II ZIZ 2/25
UCHWAŁA
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 6 maja 2025 r.
Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
SSN Zbigniew Korzeniowski
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant Marta Brzezińska
przy udziale pełnomocnika wnioskodawcy M. J. – adwokata A. S.
w sprawie X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w S.,
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 6 maja 2025 r.
zażalenia pełnomocnika wnioskodawcy M. J. – adwokata K. W. na uchwałę Sądu
Najwyższego z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt I ZI 48/23, w przedmiocie
odmowy wyrażenia zgody na pociągnięcie X. Y. – prokuratora Prokuratury
Okręgowej w S. do odpowiedzialności karnej za czyny z art. 231 § 1 k.k. w zw. z
art. 10 k.p.k. w zw. z art. 9 k.p.k. i art. 303 k.p.k.;
podjął uchwałę:
uchwalił:
1. utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę;
2. obciążyć Skarb Państwa kosztami
odwoławczego.
postępowania
Zbigniew Korzeniowski Wiesław Kozielewicz Barbara Skoczkowska
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej uchwałą z dnia 10
grudnia 2024 r., sygn. akt I ZI 48/23, odmówił uwzględnienia wniosku o wyrażenie
II ZIZ 2/25
2
zgody na pociągnięcie prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. X. Y. do
odpowiedzialności karnej, za to, że:
1. najpóźniej w dniu 5 maja 2020 r. w S. nie podjął, wbrew ciążącemu na nim
obowiązkowi wynikającemu z zasady legalizmu określonej w art. 10 k.p.k. i zasady
działania z urzędu określonej w art. 9 § 1 k.p.k., działań zmierzających do
wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego wobec funkcjonariuszy celnych,
którzy popełnili przestępstwo z art. 231 § 1 k.p.k. polegające na nieprawidłowym
pobieraniu przez tych funkcjonariuszy próbek wyrobów akcyzowych w składzie
podatkowym S. Sp. z o.o. z siedzibą w S., o którym to przestępstwie prokurator X.
Y. powziął wiedzę w trakcie wykonywania czynności służbowych – prowadzenia
sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w S., sygn. akt [...], czym działał na
szkodę interesu publicznego w postaci zapewnienia prawidłowego funkcjonowania
wymiaru sprawiedliwości, co w efekcie doprowadziło do przedawnienia ścigania
powołanych powyżej przestępstw popełnionych przez funkcjonariuszy celnych oraz
interesu prywatnego sprowadzającego się do prowadzenia postępowania karnego
wobec M. J. w oparciu materiał dowodowy będący efektem przestępstwa tj. o czyn
z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 10 k.p.k. w zw. z art. 9 k.p.k. i art. 303 k.p.k.;
2. nie podjął, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z zasady
legalizmu określonej w art. 10 k.p.k. i zasady działania z urzędu określonej w art. 9
§ 1 k.p.k., działań zmierzających do wszczęcia i prowadzenia postępowania
karnego wobec funkcjonariuszy celnych, którzy popełnili przestępstwo w art. 271
§ 1 k.k. polegające na poświadczeniu przez funkcjonariuszy celnych nieprawdy
w protokołach z pobrania próbek wyrobu UPS – 10 w składzie podatkowym S. Sp.
z o.o. z siedzibą w S., co do faktu pobierania przez funkcjonariuszy celnych ww.
próbek zgodnie z normą PN-EN ISO 3170:2006 – Ciekłe przetwory naftowe.
Ręczne pobieranie próbek w sytuacji, gdy funkcjonariusze celni, w świetle
zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci opinii biegłych i zeznań
świadków w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym w S. o sygn. akt [...],
pobierali próbki w sposób niezgodny z powołaną norma PN-EN ISO 3170:2006,
czym działał na szkodę interesu publicznego w postaci zapewnienia prawidłowego
funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz interesu prywatnego
II ZIZ 2/25
3
sprowadzającego się do prowadzenia postępowania karnego wobec M. J. w
oparciu materiał dowodowy będący efektem przestępstwa, tj. o czyn z art. 231 § 1
k.k. w zw. z art. 10 k.p.k. w zw. z art. 9 k.p.k. i art. 303 k.p.k.
Zażalenie na ww. uchwałę wywiódł pełnomocnik M. J., zaskarżając ją w
całości, zarzucając obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na jego
treść, a mianowicie art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej
oceny materiału dowodowego w postaci bezpodstawnego uznania, iż w niniejszej
sprawie prokurator Prokuratury Okręgowej w S. X. Y. nie podejmując działań
zmierzających do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego wobec
funkcjonariuszy celnych o czyny z art. 231 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. nie naruszył art.
9 § 1 k.p.k., art. 10 k.p.k., i art. 303 k.p.k.
