II KO 27/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 kwietnia 2026 r.
SSN Anna Dziergawka
w sprawie skazanego J. T.
skazanego za czyn z art. 148 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 9 kwietnia 2026 r.,
wniosku skazanego o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II AKa 354/19,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie
z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt V K 7/18,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku skazanego J.T. o wznowienie
postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Skazany J.T. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2020 r.,
sygn. akt II AKa 354/19, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga
w Warszawie z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt V K 7/18. W uzasadnianiu
uzupełniającego wniosku o wznowienie postępowania i wyznaczenie obrońcy
skazany odwołał się do wadliwości prowadzonego postępowania odwoławczego,
II KO 27/26
2
odniósł się do dowodów, przedstawiając własną wersję wydarzeń. Zarzucił też
sądowi brak dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy poprzez
zaniechanie uzupełnienia postępowania dowodowego w kierunku określonym w
oddalonych wnioskach dowodowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Na wstępie należy odwołać się do treści art. 545 § 3 k.p.k., który stanowi, iż
sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od
prokuratora, adwokata, radcy prawnego albo radcy Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych,
jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które
były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego
oczywista bezzasadność.
Powyższe unormowanie pozwala więc na wstępną kontrolę wniosku o
wznowienie – i to bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych - celem
wyeliminowania konieczności przeprowadzania różnego rodzaju czynności
procesowych związanych z wnioskiem, który w stopniu oczywistym nie może
doprowadzić do wznowienia postępowania. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż
decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być
oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać
może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są
przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw
wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli
odwoławczej (zob. postanowienie SN z dnia 9 lipca 2024 r., III KO 81/24;
postanowienie SN z dnia 26 września 2024 r., IV KO 97/24, postanowienie SN z
dnia 24 lipca 2025 r., I KO 77/25).
Podkreślić należy, że prawomocnemu wyrokowi skazującemu, mocą którego
obalono domniemanie niewinności oskarżonego w zakresie czynu będącego
przedmiotem danego postępowania sądowego, przysługują co do zasady walory
trwałości, niezmienności i ostateczności. Tylko wyjątkowe okoliczności, ściśle
wskazane w przepisach procedury karnej, mogą uzasadniać potrzebę wzruszenia
prawomocnego orzeczenia. Takimi okolicznościami są m.in. przesłanki
II KO 27/26
3
uzasadniające wznowienie postępowania wskazane w treści art. 540 k.p.k., art.
540a k.p.k. oraz art. 542 § 3 k.p.k., zaś jedną z tego rodzaju podstaw jest ujawnienie
się, po wydaniu orzeczenia, nowych faktów lub dowodów wskazujących na to, że
skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie
podlegał karze (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.).
Strona powołując się na treść art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. musi wykazać, że
miało miejsce ujawnienie się już po wydaniu orzeczenia nowych faktów lub
dowodów (propter nova), które wskazują na zaistnienie okoliczności nieznanych
przedtem zarówno sądowi (noviter producta), jak również stronie (noviter reperta).
Te nowe dowody lub fakty powinny wskazywać z wysokim prawdopodobieństwem,
że oskarżony został skazany za czyn, którego nie popełnił, lub za czyn, który nie
stanowił przestępstwa, albo nie podlegał karze. Nowe fakty lub dowody, które nie
wskazują na takie sytuacje, a także te, które nie mogą być uznane za nowe,
ponieważ były znane sądowi orzekającemu lub stronie, nie mogą stanowić
podstawy do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania. Nawet jeśli
postępowanie było dotknięte uchybieniami proceduralnymi lub materialno-
prawnymi, nie można go wznowić, ponieważ w takich przypadkach istnieje inny
środek zaskarżenia w postaci kasacji, a nie wniosek o wznowienie procesu (zob.
postanowienie SN z dnia 14 grudnia 2022 r., III KO 81/22). Nie chodzi zatem
jedynie o przedstawienie wątpliwości, co do wcześniejszych ustaleń faktycznych, a
o wykazanie błędności wyroku skazującego (zob. postanowienie SN z dnia 29
września 2010 r., IV KO 55/10; postanowienie SN z dnia 16 października 2013 r., II
KO 84/13; postanowienie SN z dnia 4 grudnia 2014 r., III KO 44/14; postanowienie
SN z dnia 30 kwietnia 2025 roku, III KO 45/25; postanowienie SN z dnia 17 lipca
2024 r., V KO 25/24).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić
należy, że skazany we wniosku nie przedstawił takich okoliczności, które
uzasadniałyby wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, a w szczególności
nie powołał żadnych nowych faktów ani dowodów, nieznanych sądowi. Skazany
zaprezentował swoją wersję wydarzeń i ocenę zgromadzonego w sprawie materiału
dowodowego. Okoliczności te nie mogą jednak stanowić podstawy do wznowienia
postępowania. Należy bowiem wskazać, że postępowanie wznowieniowe nie
stanowi powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest swego rodzaju "trzecią
instancją", mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności orzeczeń
II KO 27/26
4
zapadłych w sądach pierwszej i drugiej instancji. Tym bardziej, że okoliczności
wskazane przez wnioskodawcę były przedmiotem kasacji obrońcy skazanego,
która została oddalona postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2022
r., sygn. akt II KK 270/20, jako oczywiście bezzasadna.
Konkludując, mając na uwadze powyższe rozważania, wniosek skazanego o
wznowienie postępowania, należało uznać za oczywiście bezzasadny i na
podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówić jego przyjęcia.
Wobec stwierdzenia oczywistej bezzasadności wniosku o wznowienie,
bezprzedmiotowe było rozpatrywanie wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z
urzędu.
[J.J.]
[a.ł]
