II KK 275/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Dnia 23 lipca 2025 r.
w sprawie I.M.,
skazanego za czyn z art. 586 k.s.h.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2025 r.,
w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
kasacji obrońcy skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 19 lipca 2024 r., X Ka 548/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w
Warszawie z dnia 14 marca 2024 r., XIV K 795/23,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego I.M. kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia
14 marca 2024 r., XIV K 795/23, I.M. został uznany za winnego czynu z art. 586
k.s.h., za który wymierzono mu grzywnę 200 stawek dziennych po 150 zł każda.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zainicjowanego apelacją
obrońcy I.M., Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2024 r., X Ka
548/24, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
II KK 275/25
2
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, który zaskarżył go w
całości i zarzucił „obrazę art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą obsadę Sądu
II instancji, w składzie którego brała udział osoba – X.Y. – powołana na urząd
sędziego w Sądzie Okręgowym w Warszawie na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. 2018.3), której wadliwość procesu powoływania skutkuje
naruszeniem prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu określonego w art. 45 ust.
1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii
Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i
podstawowych wolności”. Obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu
Okręgowego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania temu Sądowi.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, dlatego też należało ją oddalić
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Kasacja zawierała tylko jeden zarzut,
wskazujący na uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na orzekanie przez
Sąd Okręgowy w Warszawie z udziałem SSO X.Y., tj. sędziego powołanego na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS).
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Sąd Najwyższy jest związany
uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-
4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7). Wykładnia prawa zawarta w tej uchwale jest
nadal obowiązująca i w myśl art. 87 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym (tj. Dz. U. z
2024 r., poz. 622) Sąd Najwyższy pozostaje nią związany jako zasadą prawną. Sąd
Najwyższy konsekwentnie staje na trafnym stanowisku, że nic w tym względzie nie
zmienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, OTK-
A 2020, poz. 61 (tak: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2022 r.,
II KK 275/25
3
I KO 79/21 i I KO 80/21; por. także m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
18 stycznia 2023 r., IV KZ 59/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2023
r., II KK 489/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2023 r., II KK 74/22).
W uchwale połączonych Izb Sąd Najwyższy orzekł, że: „Nienależyta obsada sądu w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu
bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo
wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania
prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i
bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o
ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” W uzasadnieniu uchwały Sąd
Najwyższy podkreślił, że wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje
automatycznie, iż sąd powszechny z udziałem sędziego powołanego w takiej
procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k.
Pogląd zawarty w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego został
następnie potwierdzony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z
dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Z tego orzeczenia
wynika, iż „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego,
który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową
Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu
bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do
sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”.
Jednocześnie Sąd Najwyższy uznał, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana
w trybie określonym przepisami ustawy nowelizującej nie jest organem tożsamym z
organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja
RP, w szczególności w art. 187 ust. 1.
Jak już wskazano, brak jest automatyzmu zaistnienia uchybienia z art. 439 §
1 pkt 2 k.p.k. w przypadku orzekania przez sąd z udziałem sędziego sądu
II KK 275/25
4
powszechnego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie przepisów
ustawy nowelizującej. Nienależyta obsada sądu może wystąpić wyłącznie wówczas,
jeżeli wadliwość procesu powołania sędziego prowadzi, w konkretnych
okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Dlatego w
orzecznictwie Sądu Najwyższego zaczęto przeprowadzać tzw. testy niezależności i
bezstronności, oceniające zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w
odniesieniu do okoliczności dotyczących konkretnego sędziego oraz realiów danej
sprawy.
Mając na względzie treść zarzutu i uzasadnienia kasacji, a także kryteria
brane dotychczas pod uwagę przy ocenie zaistnienia w sprawie uchybienia z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k., nie można stwierdzić, że sąd z udziałem SSO X.Y. był
nienależycie obsadzony. Uzasadniając zarzut kasacyjny obrońca nie wskazał takich
konkretnych okoliczności, które mogłyby prowadzić do negatywnego wyniku testu
niezależności i bezstronności, ograniczając się do – niewystarczającego w świetle
przywołanych stanowisk orzeczniczych – faktu powołania SSO X.Y. do pełnienia
urzędu sędziego na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej.
Także Sąd Najwyższy z urzędu nie jest w posiadaniu informacji, które
wskazywałyby na zasadność zarzutu nienależytej obsady sądu. Lektura uchwały
Krajowej Rady Sądownictwa z dnia […] 2023 r. (nr […]/2023) prowadzi do wniosku,
że rekomendacja udzielona przez KRS dla kandydatury Pani X.Y. była wynikiem
m.in. dobrej oceny wystawionej przez sędziego wizytatora i pozytywnej opinii
Kolegium Sądu Okręgowego (6 głosów „za”, 1 „wstrzymujący się”, 0 „przeciw”).
Analiza treści ww. uchwały nie daje podstaw do stwierdzenia, że droga zawodowa
SSO X.Y. miała nienaturalny przebieg, warunkowany związkami z ówczesną
władzą wykonawczą, która przeprowadzała dewastujące dla niezawisłości
sędziowskiej „reformy” wymiaru sprawiedliwości. Ponadto, Sąd Najwyższy nie
dotarł do dostępnych w domenach publicznych informacji sugerujących ścisłe
powiązania SSO X.Y. z ówczesną władzą wykonawczą. Sędzia nie podpisywała list
poparcia dla kandydatów do wadliwie ukształtowanej KRS, nie pełniła funkcji
prezesa czy wiceprezesa sądu, jak również funkcji związanych z postępowaniami
dyscyplinarnymi sędziów.
II KK 275/25
5
Nie można pominąć, że Sąd Najwyższy w innej sprawie orzekał już czy sąd z
udziałem SSO X.Y. był należycie obsadzony z powodu jej wadliwego powołania na
urząd Sędziego Sądu Okręgowego i nie stwierdził zaistnienia bezwzględnej
przyczyny odwoławczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia
2025 r., II KS 56/24). Sąd Najwyższy aprobuje stanowisko wyrażone w tym
orzeczeniu i – uwzględniając okoliczności wskazane powyżej – nie dostrzega
potrzeby, aby od niego odstępować w tej sprawie.
Jednocześnie Sąd Najwyższy dostrzega, że sędzia X.Y. była delegowana do
Ministerstwa Sprawiedliwości. Należy podzielić w tym względzie stanowisko Sądu
Najwyższego ze sprawy II KS 56/24, że w ramach delegowania sędzia X.Y.
zajmowała się problematyką co do której posiadała stosowne przygotowanie i
kwalifikacje. Sąd Najwyższy w tej sprawie trafnie ocenił, że samego faktu
delegowania nie można poczytywać za niepożądany element związku z
przedstawicielami władzy wykonawczej, przesądzający o braku bezstronności i
niezależności sędziego.
Mając na uwadze powyższą argumentację, w ocenie Sądu Najwyższego w
tej sprawie nie zaistniało uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a zarzut kasacji
należało ocenić jako oczywiście bezzasadny.
Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1
k.p.k.
Z uwagi na powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej
niniejszego postanowienia.
[WB]
[a.ł]
