadto oznaczyć termin, do którego aresztowanie ma trwać. Obowiązek każdorazowego oznaczenia terminu stosowania tymczasowego aresztowania trwa do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie. W przedmiocie tymczasowego aresztowania po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie orzeka sąd, który wydał to orzeczenie, a w razie przekazania sprawy do drugiej instancji – sąd odwoławczy.

§ 3.Uzasadnienie postanowienia o zastosowaniu środka zapobiegawczego powinno zawierać przedstawienie dowodów świadczących o popełnieniu przez oskarżonego przestępstwa, wykazanie okoliczności wskazujących na istnienie zagrożeń dla prawidłowego toku postępowania lub możliwości popełnienia przez oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa w razie niezastosowania środka zapobiegawczego oraz określonej podstawy jego zastosowania i potrzeby zastosowania danego środka. W wypadku tymczasowego aresztowania należy ponadto wyjaśnić, dlaczego nie uznano za wystarczające zastosowanie innego środka zapobiegawczego.

§ 4.Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania doręcza się oskarżonemu. Postanowienie o zastosowaniu innego środka zapobiegawczego doręcza się oskarżonemu, jeżeli nie był obecny przy ogłoszeniu tego postanowienia.

Wyjaśnienie przepisu

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 251 KPK określa, jakie informacje powinno zawierać postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego. Należy w nim wskazać osobę, której środek dotyczy, zarzucany jej czyn, kwalifikację prawną tego czynu oraz podstawę prawną zastosowania środka. Jeżeli postanowienie dotyczy tymczasowego aresztowania, musi dodatkowo określać czas jego trwania i termin, do którego aresztowanie ma trwać. Obowiązek oznaczania tego terminu pozostaje aktualny do czasu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie. Po wydaniu takiego orzeczenia o tymczasowym aresztowaniu rozstrzyga sąd, który je wydał, a po przekazaniu sprawy do drugiej instancji właściwy jest sąd odwoławczy.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy wydawane jest postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego wobec oskarżonego. Dotyczy więc zarówno tymczasowego aresztowania, jak i innych środków zapobiegawczych. Art. 251 KPK wymaga także odpowiedniego uzasadnienia postanowienia. Uzasadnienie powinno przedstawiać dowody wskazujące na popełnienie przez oskarżonego przestępstwa oraz okoliczności świadczące o zagrożeniu dla prawidłowego toku postępowania albo o możliwości popełnienia nowego, ciężkiego przestępstwa. W przypadku tymczasowego aresztowania trzeba ponadto wyjaśnić, dlaczego inny środek zapobiegawczy został uznany za niewystarczający.

3. Przykład codziennego zastosowania

Wobec osoby, której zarzucono określony czyn, wydano postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. W dokumencie należy wskazać tę osobę, opis zarzucanego czynu, jego kwalifikację prawną oraz podstawę prawną zastosowania środka. Postanowienie powinno również podawać, jak długo ma trwać aresztowanie i do jakiego dokładnie terminu. Uzasadnienie musi przedstawiać dowody oraz wyjaśniać, jakie zagrożenie dla postępowania uzasadnia zastosowanie aresztowania i dlaczego łagodniejszy środek nie został uznany za wystarczający.

4. Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Samo wskazanie nazwy środka zapobiegawczego nie spełnia wymogów Art. 251 KPK, ponieważ postanowienie powinno zawierać także dane wskazane w § 1. Czas trwania i końcowy termin dotyczą wprost postanowienia o tymczasowym aresztowaniu, a nie każdego środka zapobiegawczego. Tymczasowe aresztowanie doręcza się oskarżonemu, natomiast postanowienie o innym środku doręcza się mu wtedy, gdy nie był obecny przy jego ogłoszeniu. Przedstawienie w uzasadnieniu dowodów wskazujących na popełnienie przestępstwa nie jest tym samym co przesądzenie odpowiedzialności karnej oskarżonego. W indywidualnej sprawie warto skonsultować treść postanowienia z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co musi zawierać postanowienie o środku zapobiegawczym?

Powinno wskazywać osobę, zarzucany jej czyn, jego kwalifikację prawną oraz podstawę prawną zastosowania środka.

Czy w postanowieniu o tymczasowym aresztowaniu musi być podany termin?

Tak. Art. 251 KPK wymaga określenia czasu trwania aresztowania oraz terminu, do którego ma ono trwać.

Co powinno znaleźć się w uzasadnieniu postanowienia?

Uzasadnienie powinno przedstawiać dowody wskazujące na popełnienie przestępstwa oraz okoliczności uzasadniające zastosowanie środka.

Czy przy tymczasowym aresztowaniu trzeba wyjaśnić brak innych środków?

Tak. Należy wyjaśnić, dlaczego zastosowanie innego środka zapobiegawczego nie zostało uznane za wystarczające.

Kiedy doręcza się oskarżonemu postanowienie o środku zapobiegawczym?

Postanowienie o tymczasowym aresztowaniu doręcza się oskarżonemu. Postanowienie o innym środku doręcza się mu, jeżeli nie był obecny przy jego ogłoszeniu.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy