II KK 12/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 marca 2026 r.
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)
SSN Andrzej Stępka
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
w sprawie M.G.
skazanego z art. 244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 12 marca 2026 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt XI Ka 610/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie
z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 352/24,
uchyla zaskarżony wyrok w zakresie, w jakim nie orzeczono o
środku karnym świadczenia pieniężnego i w tej części przekazuje
sprawę Sądowi Okręgowemu w Lublinie do ponownego
rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Andrzej Stępka Małgorzata Wąsek-Wiaderek Eugeniusz Wildowicz
UZASADNIENIE
II KK 12/26
2
M.G. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 23
kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 352/24, na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności za
to, że w okresie od dnia 12 marca do 14 marca 2024 r. w miejscowości R., pow. c.,
woj. [...], dwukrotnie w krótkich odstępach czasu, tj. w dniach 12 marca 2024 r. oraz
14 marca 2024 r., w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, nie zastosował się do
wyroku orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Chełmie, sygn. akt. II K 712/21,
nakładającego na niego zakaz zbliżania się do M.G. na odległość mniejszą niż 300
metrów oraz zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym, w ten sposób, że przebywał
w odległości mniejszej niż 300 metrów od M.G. oraz kontaktował się z nim, tj. za czyn
z art. 244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Sąd Okręgowy w Lublinie, po rozpoznaniu apelacji obrońcy oraz apelacji
prokuratora wniesionej na niekorzyść w zakresie rozstrzygnięcia o karze i środku
karnym, wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt XI Ka 610/25, zmienił
zaskarżony wyrok w ten sposób, że za podstawę wymiaru kary przyjął dodatkowo art.
57b k.k. i podwyższył orzeczoną karę pozbawienia wolności do 4 miesięcy, w
pozostałej części utrzymał zaś w mocy wyrok Sądu I instancji.
W dniu 13 stycznia 2026 r. Prokurator Generalny, działając na podstawie art.
521 § 1 k.p.k., wniósł kasację od wyroku Sądu odwoławczego, zaskarżając go w
zakresie, w jakim Sąd ten utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji w części
niezawierającej rozstrzygnięcia w przedmiocie obligatoryjnego środka karnego w
postaci świadczenia pieniężnego na niekorzyść skazanego M.G., zarzucając „rażące
i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego,
a mianowicie art. 433 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegające na
przeprowadzeniu nienależytej kontroli odwoławczej, wyznaczonej granicami
zaskarżenia i podniesionymi zarzutami, co skutkowało zmianą wyroku na niekorzyść
oskarżonego jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o karze pozbawienia wolności oraz
utrzymaniem w mocy w pozostałym zakresie wyroku Sądu I instancji, zapadłego z
rażącą obrazą przepisu prawa materialnego, tj. art. 43a § 2 k.k., poprzez jego
niezastosowanie i nieorzeczenie wobec M.G., określonego we wskazanym przepisie
i obligatoryjnego w razie skazania za przestępstwo z art. 244 k.k., przypisane
oskarżonemu, świadczenia pieniężnego, pomimo to, że wyrok Sądu Rejonowego
II KK 12/26
3
został zaskarżony na niekorzyść oskarżonego również w części dotyczącej
wymienionego środka karnego, co nadto wobec stwierdzenia przez Sąd odwoławczy
zasadności zarzutu apelacyjnego (która to okoliczność znajduje potwierdzenie w
pisemnym uzasadnieniu orzeczenia) zobowiązywało do zmiany nieprawomocnego
wyroku także w tej części, poprzez orzeczenie powyższego, obligatoryjnego środka
karnego.”
Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w
zakresie w jakim nie orzeczono o środku karnym i przekazanie sprawy w tym
zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Lublinie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwia jej rozpoznanie i
uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Sąd Okręgowy w Lublinie, przeprowadzając kontrolę odwoławczą wyroku
Sądu I instancji przeoczył, że wyrok ten jest dotknięty uchybieniem stanowiącym
naruszenie prawa materialnego - art. 43a § 2 k.k., polegającym na braku orzeczenia
wobec oskarżonego obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia
pieniężnego.
Przepis art. 43a § 2 k.k. stanowi, że w razie skazania sprawcy za przestępstwo
z art. 244 k.k. (lub inne wymienione w tym przepisie) sąd ma obowiązek orzec
świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości od 5000 zł do 60000
zł. Nieorzeczenie tego środka karnego przez Sąd Rejonowy w Chełmie powinno
zostać dostrzeżone oraz skorygowane przez Sąd drugiej instancji, tym bardziej że
prokurator podniósł stosowny zarzut w apelacji. Sąd Okręgowy w Lublinie sam
zresztą spostrzegł swoje niedopatrzenie w tej mierze już w trakcie sporządzania
uzasadnienia, w którym zauważył, że „Również drugi ze sformułowanych przez
prokuratora zarzutów był słuszny, jednakże sąd odwoławczy omyłkowo nie orzekł
świadczenia, które istotnie było obligatoryjne.” (s. 3 uzasadnienia zaskarżonego
wyroku).
Ponieważ zaistniałe uchybienie miało charakter rażący i wywarło istotny wpływ
na treść orzeczenia, jako że w konsekwencji nie orzeczono wobec M.G.
obligatoryjnego środka karnego, należało, podzielając zarzut i wniosek kasacji,
II KK 12/26
4
uchylić wyrok Sądu odwoławczego w zakresie, w jakim nie orzeczono o tym środku
karnym i w tej części przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Lublinie do
ponownego rozpoznania.
Rozpoznając sprawę po raz kolejny, Sąd ten będzie miał na uwadze
stanowcze brzmienie przepisu art. 43a § 2 k.k.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Andrzej Stępka
[WB]
[a.ł]
Małgorzata Wąsek-Wiaderek Eugeniusz Wildowicz
