II KK 542/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 lutego 2025 r.
SSN Paweł Wiliński
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 lutego 2025 r.
sprawy R.K.
skazanego za czyn z art. 279 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach
z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt II Ka 238/24,
zmieniającego
wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie
z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt II K 139/21,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego R.K. kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt II K
139/21 uznano R. K. za winnego czynu z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k., za który
wymierzono mu karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 30 zł, a także
orzeczono wobec niego obowiązek naprawienia szkody. Tym samym wyrokiem
uniewinniono R. K. od popełnienia dwóch czynów: z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
oraz z art. 288 § 1 k.k.
II KK 542/24
2
Po rozpoznaniu apelacji prokuratora oraz obrońcy skazanego Sąd Okręgowy w
Siedlcach wyrokiem z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt II Ka 238/24 zmienił zaskarżony
wyrok w ten sposób, że: 1) w ramach przypisanego skazanemu czynu wyeliminował
ustalenie, że jest to czyn mniejszej wagi oraz z podstawy skazania wyeliminował art. 283 §
1 k.k. i wymierzył za ten czyn karę roku pozbawienia wolności; 2) uchylił wyrok w części
dotyczącej zarzutu z punktu II aktu oskarżenia i w tym zakresie przekazał sprawę do
ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Węgrowie. W pozostałej części wyrok
utrzymał w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego, w części dotyczącej skazania za czyn z
art. 279 § 1 k.k., wniósł obrońca R. K. , zarzucając mu:
„rażące naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia,
tj.:
I. przepisu art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 i 410 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. , polegające
na nierozważeniu i nieustosunkowaniu się do zarzutów oraz ich argumentacji
wskazanych w apelacji wniesionej od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie II Wydział
Kamy z dnia 24 listopada 2023 r., stanowiących podstawę wyroku, skutkujące
niewłaściwym przyjęciem, iż:
a) skazany dokonał włamania do komórki przydomowej ponieważ „do przełamania przez
R. K. tych zabezpieczeń doszło ”, co stanowi błąd tautologiczny, w sytuacji gdy
podniesiony w pkt.l i II. 1 apelacji skarżący wskazując na naruszenie przez Sąd 1
instancji art. 92 i 410 k.p.k. (błąd braku), zmierzał do wykazania, że prawidłowe
zastosowanie art. 92 i 410 k.p.k., a mianowicie uwzględnienie protokołu oględzin; notatki
urzędowej oraz protokołu przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie, prowadzić powinno,
przy zastosowaniu art. 7 k.p.k., do wniosku, że sprawca do przełamania zabezpieczeń
musiał użyć narzędzi, co dowodzi, że skazany (będąc osobą upośledzoną umysłowo)
nie mógł dokonać włamania do komórki w sposób przez siebie opisany w pierwszych
wyjaśnieniach, które były podstawą wyroku skazującego Sądu I i II instancji, ponieważ
opisał niezgodny z obiektywnymi dowodami w sprawie (oględziny, wizja lokalna,
dokumentacja fotograficzna), sposób dokonania włamania, z powodu zastraszenia go
przez policjantów, co uzupełniająco, obszernie wyjaśnił na etapie postępowania
sądowego;
b) przepisu art. 433 § 2 k.p.k. w zw. art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozpoznanie zarzutu w
pkt. II.2 apelacji, w którym skarżący wskazał, że świadek M. M. opisał czyn mogący
II KK 542/24
3
wskazywać na kradzież, a nie na kradzież z włamaniem, a także poprzez uchylenie się
od rozpoznania zarzutu obrońcy dotyczące braku podstaw dowodowych do dokonania
ustalenia, iż działania skazanego wspólnie i w porozumieniu z uprzednio skazanym za
ten czyn świadkiem M. M. ;
II. rażące naruszenie przepisu art. 433 § 2 w zw. z art. 7 k.p.k. i 410 k.p.k., mające
istotny wpływ na treść wyroku, polegające na bezpodstawnym zaakceptowaniu przez
Sąd II instancji błędów popełnionych przez Sąd I instancji w sferze kompletowania i
oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czyli dowolnej i wybiórczej
ocenie tego materiału dowodowego, co skutkowało przyjęciem przez Sąd odwoławczy,
że:
1. przedmiotem kradzieży z włamaniem była stara taczka, która została uprzednio od
pokrzywdzonej wypożyczona do wykonywania prac budowlanych, przy przyjętym przez
Sąd odwoławczy założeniu, że taczka mogła być wielokrotnie przemieszczana, co nie
było jednakże przedmiotem uzupełniającego postępowania dowodowego Sądu
odwoławczego oraz postępowania dowodowego Sądu I instancji;
2. świadek M. M. potwierdził, że skazany dokonał włamania, podczas gdy świadek,
opisując przebieg zdarzenia używał określeń wskazujących na dokonanie kradzieży i nie
opisał nigdy sposobu włamania, co musiałby pamiętać, gdyby brał w takim włamaniu
udział i nigdy nie złożył zeznań, że „nie widział samego momentu włamania”, co przyjął
rażąco dowolnie Sąd II instancji;
3. uznanie, że wyjaśnienia skazanego złożone pod nieobecność obrońcy, w warunkach
obrony obligatoryjnej, co do przebiegu włamania, które były podstawą skazania, są
wiarygodne, mimo oczywistej sprzeczności tych wyjaśnień z obiektywnym materiałem
dowodowym zabezpieczonym na miejscu zdarzenia;
4. uchylenie się od oceny treści opinii poligraficznej i uznanie a priori, że ta opinia nie
może stanowić dowodu w przedmiotowej sprawie, mimo że przedmiotowa opinia
wykonana została przez biegłego sądowego i stanowiła przyjęty przez Sąd I instancji
dokument prywatny, a zatem wymagała dokonania analizy jej treści oraz zawartych w
niej wniosków przez Sąd II instancji.
