I ZI 42/22
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 3 października 2025 r.
Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
SSN Zbigniew Korzeniowski
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Pogorzelski
przy udziale E. K. - prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej - Oddziałowej Komisji
Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K., SSN Andrzeja Tomczyka -
Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego oraz adwokata P. D. - obrońcy
sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y.,
na posiedzeniu jawnym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniach 23
kwietnia 2025 r. i 3 października 2025 r.
w kwestii wniosku Instytutu Pamięci Narodowej - Oddziałowej Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. z dnia 10 października 2022 r. o sygn.
akt […]
w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. -
sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku za to, że:
1. w dniu 25 marca 1982 roku w K. jako funkcjonariusz państwa komunistycznego,
będąc sędzią Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. działając wspólnie i w
porozumieniu z X.1 Y.1 i X.2 Y.2, wyznaczonymi do rozpoznania sprawy karnej o
sygn. […] przed Sądem [...] Okręgu Wojskowego w W. na sesji wyjazdowej w K.,
dopuścił się zbrodni komunistycznej i zbrodni przeciwko ludzkości, polegającej na
stosowaniu represji i naruszaniu praw człowieka poprzez pozbawienie wolności na
okres przekraczający 14 dni M. S. w ten sposób, że uznając go za winnego
popełnienia zarzucanego mu czynu określonego w art. 46 ust. 1 i 2 dekretu o stanie
wojennym /Dz. U nr 29 z 1981 r. poz. 154/ polegającego na nieodstąpieniu w
okresie od 14 do 24.12.1981 r. od działalności w NSZZ „Solidarność” wbrew
dekretowi o stanie wojennym przez organizowanie oraz kierowanie strajkiem w K.
I ZI 42/22
2
„Z.” w L., przekroczył swoje uprawnienia, stosując fakultatywny przepis określony w
art. 4 ust. 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w
sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego
/Dz. U nr 29 z 1981 r. poz. 155/ i wymierzył mu karę 7 lat pozbawienia wolności,
która to kara o 2 lata przekraczała maksymalny dopuszczalny w art. 46 ust. 2
dekretu o stanie wojennym wymiar kary, a przez swą nadmierną surowość łamała
wszelkie dyrektywy sędziowskiego wymiaru kary i była sprzeczna z elementarnym
poczuciem sprawiedliwości, co stanowiło poważne prześladowania z powodu
przynależności M. S. do określonej grupy polityczno-społecznej, która sprzeciwiła
się bezprawnemu wprowadzeniu stanu Wojennego oraz pozbawieniu
podstawowych praw i wolności obywatelskich, a także działanie na szkodę interesu
prywatnego,
tj. o przestępstwo z art. 165 § 2 k.k. z 1969 roku w zw. z art. 2 ust. l i art. 3 ustawy z
dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej -Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2021.177t. j.),
2. w dniu 25 marca 1982 roku w K. jako funkcjonariusz państwa komunistycznego,
będąc sędzią Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. działając wspólnie i w
porozumieniu z X.1 Y.1 i X.2 Y.2, wyznaczonymi do rozpoznania sprawy karnej o
sygn. […] przed Sądem [...] Okręgu Wojskowego w W. na sesji wyjazdowej w K.,
dopuścił się zbrodni komunistycznej i zbrodni przeciwko ludzkości, polegającej na
stosowaniu represji i naruszaniu praw człowieka poprzez pozbawienie wolności na
okres przekraczający 14 dni K. S. w ten sposób, że uznając go za winnego
popełnienia zarzucanego mu czynu określonego w art. 46 ust. 1 i 2 dekretu o stanie
wojennym /Dz. U nr 29 z 1981 r. poz. 154/ polegającego na nieodstąpieniu w
okresie od 14 do 24.12.1981 r. od działalności w NSZZ „Solidarność” wbrew
dekretowi o stanie wojennym, poprzez udział w strajku w K. „Z.” w L., rozdzielanie
jedzenia i reprezentowanie strajkujących wobec dyrekcji zakładu, przekroczył swoje
uprawnienia w sytuacji gdy czyn oskarżonego nie wypełniał znamion art. 46 ust. 2,
a jedynie czynu z art. 46 ust. l cyt. dekretu tj. nie odstąpienia od działalności
związkowej zagrożonego karą do 3 lat, a także zastosował fakultatywny przepis
określony w art. 4 ust. 1 dekretu dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach
szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania
I ZI 42/22
3
stanu wojennego /Dz. U nr 29 z 1981 r. poz. 155/ i wymierzył mu karę 4 lat i 6
miesięcy pozbawienia wolności, która to kara przez swą nadmierną surowość
łamała wszelkie dyrektywy sędziowskiego wymiaru kary i była sprzeczna z
elementarnym poczuciem sprawiedliwości, co stanowiło poważne prześladowania z
powodu przynależności K. S. do określonej grupy polityczno-społecznej, która
sprzeciwiła się bezprawnemu wprowadzeniu stanu wojennego oraz pozbawieniu
podstawowych praw i wolności obywatelskich, a także działanie na szkodę interesu
prywatnego,
tj. o przestępstwo z art. 165 § 2 k.k. z 1969 roku w zw. z art. 2 ust. l i art. 3 ustawy z
dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2021.177t. j.),
3. w dniu 25 marca 1982 roku w K. jako funkcjonariusz państwa komunistycznego,
będąc sędzią Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. działając wspólnie i w
porozumieniu z X.1 Y.1 i X.2 Y.2, wyznaczonymi do rozpoznania sprawy karnej o
sygn. [...] przed Sądem [...] Okręgu Wojskowego w W. na sesji wyjazdowej w K.,
dopuścił się zbrodni komunistycznej i zbrodni przeciwko ludzkości, polegającej na
stosowaniu represji i naruszaniu praw człowieka poprzez pozbawienie wolności na
