Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w art. 279 § 1, art. 280 § 1, art. 281 lub art. 282, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… przeciwko mieniu: - wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczytnie VII Zamiejscowy W. Karny z siedzibą w P. z dnia 24 marca 2014 roku w sprawie VII K. 837/13 za czyn z art. 283 kk w zw. z art. 279 § 1 kk na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne; - wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczytnie VII Zamiejscowy W. Karny z siedzibą w P. z dnia 31 marca 2014 roku w…
Fragment uzasadnienia
… to zdarzenie widzieli. Oskarżony był siedmiokrotnie karany sądownie, w tym za przestępstwa przeciwko mieniu. Po raz ostatni w dniu 1 października 2014 roku za czyn z art. 283 kk w zw. z art. 279 § 1 kk na karę 1 roku i 2 miesięcy ograniczenia wolności. (dowód: informacja z Krajowego Rejestru Karnego k.102-102v.) Oskarżony P. M. przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wskazał, że tego dnia pił dużo i to on wpadł na…
Fragment uzasadnienia
… roku do dnia 6 lutego 2013 roku oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 12 września 2011 roku sygn. akt II K 94/11 za czyn z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 283 kk w zw. z art. 64 § 1 kk objętym prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 1 sierpnia 2013 roku sygn. akt III K 51/13 na karę 11 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył od dnia 20 sierpnia 2011 roku do dnia 10…
Fragment uzasadnienia
… wolności; II. Sądu Rejonowego w C. z dnia 7 czerwca 1999 roku, sygn. akt II K 245/99 za przestępstwo z art. 280 § l k.k. w zw. z art. 283 k.k. popełnione w dniu 10 lipca 1998 roku na karę l roku pozbawienia wolności, przy czym warunkowo zawieszono wykonanie tej kary na okres próby 4 lat i orzeczono dozór kuratora sądowego, oraz zwolniono od kosztów sądowych, a postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 27 grudnia 2000 roku…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 283: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 283 Kodeksu karnego stanowi szczególną normę penalną, która odnosi się do sytuacji, gdy popełniony czyn zabroniony zgodnie z artykułami 279 § 1, 280 § 1, 281 lub 282 KK ma niższy stopień społecznej szkodliwości, czyli jest czynem "w wypadku mniejszej wagi". Przepis ten wskazuje, że w takim przypadku przewidziana jest kara pozbawienia wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat. Oznacza to, że ustawodawca przewidział odpowiedzialność karną także za mniej dotkliwe warianty tych przestępstw, choć kara może być łagodniejsza w porównaniu do rozwiązań przewidzianych dla czynów o większej wadze. Przepis nie powtarza definicji czynów, które wymienia, lecz odwołuje się do zakresu i charakterystyki innych artykułów dotykających m.in. przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności.
Zastosowanie art. 283 KK występuje wyłącznie wtedy, gdy czyn opisany w art. 279 § 1 (np. zgwałcenie), art. 280 § 1 (np. doprowadzenie do innego czynu seksualnego), art. 281 (m.in. przestępstwa związane z rozpowszechnianiem treści pornograficznych) lub art. 282 (np. nakłanianie do prostytucji) cechuje się mniejszą społeczno-kryminalną szkodliwością lub jest popełniony w okolicznościach wskazujących na „mniejszą wagę”. To oznacza, że przestępstwo może mieć charakter zależny od sytuacji, stopnia winy lub innych czynników zmniejszających wymiar kary.
W praktyce przykładem zastosowania tego przepisu może być sytuacja, gdy ktoś popełnia czyn określony w art. 280 § 1 KK, ale np. pod wpływem manipulacji lub bez wyraźnej przemocy fizycznej, co obniża stopień społecznej szkodliwości. Wówczas sąd, biorąc pod uwagę charakter czynu i okoliczności, może wymierzyć karę pozbawienia wolności w niższym wymiarze, uwzględniając odmienne skutki oraz stopień winy. Przepis daje w ten sposób możliwość elastycznej oceny i dostosowania kary do faktycznych okoliczności zdarzenia, nie rezygnując z surowości, ale łagodząc ją w przypadku mniejszej wagi czynu.
Często pojawiają się błędy w stosowaniu art. 283 KK polegające na niewłaściwej kwalifikacji wagi czynu lub zagubieniu granic między standardową odpowiedzialnością a tą przewidzianą za mniejszą wagę. Bywa, że pod wpływem emocji lub braku wiedzy sądy lub organy ścigania nieprawidłowo oceniają przesłankę „mniejszej wagi”, co może skutkować rażąco zbyt łagodnym albo przeciwnie – nadmiernie surowym wymiarem kary. Ważne jest, aby dokładnie badać wszystkie okoliczności faktyczne i prawne oraz korzystać z interpretacji opartej na przepisach i orzecznictwie. W przypadku wątpliwości co do oceny stopnia społecznej szkodliwości warto zwrócić się o opinię specjalisty lub sąd w oparciu o pełny materiał dowodowy. W indywidualnych sprawach zachęcamy do konsultacji z prawnikiem, który pomaga właściwie ocenić zastosowanie art. 283 KK.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
To sytuacja, gdy przestępstwo z art. 279-282 KK ma niższy stopień społecznej szkodliwości i wymaga łagodniejszej kary.
Kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat za przestępstwa wymienione w artykule, gdy dotyczą czynu o mniejszej wadze.
Nie, tylko do tych, które popełniono w okolicznościach mniejszej wagi czynu.
Sąd ocenia okoliczności i może dostosować wymiar kary, ale kara pozbawienia wolności z tego przedziału jest możliwa.
Tak, ponieważ ocena mniejszej wagi czynu wymaga szczegółowej analizy i jest indywidualna.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 283