W oparciu o tak skonstruowany zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej
uchwały poprzez zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. X. Y. w zakresie obu czynów wskazanych
we wniosku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, że poza sformułowaniem zarzutu naruszenia
art. 7 k.p.k., skarżący w uzasadnieniu zażalenia nie przedstawił przy tym
argumentacji uzasadniającej jego stanowisko, ograniczając się jedynie do
przytoczenia orzecznictwa Sądu Najwyższego czy komentarzy wskazując na
interpretacje przepisów m.in. art. 231 § 1 k.k., 271 § 1 k.k. art. 9 § 1 k.p.k., art. 10
k.p.k., czy art. 303 k.p.k.
Abstrahując od powyższego, wskazać należy, że Sąd I instancji w sposób
prawidłowy i wyczerpujący dokonał analizy i oceny wartości materiału dowodowego
załączonego do wniosku, szczególnie w kontekście jego znaczenia przy ocenie
ziszczenia się przesłanki dostatecznego podejrzenia popełnienia przestępstwa z art.
231 § 1 k.k., a wyniki przeprowadzonej analizy w sposób wyczerpujący
zaprezentował w uzasadnieniu uchwały, słusznie uznając że w niniejszej sprawie
II ZIZ 2/25
4
brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w przedmiocie zezwolenia na
pociągniecie do odpowiedzialności karnej prokuratora X. Y. za wskazane we
wniosku pełnomocnika czyny.
Nie powielając argumentacji zawartej w uzasadnieniu uchwały I ZI 48/23
należy jedynie wskazać, że prokurator Prokuratury Okręgowej w S. – X. Y.
występował przed Sądem Rejonowym w S. w charakterze strony – oskarżyciela
publicznego, którego rola ograniczała się do popierania aktu oskarżenia przed
sądem i przedstawienia dowodów oraz argumentacji przemawiających za ich
poparciem. Ocena dowodów przestawionych przez strony postępowania, także
przez oskarżyciela publicznego, czyli określenie ich wiarygodności i mocy
dowodowej, należy do sądu, który dokonuje jej w ramach zasady swobodnej oceny
dowodów. Jeżeli sąd uzna zeznania świadka za niewiarygodne lub ma wątpliwości
co do jego wiarygodności, czy też ma wątpliwości co do poprawności danych
zawartych w protokołach z przeprowadzonych czynności może skierować
zawiadomienie do prokuratury lub policji o możliwości popełnienia przestępstwa, co
stanowi w sądownictwie powszechnym utartą praktykę. W niniejszej sprawie
zawiadomienie takie nie zostało skierowane. Co więcej, protokoły pobrania próbek
z wyrobów akcyzowych w składzie podatkowym, stały się podstawą wydanych w
sprawie opinii biegłych, które to opinie także zostały poddane przez sąd swobodnej
ocenie dowodów i kontroli instancyjnej, a w konsekwencji stanowiły podstawę
skazania M. J.
Oceniając zachowanie X. Y. nie można pominąć, że pierwotnie
postępowanie przygotowawcze, w tym sporządzenie i wniesienie do Sądu
Rejonowego w S. aktu oskarżenia, jak również występowanie na pierwszych
kilkunastu rozprawach przed Sądem Rejonowym w S. było kompetencją prokurator
L. F. Dopiero po jej odejściu w stan spoczynku prokurator X. Y. uczestniczył,
jedynie w dwóch rozprawach, które odbyły się w dniach 2 czerwca 2020 r. oraz 4
sierpnia 2020 r., na których to z kolei nie byli przesłuchiwani żadni świadkowie.
Wobec powyższego stawianie prokuratorowi X. Y. zarzutu popełnienia
przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. wydaje się być co najmniej niezrozumiałe.
II ZIZ 2/25
5
Skarżący z kolei w uzasadnieniu zażalenia nie przedstawił żadnych
argumentów przemawiających za zasadnością wywiedzionego wniosku czy
nieprawidłowości podjętej przez Sąd I instancji decyzji, ograniczając się do
przytoczenia orzecznictwa Sądu Najwyższego i wypowiedzi doktryny w zakresie
przepisów prawnokarnych. Powyższe nie może być uznane za jakichkolwiek
argument, który uzasadniałby wniesiony środek zaskarżenia za zasadny.
W związku z powyższym ustalenie sądu I instancji, iż zebrany w sprawie
materiał dowodowy nie uzasadnia dostatecznie podejrzenia popełnienia przez
prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. X. Y. opisanych we wniosku czynów,
uznać należy za prawidłowe.
Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[M. T.]
[r.g.]
Zbigniew Korzeniowski Wiesław Kozielewicz Barbara Skoczkowska