III. rażące naruszenie przepisu art. 433 § 2 w zw. z art. 171 § 1 i 7 k.p.k.. mające wpływ
na treść wyroku, polegające na dokonaniu nieprawidłowej wykładni przepisu art. 171 § 1
i 7 k.p.k. przy jego zastosowaniu do oceny dowodu z wyjaśnień skazanego złożonych w
II KK 542/24
4
postępowaniu przygotowawczym, kiedy skazany nie miał obrońcy, mimo że jako osoba
umiarkowanie upośledzona umysłowo nie powinien składać wyjaśnień samodzielnie; był
ponadto przestraszony okolicznościami przesłuchania (skazany bał się policjantów i
prosił, aby przed wyjściem żona zrobiła mu zdjęcia bez ubrania, na wypadek pobicia go
- vide wyjaśnienia skazanego przed Sądem I instancji); wmówiono mu, że zostanie
tymczasowo aresztowany, co wykluczało swobodny sposób złożenia wyjaśnienie;
IV. rażące naruszenie art. 410 k.p.k., mające istotny wpływ na treść wyroku, poprzez
pominięcie bez podania przyczyny wyjaśnień skazanego co do jego aktualnej sytuacji
rodzinnej i życiowej;
V. rażące naruszenie art. 53 k.k., mające istotny wpływ na treść wyroku, poprzez zmianę
wyroku i wymierzenie skazanemu kary rażąco niewspółmiernej wobec podniesionych w
apelacji uchybień z naruszeniem wskazanych w tym przepisie dyrektyw wymiaru kary;
VI. rażące naruszenie art. 440 k.p.k., mające istotny wpływ na treść wyroku, polegające
na zmianie wyroku i skazanie R. K. na karę jednego roku pozbawienia wolności, wobec
zachodzących wątpliwości co do sprawstwa skazanego oraz uprzedniego odbywania
przez niego kary pozbawienia wolności za ten sam czyn przez okres dziewięciu
miesięcy, skutkującego podjęciem przez niego próby samobójczej, podczas gdy
drugiemu skazanemu warunkowo zawieszono wykonanie kary, w sytuacji gdy pomiędzy
skazanymi zachodzą daleko idące różnice w podejściu do spraw społecznych,
zawodowych i rodzinnych, a mianowicie R. K. jest mężem, ojcem dwójki dzieci,
obarczonych trudnymi do wyleczenia schorzeniami, które ma na swoim wyłącznym
utrzymaniu, prowadzi firmę budowlaną, nie ma nałogów, natomiast M. M. , który
przychodził do sądu wielokrotnie pijany, jest alkoholikiem bez stałego zajęcia”.
W oparciu o wskazane wyżej zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu
odwoławczego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie temu Sądowi do
ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Węgrowie wniósł o jej oddalenie
jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.
II KK 542/24
5
Zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień
wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono
mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Podnoszone w kasacji zarzuty muszą wskazywać
na rażące naruszenie prawa, do którego doszło w postępowaniu odwoławczym, co w
konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia sądu odwoławczego. Celem
postępowania kasacyjnego jest bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń
dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub
innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym, a jednocześnie takich, które mogły
mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Obrońca skazanego we wniesionej kasacji wad o
takim charakterze nie wykazał.
Wbrew podniesionym w kasacji zarzutom i twierdzeniom skarżącego Sąd
odwoławczy dokonał kontroli wyroku wydanego przez Sąd I instancji oceniając zasadność
podniesionych w apelacji zarzutów działając w granicach obowiązków wskazanych w art.
