II KZ 14/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 maja 2026 r.
Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący)
SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)
SSN Adam Roch
w sprawie M.G.
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z
art. 11 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 maja 2026 r.
zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt II KO 254/25,
o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego
oczywistej bezzasadności,
w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie
z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 307/21,
zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt IV K 386/20
na podstawie art. 545 § 3 zd. drugie k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt II KO 254/25, Sąd
Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego M.G. o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18
maja 2022 r., sygn. akt II AKa 307/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w
II KZ 14/26
2
Lublinie z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt IV K 386/20, wobec jego oczywistej
bezzasadności.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skazany. Nie skonkretyzował
w nim żadnych zarzutów, a jedynie wskazał na uchybienia w procedowaniu Sądu
Najwyższego oraz sądów (powszechnych) obu instancji czy w czynnościach
reprezentujących go obrońców, którzy ⎯ jego zdaniem ⎯ nie badali jego sprawy
pod kątem zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 §
1 pkt 2 k.p.k., tj. nienależytej obsady sądu, również w sprawach z wniosku o
wznowienie postępowania, sugerując, że w jego sprawie orzekały „osoby
nieuprawnione”. Jednocześnie skarżący ponownie zawnioskował o wyznaczenie
obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia wniosku o wznowienie
postępowania oraz wstrzymanie wykonania „reszty kary” wskazując, że z
wymierzonej kary 9 lat pozbawienia wolności pozostało mu już tylko ok. trzy i pół
roku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Skarżący, jak wskazano wyżej, nie wywiązał się z obowiązku sformułowania
w środku odwoławczym konkretnych zarzutów wysuwanych przeciwko
zaskarżonemu postanowieniu. W części wstępnej zażalenia jego autor przytoczył
fragmenty uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia zarzucając Sądowi
Najwyższemu rozpoznającemu zarówno kasację obrońcy skazanego od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 307/21
(postanowieniem z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II KK 433/22), jak i wnioski
skazanego o wznowienie postępowania (zarządzeniem z dnia 20 marca 2024 r.,
sygn. akt II KO 136/26 oraz zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lutego 2026 r.,
sygn. akt II KO 254/25) „nie sprawdzenie” ww. spraw pod kątem zaistnienia
bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj.
nienależytej obsady sądu. Lektura pozostałych fragmentów zażalenia wskazuje na
to, że jego autor ogranicza się do powtórzenia ww. nieprawidłowości zaistniałych
II KZ 14/26
3
również przed sądami (powszechnymi) obu instancji, w szczególności przed sądem
odwoławczym – Sądem Apelacyjnym w Lublinie, zmieniającym wyrok sądu
pierwszej instancji – Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 21 września 2021 r., sygn.
akt IV K 386/20, poprzez przyjęcie, że skazany dopuścił się czynu z art. 13 § 1 k.k.
w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., z którym to
ustaleniem skazany się nie zgadza, wskazując li tylko, że właściwą kwalifikacją
prawną zarzucanego mu czynu była kwalifikacja przyjęta przez Sąd pierwszej
instancji, a mianowicie kwalifikacja z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w
zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz wymierzona przez ten sąd kara w
wysokości 4 lat pozbawienia wolności, którą już by odbył. Taka konstrukcja
zażalenia, z oczywistych względów, nie mogła przynieść efektu procesowego w
postaci uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego.
Nie ma bowiem racji skarżący uznając, że Sąd Najwyższy podejmując
decyzję o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania nie dokonał cyt.:
„sprawdzenia” sprawy z wniosku skazanego z dnia 27 stycznia 2025 r. pod kątem
zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k., tj. nienależytej obsady sądu, a precyzyjniej nie poddał go wstępnej kontroli.
Twierdzeniu temu przeczy bowiem w sposób oczywisty analiza pisemnych
motywów zaskarżonego postanowienia, z których wynika, że cyt.: „(…) wobec
braku okoliczności, które uzasadniałyby wszczęcie postępowania z urzędu, w tym
w szczególności dotyczącej nienależytej obsady sądów orzekających w
przedmiotowej sprawie (art. 542 § 3 k.p.k.), orzeczono jak w części dyspozytywnej
postanowienia”. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II KO 254/25, Sąd Najwyższy – na
skutek zażalenia skazanego na postanowienie (pierwotne) Sądu Najwyższego z
dnia 7 maja 2025 r., II KO 21/25 o odmowie przyjęcia wniosku M.G. o wznowienie
postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności – postanowieniem z dnia 9
grudnia 2025 r., II KZ 21/25 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę wniosku
skazanego o wznowienie postępowania przekazał do ponownego rozpoznania Izbie
Karnej Sądu Najwyższego (k. 31-32 akt sprawy II KO 21/25). Skazany w złożonym
zażaleniu, kwestionując zasadność postanowienia z dnia 7 maja 2025 r., wskazał
m. in. na okoliczność niewłaściwej obsady orzekających w jego sprawie sądów, w
tym Sądu Najwyższego (zażalenie k. 2-3 akt sprawy II KZ 21/25). Z uzasadnienia
II KZ 14/26
4
postanowienia z dnia 9 grudnia 2025 r. wynika, że sąd ten odniósł się do ww.
kwestii wskazując, że cyt.: „[w] niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie wydał
jednoosobowo Sąd Najwyższy, a członkiem składu był sędzia I.Z., który został
powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji
Krajowej Rady Sądownictwa, której kształt został określony wymienioną wcześniej
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. W świetle powyższego nie budzi zatem
wątpliwości, że sąd tworzony z jego udziałem był nienależycie obsadzony.
