II KO 44/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 kwietnia 2025 r.
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
W związku z wnioskiem sygnalizacyjnym skazanego D. P. z dnia
13 marca 2025 r. r., (art. 9 § 2 k.p.k.), w przedmiocie wznowienia
postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem Sądu
Najwyższego z dnia 21 marca 2023r., sygn. akt II KK 351/22, o
oddaleniu kasacji obrońcy skazanego D.P. jako oczywiście
bezzasadnej, nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd
Najwyższy postępowania o wznowienie wskazanego wyżej
postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
W myśl art. 542 § 3 k.p.k. uchybienia ujęte w art. 439 § 3 k.p.k. stanowią
przyczyny wznowienia postępowania karnego z urzędu. W realiach niniejszej
sprawy brak jest podstaw do podjęcia działań z urzędu przez Sąd Najwyższy w
przedmiocie wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem
Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2023r., sygn. akt II KK 351/22, o oddaleniu
kasacji obrońcy skazanego D. P. jako oczywiście bezzasadnej,
Wskazać należy, iż instytucja wznowienia postępowania dotyczy
postępowania sądowego rozstrzygającego w zakresie odpowiedzialności karnej
oskarżonego. Tymczasem wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2023r., sygn.
II KO 44/25
2
akt II KK 351/22, o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego D. P. jako oczywiście
bezzasadnej, nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie
sądowe w zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności karnej D. P. , bo takim
jest – pierwotny w stosunku do niego – wyrok skazujący Sądu Okręgowego w
Lublinie z dnia 17 stycznia 2020 r. r., sygn. akt IV K 382/15, zmieniony wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt II AKa 152/20.
To od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie adwokat K. P. -
obrońca skazanego D. P. złożył kasację. W uchwale Pełnego Składu Izby Karnej
Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt IKZP 37/2000, zam.
OSNKW 2000, z. 9 – 10, poz. 78, podkreślono, iż oddalenie kasacji jest jakościowo
czymś zupełnie odmiennym niż utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy.
Oddalając kasację sąd orzeka jedynie o niezasadności wniesionej skargi kasacyjnej,
nie wkracza zaś w żadnym zakresie w sferę, w której wyrok kończący
postępowanie, korzysta już z powagi rzeczy osądzonej. Podkreślono, że z istoty
postępowania kasacyjnego wynika, że nie jest też ono postępowaniem
zmierzającym do rozstrzygnięcia ,,o zasadności oskarżenia wniesionego w sprawie
karnej” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności, lecz postępowaniem zmierzającym do
zbadania zasadności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest kasacja,
wniesionego już po prawomocnym zakończeniu postępowania. W orzecznictwie
Sądu Najwyższego od ponad dwudziestu lat, dominuje pogląd, że niedopuszczalny
z mocy ustawy jest wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego, gdyż
orzeczenie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym
postępowanie w rozumieniu art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 540 § 1 in princ. k.p.k.
Jest natomiast takim orzeczeniem wydane przez Sąd Najwyższy, po uchyleniu w
wyniku kasacji prawomocnego wyroku, orzeczenie następcze o umorzeniu
postępowania lub o uniewinnieniu oskarżonego (por. np. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt III KO 53/99, OSNKW 2001, z.
7 – 8, poz. 67, z dnia 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00, OSNKW 2001, z. 9 – 10,
poz. 83, z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt V KO 87/10 i powołane w nim
orzeczenia, zam. R – OSNKW 2010, poz. 2369, z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn.
akt IV KO 46/15, OSNKW 2015, z. 12, poz. 104, a także postanowienie składu
II KO 44/25
3
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt I KZP 17/22,
Legalis ).
W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005
r., I KZP 5/05, zam. OSNKW 2005, z. 6, poz. 48, wyrażono pogląd , że w
postępowaniu o wznowienie postępowania, istnieje zawsze możliwość
wykorzystania inicjatywy stron w celu usunięcia rzeczywistych uchybień
wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pełne zastosowanie znajduje tu instytucja
przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem
(sygnalizacją ) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie
potwierdzenia zaistnienia wskazanego uchybienia, może prowadzić do wszczęcia
z urzędu postępowania wznowieniowego, zaś w braku zaistnienia uchybienia
skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie
wymaga wydania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana w sygnalizacji
usterka nie występuje.
W realiach niniejszej sprawy można byłoby zatem poprzestać jedynie na
pisemnym poinformowaniu skazanego D. P. , o braku podstaw do wszczęcia
postępowania wznowieniowego z urzędu, jednakże za celowe uznano decyzję o
braku prawnych podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu
podjąć w formie niezaskarżalnego zarządzenia.
[J.J.]
[a.ł]