433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. W szczególności ocenił i odniósł się do zarzutów
dotyczących oceny dowodów oraz zarzutów kwestionujących ustalenia dotyczące stanu
faktycznego, w tym do depozycji oskarżonego i świadka M. M. , a także do kwestii
przełamania zabezpieczeń m.in. w kontekście protokołu oględzin miejsca (s. 6
uzasadnienia). Istota postawionego w tym zakresie zarzutu kasacyjnego sprowadza się do
przedstawienia własnej wersji wydarzeń, opozycyjnej w stosunku do ustaleń przyjętych
przez Sądy obu instancji. Kasacja nie może jednak służyć do tego celu, nie jest bowiem
środkiem zaskarżenia trzeciej instancji, lecz nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia
służącym usuwaniu wad prawnych, o których mowa w art. 523 § 1 k.p.k.
Podobnie w drugim zarzucie kasacji jej autor koncentruje się wprost na
kwestionowaniu ustaleń faktycznych, w dodatku tych ustaleń do których Sąd odwoławczy
się przecież ustosunkował, w tym do kwestii skradzionej taczki i jej przemieszczania, czy
sposobu dokonania włamania, a także do treści i znaczenia wyjaśnień złożonych przez
oskarżonego w toku postępowania przygotowawczego, wreszcie również do prywatnej
opinii poligraficznej (s. 7 uzasadnienia). Odmienna ocena tych zagadnień przez obronę, a
taka jest istota tych rozbudowanych zarzutów, nie jest wystarczająca do przełamania
prawomocności wyroku. Sąd Okręgowy w Siedlcach rozważył także w zgodzie z
wymogami art. 433 § 2 k.p.k. kwestię znaczenia wyjaśnień podejrzanego składanych na
etapie postępowania przygotowawczego, do czego odnosi się skarżący w kolejnym
zarzucie kasacji, przedstawiając w uzasadnieniu wyroku ocenę zarzutów apelacji, m.in.
słusznie wskazując, że oskarżony przyznał się do winy nie tylko podczas tego
II KK 542/24
6
przesłuchania, ale również w toku kolejnych wyjaśnień, jak również pośrednio przyznał ten
fakt zawierając ugodę mediacyjną z pokrzywdzoną. Nadto, Sąd odwoławczy dokonał
analizy kwestii swobody wypowiedzi oskarżonego w postępowaniu przygotowawczym w
kontekście wniosków opinii sądowo-psychiatrycznej, a więc ocenił stawiane zarzuty w
świetle całokształtu zgromadzonych dowodów i ich znaczenia dla ustaleń faktycznych
sprawy. Wbrew zarzutom kasacji Sąd odwoławczy uwzględnił pozytywny wydźwięk
wywiadu kuratora przy określeniu wymiaru kary (s. 10 uzasadnienia).
Odnosząc się do kolejnego zarzutu wskazać należy, że wbrew stanowisku
skarżącego nie doszło do naruszenia prawa materialnego w związku z wymiarem kary
wobec skazanego. Sąd wymierzył ją w granicach przyznanej mu kompetencji i swobody
orzeczniczej, nie wychodząc poza zagrożenie ustawowe kary, nadto wymierzając najniższą
możliwą karę za kradzież z włamaniem, a jednocześnie uzasadnił szczegółowo zarówno
powody dla których doszło do eliminacji ustalenia, że czyn stanowił wypadek mniejszej
wagi, jak też nowy wymiar kary (s.10-11 uzasadnienia). Wbrew stanowisku skarżącego
zawartym w ostatnim zarzucie kasacji Sądy obu instancji nie miały wątpliwości co do
sprawstwa skazanego w zakresie przypisanego mu czynu. Co więcej, wymiar kary ma
charakter indywidualny, a kwestie dotyczące postawy oskarżonego na wolności, w
środowisku rodzinnym, społecznym itp. nie stanowią jedynej ani głównej determinanty tego
wymiaru. Okres rzeczywistego pozbawienia wolności w tej sprawie został oskarżonemu
zaliczony na poczet kary. Niewątpliwie nie doszło zatem w tym zakresie do naruszenia
przez Sąd odwoławczy art. 440 k.p.k.
Z powyższych względów, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie
zaistnienia którejkolwiek z wymienionych w treści art. 439 § 1 k.p.k. bezwzględnych
przyczyn odwoławczych, ani innej rażącej obrazy prawa mogącej mieć istotny
wpływ na treść orzeczenia Sądu II instancji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535
§ 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu kasacji obrońcy, jako oczywiście bezzasadnej
oraz obciążył w konsekwencji skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[SOP]
[a.ł]
II KK 542/24
7