okres przekraczający 14 dni E. K. w ten sposób, że uznając go za winnego
popełnienia czynu z art. 48 ust. 2 Dekretu o stanie wojennym z dnia 12 grudnia
1981 r., polegającego na tym, że w czasie strajku w K. „Z.” w L., odczytywał
strajkującym górnikom nielegalny numer „W.” zawierający fałszywe wiadomości co
do sytuacji społeczno - politycznej w kraju co mogło wywołać niepokój publiczny,
mimo braku dowodu w postaci egzemplarza odczytanego „W.” przyjął, iż zawierał
on fałszywe informacje, że większość zakładów pracy w Polsce strajkuje choć sam
oskarżony wyjaśnił, iż przeczytał, że większość kopalń strajkuje, co było informacją
prawdziwą, a ustalenia co do treści odczytanej informacji nie były możliwe, a tym
samym brak było dowodów na popełnienie przypisanego mu przestępstwa i skazał
go za ten czyn na karę 3 lat pozbawienia wolności, która to kara stanowiła poważne
prześladowania z powodu przynależności E. K. do określonej grupy polityczno-
społecznej, sprzeciwiającej się bezprawnemu wprowadzeniu stanu wojennego oraz
pozbawieniu podstawowych praw i wolności obywatelskich, a także działanie na
szkodę interesu prywatnego,
I ZI 42/22
4
tj. o przestępstwo z art. 165 § 2 k.k. z 1969 roku w zw. z art. 2 ust. l i art. 3 ustawy z
dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. 2021.1771. j.),
4. w dniu 25 marca 1982 roku w K. jako funkcjonariusz państwa komunistycznego,
będąc sędzią Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. działając wspólnie i w
porozumieniu z X.1 Y.1 i X.2 Y.2, wyznaczonymi do rozpoznania sprawy karnej o
sygn. [...] przed Sądem [...] Okręgu Wojskowego w W. na sesji wyjazdowej w K.,
dopuścił się zbrodni komunistycznej i zbrodni przeciwko ludzkości, polegającej na
stosowaniu represji i naruszaniu praw człowieka poprzez pozbawienie wolności na
okres przekraczający 14 dni A. O. w ten sposób, że uznając go za winnego
popełnienia zarzucanego mu czynu określonego w art. 48 ust. 2 Dekretu o stanie
wojennym z dnia 12 grudnia 1981 r. polegającego na tym, że w czasie strajku w K.
„Z.” w L., odczytywał strajkującym górnikom nielegalny numer „W.” zawierający
fałszywe wiadomości co do sytuacji społeczno - politycznej w kraju co mogło
wywołać niepokój publiczny, mimo braku dowodu w postaci egzemplarza
odczytanego „W.” przyjął, iż zawierał on fałszywe informacje, podczas gdy ustalenia
co do treści odczytanej informacji nie były możliwe, a tym samym brak było
dowodów na popełnienie przypisanego mu przestępstwa i skazał go za ten czyn na
karę 3 lat pozbawienia wolności, która to kara stanowiła poważne prześladowania z
powodu przynależności A. O. do określonej grupy polityczno-społecznej,
sprzeciwiającej się bezprawnemu wprowadzeniu stanu wojennego oraz
pozbawieniu podstawowych praw i wolności obywatelskich, a także działanie na
szkodę interesu prywatnego,
tj. o przestępstwo z art. 165 § 2 k.k. z 1969 roku w zw. z art. 2 ust. l i art. 3 Ustawy
z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2021.177 t. j.).
postanowił:
1. pozostawić bez rozpoznania wniosek Instytutu Pamięci
Narodowej - Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu w K. z dnia 10 października 2022 r. o sygn. akt
[…] w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności
I ZI 42/22
5
karnej X. Y. - sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku za
opisane w części wstępnej czyny;
2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania.
Zbigniew Korzeniowski Wiesław Kozielewicz Barbara Skoczkowska
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. […], Prokurator Instytutu
Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu w K. wszczął śledztwo w sprawie:
1. zbrodni komunistycznej, polegającej na przekroczeniu uprawnień w okresie
od 16 grudnia 1981 r. do 13 stycznia 1982 r., w K. poprzez funkcjonariuszy
państwa komunistycznego, prokuratorów wnoszących i popierających akt
oskarżenia oraz członków składu orzekającego Sądu [...] Okręgu
Wojskowego w W., rozpoznających sprawę o sygn. akt [...], dotyczącą m.in.
P. G., przez oskarżenie i skazanie go za czyny – popełnione przez niego w
okresie 13-14 grudnia 1981r., a określone w art. 46 ust. 1 i ust. 2 dekretu z
dnia 12 grudnia 1981 r. (Dz. U. Nr 29 poz. 154) o stanie wojennym w
sytuacji, gdy w okresie 13-14 grudnia 1981 r. czynu mu zarzucane nie były
przez prawo zabronione i które to zachowania nosiły cechy represji
politycznych stosowanych wobec w/w i było działaniem na jego szkodę oraz
interesu publicznego.
tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. i art. 189 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2
k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci
Narodowej -Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
2. zbrodni komunistycznej, polegającej na przekroczeniu uprawnień w dniu 14
grudnia 1981 r. w R. przez f-sza państwa komunistycznego – prokuratora
Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w G., wobec członka NSZZ
„Solidarność” P. G. w związku z prowadzoną przez niego działalnością
związkową, poprzez bicie go po całym ciele do utraty przytomności w trakcie
przesłuchań w ramach prowadzonego przeciwko niemu śledztwa, w celu
I ZI 42/22
6
zmuszenia go do składania wyjaśnień określonej treści i działanie przez to
na szkodę interesu publicznego i interesu prywatnego P. G.
tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.w. zw. z art. 2 ust. 1 i ustawy z dnia 18 grudnia
1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu
Postępowanie to trwało 10 lat, a w jego toku poszerzono zakres podmiotowy
śledztwa.
