II KK 370/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 listopada 2025 r.
Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący)
SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)
SSN Anna Dziergawka
w sprawie J.B.,
skazanego z art. 202 § 4a k.k.
po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. w Izbie Karnej,
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.),
kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie
z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt II K 1999/24
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu w Pruszkowie do ponownego rozpoznania.
Antoni Bojańczyk
Zbigniew Kapiński
Anna Dziergawka
UZASADNIENIE
J.B. został oskarżony o to, że w okresie od dnia 10 października 2019 r. do
dnia 10 maja 2023 r., to jest do dnia, w którym zabezpieczono należące do niego
elektroniczne nośniki danych, w miejscowości P., woj. […], na dysku twardym
komputera stacjonarnego marki C. numer [...] posiadał 2 pliki stanowiące filmy
II KK 370/25
2
zawierające treści pornograficzne z udziałem małoletnich, tj. o czyn z art. 202 § 4a
k.k. (wniosek w trybie art. 335 § 1, 1a i 3 k.p.k. k. 372-376 akt sprawy II K 1999/24).
Sąd Rejonowy w Pruszkowie, wyrokiem z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt II
K 1999/24, uznał J.B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu
wyczerpującego dyspozycję art. 202 § 4a k.k. i za to, na podstawie ww. przepisu
wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I), której wykonanie
warunkowo zawiesił na okres roku tytułem próby (art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1
k.k.) (pkt II), a także zobowiązał oskarżonego do pisemnego informowania kuratora
sądowego o przebiegu okresu próby co sześć miesięcy (art. 72 § 1 pkt 1 k.k.) (pkt
III), poddania się terapii psychiatrycznej (art. 72 § 1 pkt 6a k.k.) (pkt IV) oraz oddał
oskarżonego pod dozór kuratora sądowego w okresie próby (art. 73 § 1 k.k.) (pkt V).
Ponadto, Sąd ten orzekł wobec oskarżonego zakaz zbliżania się na odległość
mniejszą niż 10 metrów w pobliże miejsc przebywania grup małoletnich, zakaz
kontaktowania się z osobami małoletnimi bez obecności opiekunów przez okres 3 lat
(art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 4 k.k.) (pkt VI), zakaz zajmowania wszelkich
stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką
nad nimi przez okres 3 lat (art. 41 § 1a k.k.) (pkt VII), zakaz kontaktowania się przez
Internet z osobami poniżej 18-ego roku życia przez okres 3 lat (art. 41a § 1 k.k.) (pkt
VIII), przepadek dowodu rzeczowego (art. 202 § 5 k.k.) (pkt IX) oraz koszty sądowe,
tj. opłatę i wydatki (art. 627 k.p.k.) zaś w pozostałej części kosztami tymi obciążył
Skarb Państwa (art. 624 § 1 k.p.k.) (pkt X) (wyrok k. 406 akt sprawy II K 1999/24).
Orzeczenie to zostało ogłoszone na posiedzeniu wobec uwzględnienia
wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 343 § 6 k.p.k. (k.
405 akt sprawy II K 1999/24) i uprawomocniło się w dniu 27 lutego 2025 r. (k. 406
akt sprawy II K 1999/24) wobec niezaskarżenia go przez strony postępowania.
Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator
Generalny.
Zaskarżył go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść
orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 6 i 7
k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku
prokuratora o skazanie J.B. bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie mu kary
za popełnienie przestępstwa z art. 202 § 4a k.k., pomimo iż wniosek ten nie zawierał
II KK 370/25
3
propozycji, obligatoryjnego z mocy art. 43a § 3 k.k., orzeczenia środka karnego w
postaci świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości
co najmniej 10.000 zł, co skutkowało wydaniem wyroku z również rażącą i mającą
istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego przepisu prawa materialnego.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Pruszkowie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniesiona na niekorzyść skazanego kasacja Prokuratora Generalnego
okazała się oczywiście zasadna, w związku z czym mogła być w całości
uwzględniona na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k.
W pełni podzielić należy stanowisko Prokuratora Generalnego, że w niniejszej
sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie kasacji,
co z uwagi na charakter tych uchybień i ich następstwa - miało istotny wpływ na treść
wyroku.
Rację ma autor kasacji wskazując, że naruszenia (uchybienia) przepisów
postępowania i prawa materialnego wynikały w istocie z niedostrzeżenia braku
przesłanek umożliwiających uwzględnienie wniosku prokuratora o wydanie na
posiedzeniu wyroku skazującego i w konsekwencji przedwczesnego zaakceptowania
przez sąd wniosku i orzeczenia uzgodnionych z oskarżonym kar i innych środków
przewidzianych za zarzucony występek. Sąd orzekający in merito nie spostrzegł, że
we wniosku prokuratora zabrakło istotnego elementu, tj. postulatu zastosowania
środka karnego, o którym mowa w przepisie art. 43a § 3 k.k. i zaniechał wydania
stosownego rozstrzygnięcia w tym zakresie, tj. orzeczenia o obligatoryjnym środku
karnym w postaci świadczenia pieniężnego.
