II KO 165/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 marca 2026 r.
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
na posiedzeniu w trybie art. 542 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 11 listopada 2026 r.
sprawy K. D. , skazanego za popełnienie przestępstw
z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i innych,
w kwestii wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem
Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II KK 53/24, uchylającym
wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt V Ka 563/23,
w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody i przekazującym sprawę do
ponownego rozpoznania, a w pozostałym zakresie oddalającym kasację jako
oczywiście bezzasadną,
1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
wobec K. D. , a także w trybie art. 435 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1
k.p.k. wobec L. D. , wznawia postępowanie kasacyjne w sprawie o
sygn. akt II KK 53/24, w części oddalającej kasację jako oczywiście
bezzasadną;
2. uchyla wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2025 r.,
sygn. akt II KK 53/24, w części oddalającej kasację jako oczywiście
II KO 165/25
2
bezzasadną (pkt 2. wyroku) i w tej części przekazuje sprawę do
ponownego rozpoznania Sądowi Najwyższemu - Izbie Karnej w
postępowaniu kasacyjnym;
3. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania o
wznowienie.
Jacek Błaszczyk
Kazimierz Klugiewicz
Barbara Skoczkowska
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II KK 53/24,
uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt V Ka
563/23 w części, w której utrzymano nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego Lublin-
Zachód w Lublinie z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn. akt III K 1201/18, w zakresie
dotyczącym obowiązku naprawienia szkody przez skazanych L. D. i K. D. na rzecz
pokrzywdzonych wymienionych w wyroku, i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi
Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy kasację obrońcy skazanych oddalił jako
oczywiście bezzasadną.
Pismem z dnia 25 lipca 2025 r. skazany K. D. złożył wniosek sygnalizacyjny
w przedmiocie wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem
Sądu Najwyższego. Skazany wskazał, że w niniejszej sprawie zaistniała
bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. polegająca na
nienależytej obsadzie Sądu Najwyższego poprzez wydanie orzeczenia w sprawie o
sygn. II KK 53/24 przez sędziów: Pawła Kołodziejskiego, Antoniego Bojańczyka i
Annę Dziergawkę, którzy zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
oraz niektórych innych ustaw.
W tym kontekście skazany powołał się na treść uchwały Sądu Najwyższego z
dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, oraz orzeczenia Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka. Ponadto skazany wskazał na te orzeczenia Sądu
Najwyższego, w których stwierdzono nienależytą obsadę sądu z udziałem sędziów
SN: Pawła Kołodziejskiego, Antoniego Bojańczyka i Anny Dziergawki.
II KO 165/25
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W niniejszej sprawie na etapie postępowania kasacyjnego zaistniała
bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w związku
z czym konieczne było wznowienie postępowania kasacyjnego w części oddalającej
kasację obrońcy skazanych L. D. i K. D. jako oczywiście bezzasadną, uchylenie
wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2023 r., sygn. akt II KK 53/24, we
wskazanej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Najwyższemu- Izbie
Karnej do ponownego rozpoznania. Zauważyć należy, że obrońca obojga skazanych
wniósł dwie kasacje sporządzone w formie jednego pisma procesowego, od których
zostały pobrane dwie opłaty kasacyjne – od każdego skazanego odrębnie. Z uwagi
jednak na to, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. błędnie uznał,
że została wniesiona w sprawie jedna kasacja, w tej sprawie wyrok został tak
sformułowany, aby nie było wątpliwości co do zakresu rozstrzygnięcia.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje uchwała trzech połączonych
Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z
dnia 23 stycznia 2020 r., zgodnie z którą: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu
art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba
powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3)”. Oznacza to, że – w przeciwieństwie do sędziów
sądów powszechnych – każdy sędzia Sądu Najwyższego, który uzyskał nominację
w następstwie brania udziału w konkursie przed KRS po 17 stycznia 2018 r., a priori
nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem
jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. uchwała SN
z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22). Jednocześnie należy odnotować,
że na kwestię interpretacji treści normy wynikającej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jak i
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, nie ma wpływu rozstrzygnięcie Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61,
ze względu na jego wieloaspektowe wady. Bez wątpienia uchwała składu
połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20, zachowuje
II KO 165/25
4
swoją ważność i wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego (zob. szczegółową
analizę zawartą w postanowieniu SN z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt V KZ
29/21; zob. również np. postanowienie SN z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt V
KZ 47/21).
Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do
wznowienia postępowania kasacyjnego, skoro w wydaniu orzeczenia oddalającego
kasację brali udział sędziowie SN: Paweł Kołodziejski, Antoni Bojańczyk i Anna
Dziergawka. Wszystkie te osoby brały bowiem udział w procedurze nominacyjnej
przed wadliwie ukształtowaną Krajową Radą Sądownictwa, co skutkowało
nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Zgodnie z art. 545 § 1 k.p.k. w postępowaniu wznowieniowym odpowiednio
stosuje się art. 435 k.p.k. Przepis ten upoważnia Sąd Najwyższy do uchylenia wyroku
i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie tylko co do K. D. , ale również
wobec L. D. . Druga z wymienionych osób wprawdzie nie złożyła pisma
sygnalizującego zaistnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k., ale dotyczyły jej te same względy, jakie zdecydowały o uchyleniu
wyroku w odniesieniu do K. D. (nienależyta obsada sądu rozpoznającego kasację).
W świetle powyższych ustaleń konieczne stało się zatem wznowienie
postępowania kasacyjnego we wskazanym zakresie, uchylenie wyroku Sądu
Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II KK 53/24 w tej części i
przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.
[J.J.]
[a.ł]
Jacek Błaszczyk
Kazimierz Klugiewicz
Barbara Skoczkowska