Postanowieniem z dnia 4 września 2015 r., sygn. [...], Prokurator Instytutu
Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu w K. umorzył śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej polegającej na
przekroczeniu uprawnień służbowych w okresie od grudnia 1981 r. do stycznia
1982 r., w K. poprzez funkcjonariuszy państwa komunistycznego, prokuratorów
wnoszących i popierających akt oskarżenia oraz członków składu orzekającego
Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W., na sesji wyjazdowej w K., rozpoznających
sprawy dotyczące osób oskarżonych i skazanych za czyny popełnione w okresie
13-14 grudnia 1981 r., określone w art. 46 ust. 1 i ust. 2 dekretu o stanie wojennym,
w sytuacji gdy czyny im zarzucane nie były przez prawo zabronione i które to
zachowania nosiły cechy represji politycznych stosowanych wobec w/w i były
działaniem na ich szkodę oraz interesu publicznego,
tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. i art. 189 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
w zw. z art. 2 ust. 1 i ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci
Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na podstawie
art. 17 § 1 pkt 2, 6, 7 k.p.k. oraz art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o
Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu.
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 16 czerwca 2016 r. uwzględnił
zażalenie R. B. w zakresie czynu go dotyczącego (opisanego w pkt II ppkt 31
sentencji postanowienia z dnia 4 września 2015 r., które następnie zostało
umorzone postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r.
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2022 r. Prokurator Instytutu Pamięci
Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w
K. częściowo podjął umorzone śledztwo w zakresie czynów opisanych w pkt I ppkt
I ZI 42/22
7
18 postanowienia z dnia 4 września 2015 r., tj. dotyczącym skazania A. O., E. K. z
art. 48 dekretu o stanie wojennym, wskazując, iż ponowna analiza akt doprowadziła
do wniosku, że w sprawie tej w sposób nieuzasadniony przyjęto, że zachowania ww.
wypełniały znamiona czynu z art. 48 ust. 2 dekretu o stanie wojennym, to z kolei
doprowadziło do wniosku, że przypisane ww. czyny wypełniające znamiona
przestępstwa z art. 48 ust. 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym
stanowiły represję i przejaw dokonania co najmie rozszerzającej interpretacji
przepisu karnego przez członków składu orzekającego ówczesnego Sądu [...]
Okręgu Wojskowego w W. Skutkowało to pozbawieniem wolności E. K. i A. O. na
kary pozbawienia wolności na okres przekraczający 7 dni.
Pismem z dnia 10 października 2022 r, sygn. akt […], Prokurator
Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. - E. K.
wniosła o podjęcie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności
karnej sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. wobec istnienia
uzasadnionego podejrzenia, że:
1. w dniu 25 marca 1982 roku w K. jako funkcjonariusz państwa
komunistycznego, będąc sędzią Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. działając
wspólnie i w porozumieniu z X.1 Y.1 i X.2 Y.2, wyznaczonymi do rozpoznania
sprawy karnej o sygn. [...] przed Sądem [...] Okręgu Wojskowego w W. na sesji
wyjazdowej w K., dopuścił się zbrodni komunistycznej i zbrodni przeciwko ludzkości,
polegającej na stosowaniu represji i naruszaniu praw człowieka poprzez
pozbawienie wolności na okres przekraczający 14 dni M. S. w ten sposób, że
uznając go za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu określonego w art. 46
ust. 1 i 2 dekretu o stanie wojennym /Dz. U nr 29 z 1981 r. poz. 154/ polegającego
na nieodstąpieniu w okresie od 14 do 24.12.1981 r. od działalności w NSZZ
„Solidarność” wbrew dekretowi o stanie wojennym przez organizowanie oraz
kierowanie strajkiem w K. „Z.” w L., przekroczył swoje uprawnienia, stosując
fakultatywny przepis określony w art. 4 ust. 1 dekretu dnia 12 grudnia 1981 r. o
postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie
obowiązywania stanu wojennego /Dz. U nr 29 z 1981 r. poz. 155/ i wymierzył mu
karę 7 lat pozbawienia wolności, która to kara o 2 lata przekraczała maksymalny
dopuszczalny w art. 46 ust. 2 dekretu o stanie wojennym wymiar kary, a przez swą
I ZI 42/22
8
nadmierną surowość łamała wszelkie dyrektywy sędziowskiego wymiaru kary i była
sprzeczna z elementarnym poczuciem sprawiedliwości, co stanowiło poważne
prześladowania z powodu przynależności M. S. do określonej grupy polityczno-
społecznej, która sprzeciwiła się bezprawnemu wprowadzeniu stanu Wojennego
oraz pozbawieniu podstawowych praw i wolności obywatelskich, a także działanie
na szkodę interesu prywatnego,
tj. o przestępstwo z art. 165 § 2 k.k. z 1969 roku w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3
ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2021.177t. j.),
2. w dniu 25 marca 1982 roku w K. jako funkcjonariusz państwa
komunistycznego, będąc sędzią Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. działając
wspólnie i w porozumieniu z X.1 Y.1 i X.2 Y.2, wyznaczonymi do rozpoznania
sprawy karnej o sygn. [...] przed Sądem [...] Okręgu Wojskowego w W. na sesji
wyjazdowej w K., dopuścił się zbrodni komunistycznej i zbrodni przeciwko ludzkości,
polegającej na stosowaniu represji i naruszaniu praw człowieka poprzez
pozbawienie wolności na okres przekraczający 14 dni K. S. w ten sposób, że
uznając go za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu określonego w art. 46
ust. 1 i 2 dekretu o stanie wojennym /Dz. U nr 29 z 1981 r. poz. 154/ polegającego
na nieodstąpieniu w okresie od 14 do 24.12.1981 r. od działalności w NSZZ
„Solidarność” wbrew dekretowi o stanie wojennym, poprzez udział w strajku w K.
