II KS 20/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
Dnia 15 maja 2026 r.
w sprawie P.T.
oskarżonego o czyn z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 15 maja 2026 r.
skargi obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 15 grudnia 2025 r., sygn. akt X Ka 1150/25,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie
z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt III K 753/23 i przekazującego sprawę do
ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji,
na podstawie art. 539e § 1 i 2 k.p.k.
postanowił:
1. oddalić skargę;
2. obciążyć oskarżonego
skargowego.
kosztami
postępowania
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt III K 753/23, Sąd Rejonowy
dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie uniewinnił P.T. od popełnienia
zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k.
II KS 20/26
2
Wyrok ten zaskarżyła prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie
zarzucając „obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj. art.
7 k.p.k., art. 410 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny
dowodów, z pominięciem zasad logiki, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego,
skutkującą błędną oceną zeznań A.Ż., P.P. złożonych w toku postępowania
przygotowawczego, poprzez błędną odmowę nadania im waloru wiarygodności
oraz zeznań E.Ż. poprzez nadanie im waloru wiarygodności i stwierdzenie, że
zeznania wszystkich wyżej wymienionych zawierają wewnętrzne sprzeczności,
fragmentami się wykluczają, w części nie pasującej do reszty materiału
dowodowego ocenionego przez sąd jako wiarygodny, co skutkowało
niedostatecznym umotywowaniem w wyroku przyjętej tezy o braku wiarygodności
wyjaśnień z postępowania przygotowawczego i przekroczeniem przez to granicy
swobodnej oceny dowodów czyniąc ją dowolną, co w konsekwencji doprowadziło
do uniewinnienia oskarżonego, podczas gdy całościowa, a nie wybiórcza ocena
zebranych dowodów ocenionych swobodnie (a nie dowolnie) z uwzględnieniem
zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego
prowadzi do wniosku, że oskarżony popełni zarzucony mu aktem oskarżenia czyn,
a w konsekwencji powyższego:
mający wpływ na treść zapadłego orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych
przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na nieprawidłowej, sprzecznej z
zasadami logicznego rozumowania interpretacji zgromadzonego w sprawie
materiału dowodowego prowadzącej do uznania, iż oskarżony P.T. nie popełnił
zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów prowadzi do
wniosku przeciwnego”.
W oparciu o ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 15
grudnia 2025 r., sygn. akt X Ka 1150/25, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę
przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Skargę od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego.
II KS 20/26
3
Zarzucił w niej „naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. polegające na uchyleniu wyroku sądu
pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania mimo braku
ustawowych przesłanego (tak w oryginale – uwaga SN) do wydania orzeczenia
kasatoryjnego, w szczególności przy braku konieczności przeprowadzania
przewodu sądowego w całości”.
Podnosząc ten zarzut obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu.
W pisemnej odpowiedzi na skargę prokurator Prokuratury Okręgowej w
Warszawie wniosła o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skargę obrońcy uznać należało za niezasadną i to w stopniu oczywistym.
Nie ulega wątpliwości, że w zakresie rozpoznania skargi przez Sąd
Najwyższy mieści się wyłącznie zbadanie czy orzeczenie Sądu odwoławczego nie
jest dotknięte uchybieniem określonym w art. 439 § 1 k.p.k. oraz czy wydając w
sprawie wyrok kasatoryjny Sąd ten kierował się prawidłowo ustalonymi przez siebie
i uprawniającymi do takiego postąpienia przesłankami wymienionymi w art. 437 § 2
zdanie drugie k.p.k. (art. 539a § 3 k.p.k.).
W pierwszym rzędzie zwrócić należy uwagę na całkowicie błędne
twierdzenie autora skargi, że w niniejszej sprawie naruszono – na etapie
postępowania w instancji ad quem – przepis art. 437 § 2 k.p.k., ponieważ nie
zachodzi jego zdaniem przesłanka wydania przez Sąd odwoławczy wyroku
kasatorynego jaką jest konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.
Wprawdzie Sąd odwoławczy wskazał w pkt. 5.3.1.2.1 uzasadnienia tę
przesłankę jako przyczynę i podstawę prawną uchylenia, rację ma jednak
oskarżyciel publiczny w odpowiedzi na skargę, że powodem uchylenia była w
rzeczywistości reguła ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. powołana przez Sąd drugiej
instancji w pkt. 5.3.1.4.1. pisemnych motywów zaskarżonego wyroku.
W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 września
II KS 20/26
4
2018 r., I KZP 10/18 (OSNKW 2018, z. 11, poz. 73) wskazano, że możliwość
uchylenia m.in. wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie i
przekazania sprawy do ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius,
zachodzi dopiero w wtedy, gdy sąd odwoławczy – w wyniku usunięcia
stwierdzonych uchybień, stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych
w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np. po uzupełnieniu postępowania dowodowego,
dokonaniu prawidłowej oceny dowodów, poczynieniu prawidłowych ustaleń
faktycznych) – stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego,
czemu stoi na przeszkodzie zakaz wynikający z art. 454 § 1 k.p.k.
Sąd Okręgowy w Warszawie postąpił właśnie zgodnie z tą uchwałą
stwierdzając w sposób jednoznaczny, iż Sąd pierwszej instancji poczynił błędne
ustalenia faktyczne, będące konsekwencją dowolnej a nie swobodnej oceny
dowodów, które tworzą logiczną całość dającą podstawę do poczynienia ustaleń
odmiennych od tych, które poczynił Sąd pierwszej instancji, a które skutkowały
niezasadnym uniewinnieniem P.T. od zarzucanego mu czynu. Sąd ad quem dał
temu wyraz w swoim uzasadnieniu na s. 4 – 5 verte (k. 526 verte – 527 verte)
wykazując przyczyny podzielenia zarzutów podniesionych w apelacji oskarżyciela
publicznego, w tym w szczególności błędnej oceny depozycji świadków A.Ż. i P.P.
oraz wyjaśnień oskarżonego.
W tym stanie rzeczy uchylenie wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy –
Mokotowa w Warszawie, w oparciu o wskazany przez Sąd drugiej instancji przepis
art. 454 § 1 k.p.k. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było w pełni
zasadne.
Na zakończenie niniejszego uzasadnienia wskazać należy skarżącemu, że
Sąd Najwyższy – z uwagi na prawne uwarunkowania rozwiązania konstrukcji skargi
od orzeczenia sądu odwoławczego – nie jest uprawniony do oceny prawidłowości
kontroli odwoławczej, tak jak czyni to na potrzeby kasacji. Może jedynie ocenić, czy
Sąd drugiej instancji wyczerpał dostępne mu środki by zweryfikować, czy
orzeczenie uniewinniające lub umarzające jest zasadne (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 12 stycznia 2022 r., IV KS 64/21).
II KS 20/26
5
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej
postanowienia, co implikowało obciążenie oskarżonego kosztami postępowania
skargowego.
[WB]
[a.ł]
