Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
§ 1.Organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia – o czyn ścigany z urzędu.
§ 2.Z wyjątkiem wypadków określonych w ustawie lub w prawie międzynarodowym nikt nie może być zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo.
Art. 10 KPK wyraża zasadę legalizmu w postępowaniu karnym. Zgodnie z § 1 organ powołany do ścigania przestępstw ma obowiązek wszcząć i przeprowadzić postępowanie przygotowawcze, jeżeli chodzi o czyn ścigany z urzędu. Oskarżyciel publiczny ma ponadto obowiązek wnieść oskarżenie i je popierać. Przepis nie opisuje sposobu prowadzenia każdej czynności procesowej, lecz wskazuje podstawowy obowiązek działania organów w sprawach ściganych z urzędu. § 2 stanowi natomiast, że co do zasady nikt nie może zostać zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo.
Art. 10 KPK dotyczy czynów ściganych z urzędu, a więc takich, w których ściganie nie zależy wyłącznie od prywatnej inicjatywy pokrzywdzonego. W takiej sprawie właściwy organ powinien podjąć postępowanie przygotowawcze i je przeprowadzić. Obowiązek oskarżyciela publicznego obejmuje również wniesienie oraz popieranie oskarżenia. Przepis rozróżnia zatem obowiązki organu ścigania i oskarżyciela publicznego, choć mogą one występować w tej samej sprawie. Zasada z § 2 obowiązuje z wyjątkami wynikającymi z ustawy albo prawa międzynarodowego.
Osoba zgłasza policji podejrzenie popełnienia przestępstwa, które jest ścigane z urzędu. Jeżeli organ jest powołany do ścigania takiego czynu, art. 10 § 1 KPK wskazuje jego obowiązek wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego. Gdy sprawa zostanie skierowana do sądu, oskarżyciel publiczny ma według tego przepisu obowiązek wnieść i popierać oskarżenie. Przepis nie przesądza jednak samodzielnie o tym, czy w konkretnym przypadku czyn rzeczywiście został popełniony ani jaka będzie odpowiedzialność danej osoby.
Art. 10 KPK nie oznacza, że każda informacja przekazana organom automatycznie prowadzi do skazania. Przepis mówi o obowiązku ścigania czynu ściganego z urzędu, a nie o wyniku postępowania ani o winie określonej osoby. Błędem jest także pomijanie zastrzeżenia z § 2, ponieważ ustawodawca i prawo międzynarodowe mogą przewidywać wyjątki od zasady odpowiedzialności. Nie należy również utożsamiać obowiązku ścigania z urzędu ze sprawami, których prowadzenie zależy od skargi prywatnej lub innej szczególnej przesłanki. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza, że organ powołany do ścigania przestępstw ma obowiązek wszcząć i przeprowadzić postępowanie przygotowawcze dotyczące czynu ściganego z urzędu.
Przepis wprost odnosi obowiązek z § 1 do czynów ściganych z urzędu. Nie rozstrzyga samodzielnie zasad prowadzenia wszystkich innych spraw karnych.
Oskarżyciel publiczny ma obowiązek wnieść oskarżenie i je popierać w sprawie o czyn ścigany z urzędu.
Art. 10 § 2 KPK przewiduje tę zasadę z wyjątkami określonymi w ustawie lub w prawie międzynarodowym.
Nie. Przepis określa obowiązek ścigania i zasadę odpowiedzialności, ale nie rozstrzyga o winie ani o wyniku konkretnego postępowania.
Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.
Zapytaj AI