„Z.” w L., rozdzielanie jedzenia i reprezentowanie strajkujących wobec dyrekcji
zakładu, przekroczył swoje uprawnienia w sytuacji gdy czyn oskarżonego nie
wypełniał znamion art. 46 ust. 2, a jedynie czynu z art. 46 ust. l cyt. dekretu tj. nie
odstąpienia od działalności związkowej zagrożonego karą do 3 lat, a także
zastosował fakultatywny przepis określony w art. 4 ust. 1 dekretu dnia 12 grudnia
1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia
w czasie obowiązywania stanu wojennego /Dz. U nr 29 z 1981 r. poz. 155/ i
wymierzył mu karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, która to kara przez swą
nadmierną surowość łamała wszelkie dyrektywy sędziowskiego wymiaru kary i była
sprzeczna z elementarnym poczuciem sprawiedliwości, co stanowiło poważne
prześladowania z powodu przynależności K. S. do określonej grupy polityczno-
społecznej, która sprzeciwiła się bezprawnemu wprowadzeniu stanu wojennego
I ZI 42/22
9
oraz pozbawieniu podstawowych praw i wolności obywatelskich, a także działanie
na szkodę interesu prywatnego,
tj. o przestępstwo z art. 165 § 2 k.k. z 1969 roku w zw. z art. 2 ust. l i art. 3
ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2021.177 t. j.),
3. w dniu 25 marca 1982 roku w K. jako funkcjonariusz państwa
komunistycznego, będąc sędzią Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. działając
wspólnie i w porozumieniu z X.1 Y.1 i X.2 Y.2, wyznaczonymi do rozpoznania
sprawy karnej o sygn. [...] przed Sądem [...] Okręgu Wojskowego w W. na sesji
wyjazdowej w K., dopuścił się zbrodni komunistycznej i zbrodni przeciwko ludzkości,
polegającej na stosowaniu represji i naruszaniu praw człowieka poprzez
pozbawienie wolności na okres przekraczający 14 dni E. K. w ten sposób, że
uznając go za winnego popełnienia czynu z art. 48 ust. 2 Dekretu o stanie
wojennym z dnia 12 grudnia 1981 r., polegającego na tym, że w czasie strajku w K.
„Z.” w L., odczytywał strajkującym górnikom nielegalny numer „W.” zawierający
fałszywe wiadomości co do sytuacji społeczno - politycznej w kraju co mogło
wywołać niepokój publiczny, mimo braku dowodu w postaci egzemplarza
odczytanego „W.” przyjął, iż zawierał on fałszywe informacje, że większość
zakładów pracy w Polsce strajkuje choć sam oskarżony wyjaśnił, iż przeczytał, że
większość kopalń strajkuje, co było informacją prawdziwą, a ustalenia co do treści
odczytanej informacji nie były możliwe, a tym samym brak było dowodów na
popełnienie przypisanego mu przestępstwa i skazał go za ten czyn na karę 3 lat
pozbawienia wolności, która to kara stanowiła poważne prześladowania z powodu
przynależności E. K. do określonej grupy polityczno-społecznej, sprzeciwiającej się
bezprawnemu wprowadzeniu stanu wojennego oraz pozbawieniu podstawowych
praw i wolności obywatelskich, a także działanie na szkodę interesu prywatnego,
tj. o przestępstwo z art. 165 § 2 k.k. z 1969 roku w zw. z art. 2 ust. l i art. 3
ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. 2021.1771. j.),
4. w dniu 25 marca 1982 roku w K. jako funkcjonariusz państwa
komunistycznego, będąc sędzią Sądu [...] Okręgu Wojskowego w W. działając
wspólnie i w porozumieniu z X.1 Y.1 i X.2 Y.2, wyznaczonymi do rozpoznania
I ZI 42/22
10
sprawy karnej o sygn. [...] przed Sądem [...] Okręgu Wojskowego w W. na sesji
wyjazdowej w K., dopuścił się zbrodni komunistycznej i zbrodni przeciwko ludzkości,
polegającej na stosowaniu represji i naruszaniu praw człowieka poprzez
pozbawienie wolności na okres przekraczający 14 dni A. O. w ten sposób, że
uznając go za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu określonego w art. 48
ust. 2 Dekretu o stanie wojennym z dnia 12 grudnia 1981 r. polegającego na tym,
że w czasie strajku w K. „Z.” w L., odczytywał strajkującym górnikom nielegalny
numer „W.” zawierający fałszywe wiadomości co do sytuacji społeczno - politycznej
w kraju co mogło wywołać niepokój publiczny, mimo braku dowodu w postaci
egzemplarza odczytanego „W.” przyjął, iż zawierał on fałszywe informacje, podczas
gdy ustalenia co do treści odczytanej informacji nie były możliwe, a tym samym
brak był dowodów na popełnienie przypisanego mu przestępstwa i skazał go za ten
czyn na karę 3 lat pozbawienia wolności, która to kara stanowiła poważne
prześladowania z powodu przynależności A. O. do określonej grupy polityczno-
społecznej, sprzeciwiającej się bezprawnemu wprowadzeniu stanu wojennego oraz
pozbawieniu podstawowych praw i wolności obywatelskich, a także działanie na
szkodę interesu prywatnego,
tj. o przestępstwo z art. 165 § 2 k.k. z 1969 roku w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3
Ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2021.1771. j.).