Sąd pierwszej instancji, uznając J.B. za winnego popełnienia zarzucanego
występku z art. 202 § 4a k.k., podzielił proponowane przez prokuratora we wniosku
rozstrzygnięcia, zgodne z treścią porozumienia, jakie w dniu 5 grudnia 2024 r.
oskarżyciel publiczny zawarł z J.B. (por. protokół przesłuchania podejrzanego k. 358-
361 akt sprawy II K 1999/24), pominął jednak treść dyspozycji przepisu art. 43a § 3
k.k. W myśl tego przepisu w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w
II KK 370/25
4
art. 178a § 4, art. 202 § 3, 4 lub 4a, art. 258 § 2, 3 lub 4, art. 263 § 1 sąd orzeka
świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 Kodeksu karnego na rzecz
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości
co najmniej 10 000 złotych, do wysokości 60 000 złotych. Przepis ten wszedł w życie
z dniem 1 stycznia 2023 r. (dodany przez art. 7 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 sierpnia
2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U. z 2022 r. poz. 1855)). Obowiązywał więc zarówno w dacie popełnienia przez
J.B. zarzucanego mu czynu z art. 202 § 4a k.k. (tj. w dniu 10 maja 2023 r.), jak i w
dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie (tj. w dniu 19 lutego 2025 r.).
Wprawdzie, jak zauważa autor kasacji, przypisany skazanemu czyn popełniony
został w okresie od dnia 10 października 2019 r. do dnia 10 maja 2023 r., to zgodnie
z poglądem przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarówno przy
przestępstwach rozciągniętych w czasie, wieloczynowych, trwałych, jak i o
charakterze ciągłym - za czas popełnienia takich przestępstw traktować należy
ostatni moment działania sprawcy, w tym czas dokonania ostatniego z czynów
składających się na realizację przestępstwa ciągłego (por. m. in. wyrok Sądu
Najwyższego: z dnia 21 grudnia 2020 r., IV KK 207/20, LEX nr 3095783; z dnia 24
października 2013 r., III KK 311/13, LEX nr 1379928). Stąd też przyjąć należało, że
w aspekcie prawnokarnym czas popełnienia wymienionego wyżej przestępstwa
przypadł na dzień 10 maja 2023 r. (albowiem w tej dacie ustalono ostatni moment
działania skazanego w zakresie przypisanego mu czynu), tj. po wejściu w życie
wskazanej nowelizacji, a zatem w niniejszej sprawie należało stosować przepis art.
43a § 3 k.k. w znowelizowanym brzmieniu. Sąd pierwszej instancji zobowiązany był
zatem równocześnie orzec wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia
pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej w wysokości od co najmniej 10.000 zł do wysokości 60.000 zł.
Akceptując wadliwy wniosek prokuratora o wydanie na posiedzeniu wyroku
skazującego, sąd meriti nie sprostał obowiązkowi zastosowania środka karnego, o
którym stanowi przepis art. 43a § 3 k.k., a którego orzeczenie ⎯ mając na względzie
charakter czynu przypisanego oskarżonemu ⎯ było obligatoryjne. Czyn przypisany
J.B., wyczerpujący znamiona występku z art. 202 § 4a k.k., bez wątpienia należał do
kategorii przestępstw objętych powyższą regulacją. Toteż orzeczenie wobec
II KK 370/25
5
oskarżonego określonego w art. 43a § 3 k.k. środka karnego było w przedmiotowej
sprawie obligatoryjne.
W tej sytuacji jako oczywisty jawi się wpływ stwierdzonych, opisanych powyżej,
niewątpliwie rażących, naruszeń przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie prawa
(procesowego i materialnego) na treść zaskarżonego wyroku. Doprowadziły one
bowiem do niezasadnego uwzględnienia wadliwego wniosku prokuratora o skazanie
J.B. bez przeprowadzenia rozprawy i wydania wyroku skazującego mimo, iż we
wniosku tym zaniechano postulowania rozstrzygnięcia o środku karnym, którego
orzeczenie było obligatoryjne.
Dostrzeżenie tych zaszłości skutkowało koniecznością uwzględnienia kasacji,
a tym samym i uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie z
dnia 19 lutego 2025 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temuż
sądowi, który winien dokonać ponownej, wnikliwej kontroli wniosku prokuratora o
skazanie bez rozprawy, w szczególności mając w polu widzenia fakt, że ustawa
wymaga w niniejszym układzie procesowym obligatoryjnego orzeczenia środka
karnego w granicach przewidzianych treścią art. 43a § 3 k.k. Zaistniałe uchybienia
obciążają wyrok Sądu Rejonowego, co wynika ze specyfiki postępowania
wszczętego w trybie konsensualnym, w którym jedynie zgodna wola stron, będąca
efektem dokonania określonych ustaleń co do charakteru represji karnej, może
zdecydować o wymiarze kary i środków karnych. Brak jest podstaw dla dokonania
oceny czy strony postępowania, w przypadku zobowiązania ich do zmiany
stanowiska w trybie art. 343 § 3 k.p.k., zmodyfikowałyby odpowiednio swoją
propozycję, czy raczej skłonne byłyby do zaprezentowania rozbieżnych stanowisk,
co prowadziłoby do konieczności zrezygnowania z rozstrzygnięcia sprawy w trybie
konsensualnym i wymagałoby przeprowadzenia rozprawy. Dlatego za zasadne
należało uznać skierowanie nadzwyczajnego środka odwoławczego przeciwko
całemu wyrokowi sądu meriti.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak wyroku.
Antoni Bojańczyk Zbigniew Kapiński Anna Dziergawka
[WB]
II KK 370/25
6
[r.g.]