Zaistniała więc konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania
sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż przy jego wydaniu wystąpiło uchybienie
w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k., które podlega uwzględnieniu z urzędu”. Sąd Najwyższy w składzie
rozpoznającym niniejsze zażalenie nie zgadza się z rozstrzygnięciem i
uzasadnieniem przedstawionym w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2025 r. z
powodów, które szeroko przedstawiał już w wielu swoich judykatach (zob. m. in.
postanowienie z dnia 5 lipca 2024, I KK 382/23, LEX nr 3735487), jednak
niezależnie od powyższego nie sposób przyjąć, jak czyni skarżący, że zgłoszona
przez niego w zażaleniu kwestia nienależytej obsady Sądu Najwyższego w sprawie
z wniosku skazanego z dnia 27 stycznia 2025 r. o wznowienie postępowania nie
została sprawdzona, zbadana. Marginesowo już tylko wskazać należy, że
konsekwencją ww. „sprawdzenia” i wydania ww. orzeczenia było rozpoznanie (po
raz drugi) osobistego wniosku skazanego z dnia 27 stycznia 2025 r. i wydanie
zaskarżonego postanowienia.
Podobnie ocenić należy argumentację skarżącego co do braku
„sprawdzenia” ww. kwestii przez sądy (powszechne) obu instancji orzekające w
sprawie karnej skazanego, tj. Sąd Apelacyjny w Lublinie wydający wyrok
reformatoryjny z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 307/21 oraz Sąd
Okręgowy w Lublinie wydający wyrok skazujący z dnia 21 września 2021 r. w
sprawie o sygn. akt IV K 386/20 czy przez reprezentującego skazanego w obu
instancjach i przed Sądem Najwyższym obrońcę w osobie adw. W.W., którzy ⎯
jego zdaniem ⎯ nie badali jego sprawy pod kątem zaistnienia bezwzględnej
przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. nienależytej obsady
sądu. Takiej tezie przeczy przede wszystkim okoliczność wydania przez Sąd
II KZ 14/26
5
Najwyższy postanowienia z dnia 21 grudnia 2022 r., II KK 433/22, o oddaleniu
kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej. Wprawdzie wobec braku
uzasadnienia ww. orzeczenia nie sposób poznać jego pisemnych motywów, jednak
Sąd Najwyższy, tak jak każdy inny sąd powszechny rozpoznający środek
odwoławczy, z urzędu, niezalenie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów
oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, dokonuje sprawdzenia
bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 k.p.k., w tym
przyczyny określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Była ona zatem nie tylko
(pośrednio) oceniana w postępowaniu kasacyjnym i postępowaniu apelacyjnym
zainicjowanym przez obrońcę skazanego, ale ⎯ co ma istotne znaczenie z punktu
widzenia dopuszczalności procedowania przez Sąd Najwyższy w trybie wskazanym
w przepisie art. 545 § 3 zd. pierwsze k.p.k. (przepis ten stanowi, że sąd, orzekając
jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby
wymienionej w § 2 [art. 545 k.p.k.] bez wzywania do usunięcia jego braków
formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do
okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie
postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność) ⎯ stanowiła przedmiot
weryfikacji w postępowaniu wznowieniowym prowadzonym przed Sądem
Najwyższym.
I tak zarządzeniem z dnia 20 marca 2024 r., w sprawie o sygn. akt II KO
136/23 (k. 72 akt sprawy II KO 136/23), Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku
skazanego o wznowienie postępowania, w którym skazany szeroko wskazał
okoliczności powtórzone następnie w jego kolejnym (drugim) osobistym wniosku z
dnia 27 stycznia 2025 r., do których Sąd ten szczegółowo odniósł się w treści
uzasadnienia najpierw postanowienia z dnia 7 maja 2025 r., II KO 21/25 (zob. k. 23-
24 akt sprawy II KO 254/25), a następnie zaskarżonego postanowienia z dnia 11
lutego 2026 r., II KO 254/25 (zob. k. 44-46 akt sprawy II KO 254/25), co czyni
zbytecznym powielanie argumentacji tam zawartej, precyzyjnie wskazującej
podstawy odmowy przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania
wobec jego oczywistej bezzasadności.
II KZ 14/26
6
Konsekwencją uwzględnienia powyższych zaszłości procesowych było
stwierdzenie braku istnienia podstaw do poddania wniosku skazanego o
wznowienie postępowania wstępnej kontroli. W tych realiach treść art. 545 § 3
k.p.k. obligowała Sąd Najwyższy do odmowy przyjęcia wniosku, o czym ⎯
zasadnie ⎯ orzeczono zaskarżonym postanowieniem.
Kierując się przedstawionymi wyżej względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na
wstępie, tj. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Antoni Bojańczyk
[WB]
[a.ł]
Zbigniew Kapiński
Adam Roch