Na posiedzeniu w dniach 23 kwietnia 2025 r. i 3 października 2025 r.
Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego wniósł o pozostawienie wniosku
Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu w K. z dnia 10 października 2022 r. bez rozpoznania z uwagi
na prawomocnie umorzenie postępowania przygotowawczego, które pomimo, iż
toczyło się w sprawie, to faktycznie od początku było prowadzone przeciwko
imiennie określonym sędziom, na co wskazuje tożsamość przedmiotowo –
podmiotowa z czynami objętym wnioskiem o zezwolenie na pociągniecie do
odpowiedzialności karnej sędziego X. Y., wobec powyższego brak jest substratu
zaskarżenia, co z kolei uniemożliwia prowadzenie postępowania w przedmiocie
zezwolenia na pociągniecie ww. do odpowiedzialności karnej.
I ZI 42/22
11
Obrońca SSN X. Y. przyłączył się do stanowiska Rzecznika Dyscyplinarnego
Sądu Najwyższego, wskazując, iż niezależnie od skuteczności podjętego
postępowania, postanowienie z dnia 4 września 2015 r. o umorzeniu śledztwa o
sygn. [...], nie zostało wzruszone w żaden sposób i co najmniej z tego powodu
postepowanie w niniejszej sprawie winno zostać umorzone na podstawie art. 17§ 1
pkt 7 k.p.k., albowiem nastąpiła powaga rzeczy osądzonej.
Prokurator Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. wniosła o nieuwzględnienie obu
wniosków.
W piśmie skierowanym w dniu 5 maja 2025 r. prokurator E. K. oświadczyła,
że w związku z zażaleniem jednego z pokrzywdzonych na umorzenie w dniu
4.09.2015 r. śledztwa, postępowanie w zakresie opisanym w sentencji
postanowienia z dnia 11.01.2022 r. tj. w sprawie zbrodni komunistycznej i zbrodni
przeciwko ludzkości polegającej na stosowaniu represji i naruszaniu praw
człowieka w postaci przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych
państwa komunistycznego stanowiącego bezprawne pozbawienie wolności A. O., E.
K. na okres powyżej 7 dni w K. poprzez skazanie pokrzywdzonych przez Sąd [...]
Okręgu Wojskowego w W. na sesji wyjazdowej w K. wyrokiem o sygn. […] z dnia 1
lutego 1982 r. za popełnienie przestępstwa z art. 48 ust. 2, 3 i 4 Dekretu o stanie
wojennym z dnia 12 grudnia 1981 r. w sytuacji, gdy czyny w/w oskarżonych nie
wypełniały znamion przypisanych im przestępstw, co stanowiło poważne
prześladowania z powodu przynależności osób prześladowanych do określonej
grupy polityczno-społecznej, która sprzeciwiła się bezprawnemu wprowadzeniu
stanu wojennego oraz pozbawieniu podstawowych praw i wolności obywatelskich,
a także działanie na szkodę interesy prywatnego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1
k.k. i z art. 189 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 2 ust. 1 i art. 3 Ustawy z
dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu, zostało skutecznie wzruszone. Opisane
postępowanie było prowadzone w sprawie, gdyż warunkiem uznania postępowania
za prowadzone przeciwko osobie jest wydanie postanowienia o przedstawieniu
zarzutów konkretnym osobom. Stawianie tezy przeciwnej przeczy podstawowym
zasadom procedury karnej. Właśnie wydanie postanowienia o przedstawieniu
I ZI 42/22
12
zarzutów stawia wyraźną granicę między postępowaniem in rem i ad personam.
Ponowna analiza akt sprawy sygn. […] ([…]) doprowadziła do uznania, iż decyzja o
umorzeniu postępowania postanowieniem z dnia 4 września 2015 r. była błędna,
gdyż jej podstawą było stwierdzenie, iż czyn nie zawiera znamion czynu
zabronionego, na zasadzie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. U podstaw tego orzeczenia legła
uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20.12.2007 r. sygn. I KZP 37/07, wydana przez
poszerzony skład Sądu Najwyższego i mająca moc zasady prawnej, wpisanej do
księgi zasad prawnych, zgodnie z którą mimo, iż przepisy dekretów o stanie
wojennym zostały opublikowane w dzienniku ustaw dopiero 17.12.1981 r., to sąd
był uprawniony do skazania w/w za czyny spenalizowane dekretem przed tą datą.
Tymczasem w omawianej sprawie orzekający sąd w nieuzasadniony sposób przyjął,
że zachowania E. K. i A. O. wypełniały znamiona czynu z art. 48 ust. 2 dekretu o
stanie wojennym. Przepis ten penalizował rozpowszechnianie fałszywych
wiadomości. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało,
ażeby podane w „W.” czy B., o rozpowszechnianie których oskarżono i skazano
wyżej wymienionych, znajdowały się informacje, które można by uznać za fałszywe.
Pismem z dnia 6 czerwca 2025 r. obrońca obwinionego wniósł o skierowanie
sprawy na posiedzenie w celu umorzenia postępowania z uwagi ma fakt, iż
postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało
prawomocnie zakończone.
Na posiedzeniu w dniu 3 października 2025 r. strony podtrzymały swoje
uprzednio wyrażone stanowiska.
Sąd zważył co następuje:
Mając na względzie odmienne stanowisko stron dotyczące możliwości
kontunuowania postępowania, w pierwszej kolejności należało odpowiedzieć na
pytanie: czy postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa z dnia 4 września
2015 r. zostało skutecznie podjęte. W tym kontekście zważyć więc należy, że co do
zasady podjęcie postępowania na nowo jest zawsze możliwe wówczas, gdy
poprzednie postępowanie toczyło się i zakończyło w fazie in rem, tj. w toku
postępowania w ogóle nie występowała osoba w charakterze podejrzanego, w
rozumieniu art. 71 § 1 k.p.k. Ponowne uruchomienie postępowania w takim
przypadku następuje bez ograniczeń. Możliwe jest także podjęcie postępowania
I ZI 42/22
13
wówczas, gdy postępowanie toczyło się i zakończyło w fazie in personam, tj. w toku
postępowania określona osoba występowała jako podejrzana w rozumieniu
procesowym, ale tylko wtedy, gdy postępowanie podjęte na nowo, nie będzie
skierowane przeciwko tej osobie, będzie natomiast prowadzone in rem lub
przeciwko innej osobie.
Jednakże zdarzają się w praktyce sytuacje wyjątkowe, z taką mamy do
czynienia w niniejszej sprawie, które z powodów gwarancyjnych uniemożliwiają
podjęcie postępowania umorzonego pozornie w fazie in rem, jeżeli postępowanie
przygotowawcze toczyło się faktycznie przeciwko osobie (podejmowane czynności
procesowych typowych dla fazy in personam w celu zebrania dowodów
obciążających osobę faktycznie podejrzanego), której organ ścigania nie
przedstawił zarzutów, pozbawiając ją charakteru strony (podejrzanego), ze szkodą
dla jej uprawnień procesowych, choćby w zakresie prawa do obrony i możliwości
korzystania z gwarancji ne bis in idem w razie umorzenia postępowania niezależnie
od przyczyny tego umorzenia.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przez orzeczenie kończące postępowanie
rozumieć należy tylko takie orzeczenie, które prawnie wyłącza możliwość dalszego
zwykłego toku instancyjnego, a nie jakiegokolwiek postępowania w ogóle. W
związku z tym to, czy dane orzeczenie należy uznać za kończące postępowanie,
czy nie, zależne jest od tego, czy po jego wydaniu możliwy jest jeszcze zwykły bieg
tego postępowania (zob. Z. Doda, Rewizja nadzwyczajna w polskim procesie
karnym, Warszawa 1972, s. 120-121).
Powyższe oznacza, że prawomocna decyzja o umorzeniu śledztwa, także w
fazie in rem, kończy postępowanie przygotowawcze, co wybrzmiało także w
uchwale Sądu Najwyższego z 9 października 2000 r., o sygn. I KZP 4/00. Pomimo,
że w tej uchwale zasadniczym przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego był inny
stan fatyczny, to nie stanowi przeszkody dla akceptacji wymienionego tam poglądu
przy rozstrzyganiu w niniejszej sprawie kwestii dopuszczalności podjęcia
umorzonego postępowania w fazie in rem.
Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że pomimo iż postępowanie
przygotowawcze byłoby pozornie prowadzone w fazie in rem, nigdy nie przeszłoby
do fazy in personam. Pomimo umorzenia wymienione postępowanie trwałoby nadal.
I ZI 42/22
14
Skoro nie zostało ono zakończone, dopuszczalne byłoby wykonywanie w jego toku
dalszych czynności dowodowych, a nawet przedstawienie określonej osobie
zarzutu popełnienia przestępstwa i skierowanie aktu oskarżenia.
W tym miejscu należy także zauważyć, że przeszkodą przekształcenia się
postępowania karnego z fazy in rem do fazy in personam w przypadku sędziów jest
uzyskanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego,
któremu przysługuje immunitet formalny. Jak wiadomo, immunitet formalny, nie
wywiera skutków na gruncie prawa karnego materialnego, lecz jedynie na gruncie
procesowym. Nie wyłącza on przestępności ani karalności przestępstwa. Oznacza
natomiast, że w wypadku popełnienia pewnego przestępstw lub przestępstw przez
beneficjenta immunitetu, nie można wszcząć i prowadzić postępowania karnego.
Jeśli zważyć, że w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego
czynnością inicjującą pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności karnej jest
postanowienie organu prowadzącego postępowanie o przedstawieniu zarzutu, to
oznacza, że immunitet sędziowski stanowi przeszkodę prawną we wszczęciu
postępowania karnego przeciwko osobie pełniącej tę funkcję. Art. 54 ust. 1 ustawy
o prokuraturze jest jednym z przepisów prawa, który w rozumieniu art. 104 § 1 k.k.
nie pozwala na wszczęcie postępowania karnego in personam przy braku
zezwolenia na ściganie.
Tymczasem, prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego w
fazie in rem prowadzi do wygaśnięcia skargi publicznej. Jeżeli nie zastosowano
instytucji procesowej pozwalającej na jej odzyskanie, prokurator nie dysponuje już
prawem do przedstawienia zarzutu popełnienia przestępstwa oraz prawem do
oskarżenia, pomimo że co do zasady, takie uprawnienia przysługują mu w
sprawach ściganych z oskarżenia publicznego. Bez zastosowania instytucji
określonej w art. 327§1 k.p.k., prokurator nie dysponuje zatem prawem do ścigania
i wniesienia oskarżenia do sądu. Dodać należy, że prokurator jako organ władzy
publicznej obowiązany jest działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7
Konstytucji RP). Skoro więc przepis art. 327§1 k.p.k. określa przesłanki i tryb
podjęcia na nowo umorzonego postępowania przygotowawczego, celem
odzyskania prawa do ścigania i skargi publicznej, wymienionych uprawnień
prokurator nie może odzyskać w sposób dorozumiany w drodze wykonywania
I ZI 42/22
15
dalszych czynności procesowych, gdyż oznaczałoby to działanie poza granicami
wyznaczonymi przepisami prawa, tj. art. 327§1 k.p.k. (zob. wyrok Sądu
Najwyższego z 9 października 2008 r., V KK 252/08).
Cechą instytucji podjęcia postępowania przygotowawczego jest realizacja
zasady legalizmu w procesie karnym w stosunku do sprawy wcześniej umorzonej.
Taka możliwość wchodzi zatem w grę, gdy tok procesu zakończył się. Podjęcie na
nowo prawomocnie umorzonego postępowania przygotowawczego powoduje
wzruszenie poprzednio wydanego postanowienia o umorzeniu i oznacza otwarcie
drogi do kontynuacji ścigania, zgodnie z dyrektywą legalizmu.
Zważyć także należy, że istotnie ustawa procesowa nie uzależnia możliwości
podjęcia postępowania przygotowawczego od jakichkolwiek warunków. Najczęściej
podstawą podjęcia tego postępowania będzie ujawnienie się nowych istotnych
faktów lub dowodów nie znanych w poprzednim postępowaniu albo gdy zachodzi
okoliczność określona w art. 11 § 3 k.p.k. (zob. art. 327 § 2 k.p.k.)
Podjęte może być postępowanie prawomocnie umorzone, jak i takie, które
atrybutu formalnej prawomocności nie uzyskało. Podjęcie postępowania
przygotowawczego może nastąpić w każdym czasie, a zatem jest to możliwe do
terminu upływu karalności ścigania za dane przestępstwo (zob. J.Grajewski, tamże,
s. 113; A.Gaberle, Umorzenie postępowania przygotowawczego w polskim
procesie karnym, Warszawa 1972, s. 182).
Prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego,
wydane w fazie in rem, stwarza określony stan prawny i wywiera wpływ na sytuację
różnych podmiotów, które brały udział w zakończonym postępowaniu. Wymienione
postanowienie stwarza formalną przeszkodę dla podejmowania dalszych czynności
procesowych i jego dalszego prowadzenia. Dopóki więc wymienione postanowienie
występuje w obrocie prawnym, nie może być traktowane jako niemające znaczenia
prawnego i niewiążące prokuratora.
Mając tak zarysowane tło należało przejść do zasadniczej części, tj.
wyjaśnienia podstawy pozostawienia wniosku Instytutu Pamięci Narodowej
Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. bez
rozpoznania.
I ZI 42/22
16
Bezspornym jest, że zasadniczym warunkiem dopuszczalności wniesienia
wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego jest
dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa, tj.
substrat. Jak wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu,
chodzi o stan, gdy zebrane w sprawie dowody wskazują w sposób dostateczny na
to, że sędziemu można postawić zarzut popełnienia przestępstwa, po dokonaniu
oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. W niniejszej sprawie
podstawą złożenia w dniu 10 października 2022 r. wniosku o zezwolenie na
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej SSN X. Y. obecnie w stanie spoczynku,
było postanowienie z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. […] o częściowym podjęciu
umorzonego w dniu 4 września 2015 r. śledztwa w zakresie skazania A. O. i E. K. z
art. 48 dekretu o stanie wojennym na kary pozbawienia wolności, co stanowi
zbrodnie komunistyczną i zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającą na stosowaniu
represji i naruszeniu praw człowieka w postaci przekroczenia uprawnień przez
funkcjonariuszy publicznych państwa komunistycznego stanowiącego bezprawne
pozbawienie wolności A. O. , E. K. na okres 7 dni w K. poprzez skazanie
pokrzywdzonych przez Sąd [...] Okręgu Wojskowego w W. na sesji wyjazdowej w K.
wyrokiem o sygn. […] z dnia 1 lutego 1982 r. za popełnienie przestępstwa z art. 48
ust. 2, 3 i 4 Dekretu o stanie wojennym z dnia 12 grudnia 1981 r. w sytuacji, gdy
czyny ww. oskarżonych nie wypełniały znamion przypisanych im przestępstw, co
stanowiło poważne prześladowania z powodu przynależności osób
prześladowanych co do określonej grupy polityczno-społecznej, która sprzeciwiła
się bezprawnemu wprowadzeniu stanu wojennego oraz pozbawieniu
podstawowych praw i wolności obywatelskich, a także działanie na szkodę interesu
prywatnego tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. i art. 189 § 2 k.k. w zw. z art. 11 §
2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci
Narodowej -Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Niemniej jednak, zważyć należy, że na postanowienie o umorzeniu śledztwa
z dnia 4 września 2015 r. sygn. [...] w zakresie czynu opisanego w pkt II ppkt 31
sentencji postanowienia z dnia 4 września 2015 r., tj. przekroczenia uprawnień
służbowych w grudniu 1981 roku w trakcie zatrzymania R. B. i fizycznym oraz
psychicznym znęcaniu się nad nim przez bicie go wężem i pałkami oraz grożeniem
I ZI 42/22
17
zastrzeleniem przez przyłożenie pistoletu do głowy, tj. czynu z art. 231 § 1 k.k. i art.
207 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18
grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu zażalenie złożył pokrzywdzony R. B., które to
zażalenie zostało uwzględnione. Tymczasem materiałów tego postępowania nie
wyłączono do odrębnego postępowania i postępowanie to było kontunuowanie pod
sygn. […], a następnie […] zostało zakończone postanowieniem o umorzeniu
śledztwa w dniu 13 stycznia 2017 r.
Kolejno, postanowieniem z dnia 11 stycznia 2022 r. podjęto częściowo
umorzone śledztwo z dnia 4 września 2015 r. wskazując jako przyczynę podjęcia
ponowną analizę akt sprawy o sygn. akt […] ([…]), prowadząca do uznania, że w
omawianej sprawie orzekający sąd w nieuzasadniony sposób przyjął, że
zachowania E. K. i A. O. wypełniały znamiona czynu z art. 48 ust. 2 dekretu o
stanie wojennym. Przepis ten penalizował rozpowszechnianie fałszywych
wiadomości. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało,
ażeby podane w „W.” czy B., o rozpowszechnianie których oskarżono i skazano
wyżej wymienionych, znajdowały się informacje, które można by uznać za fałszywe.
Powyższe prowadzi do wniosku, że nie było żadnych podstaw prawnych, ani
faktycznych do podjęcia i dalszego prowadzenia postępowania w zakresie czynów,
co do których wniesiono wniosek o zezwolenie na pociągniecie do
odpowiedzialności karnej SSN X. Y. w stanie spoczynku.
Na marginesie należy jeszcze dodać, iż zgodnie z art. 327 § 1 k.p.k.
postępowanie przygotowawcze może być podjęte w razie ujawnienia się nowych
faktów lub dowodów lub gdy postanowienie o umorzeniu zostanie uznane za
przedwczesne bądź niezasadne. Umorzenie postępowania jest przedwczesne, gdy
nie zostały zrealizowane cele postępowania określone w art. 297 § 1 k.p.k.
Umorzenie postępowania przygotowawczego może być uznane za niezasadne w
szczególności wtedy, gdy wprawdzie materiał dowodowy został zgromadzony
prawidłowo, lecz dokonano jego błędnej oceny. Postanowienie takie wydaje się
niezwłocznie. Za taką okoliczność nie można uznać ponownej analizy akt sprawy,
jeżeli zważy się na okoliczność, iż uchwała Sądu Najwyższego (I KZP 37/07), która
legła u podstaw umorzenia postepowania we wrześniu 2015 r. została wydana 20
I ZI 42/22
18
grudnia 2007 r. Zaś postanowienie o umorzeniu śledztwa 4 września 2015 r.,
wobec czego już z tego powodu „ponownej analizy akt sprawy” nie można uznać za
podstawę wznowienia postępowania.
W dalszej kolejności wskazać także należy, że postępowanie
przygotowawcze o sygn. [...], prowadzone w sprawie zbrodni komunistycznej w
postaci represji polegającej na przekroczeniu uprawnień służbowych i bezprawnym
pozbawieniu wolności na okres dłuższy niż 7 dni w toku prowadzonego
postępowania przygotowawczego Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w G. o
sygn. […] oraz sądowego przed Sądem [...] Okręgu Wojskowego w W. na sesji
wyjazdowej w K., o sygn. […], poprzez prowadzenie postępowania karnego o czyny
popełnione w dniach 14-24 grudnia 1981 r. zakwalifikowane z art. 46 i 48 dekretu o
stanie wojennym, w wyniku czego w ramach podjętych decyzji o tymczasowym
aresztowaniu lub skazaniu na kary pozbawienia wolności pozbawiono wolności I. S.,
A. O., H. Ż., E. K., A. W., K. S., A. O., M. S., C. C., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1
k.k. i art. 189 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 i ustawy z dnia 18
grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej-Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu, zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec
uznania, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Powyższe nie nasuwa
żadnych wątpliwości, pomimo iż formalnie śledztwo toczyło się w sprawie, to
faktycznie od początku było prowadzone przeciwko imiennie określonym sędziom,
na co wskazuje tożsamość przedmiotowo – podmiotowa z czynami objętym
wnioskiem o zezwolenie na pociągniecie do odpowiedzialności karnej sędziego X.
Y. Zarzut sformułowany w taki sposób, łącząc go z adresatem przepisu art. 231 § 1
k.k., jasno identyfikuje sprawcę jako funkcjonariusza, a jego zachowanie jako
niezgodne z prawem w świetle tego przepisu. Powyższe z kolei prowadzi do
wniosku, że prowadzone postępowanie przygotowawcze było tylko pozornie
prowadzone w fazie in rem, zaś faktycznie prowadzone w fazie in personam.
Prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego na wskazanej
podstawie skutkuje stwierdzeniem, iż czyn nie zawiera znamion czynu
zabronionego. Skoro zaś brak jest czynu mogącego stanowić przedmiot
odpowiedzialności karnej, brak jest również podstaw do rozpoznawania wniosku o
I ZI 42/22
19
uchylenie immunitetu sędziego. Wniosek ten stał się bezprzedmiotowy i dlatego
należało pozostawić go bez rozpoznania.
[M. T.]
[r.g.]
Zbigniew Korzeniowski Wiesław Kozielewicz Barbara Skoczkowska