Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 327.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

§ 1.Umorzone postępowanie przygotowawcze może być w każdym czasie podjęte na nowo na mocy postanowienia prokuratora, jeżeli nie będzie się toczyć przeciw osobie, która w poprzednim postępowaniu występowała w charakterze podejrzanego. Przepis ten stosuje się odpowiednio w sprawie, w której odmówiono wszczęcia śledztwa lub dochodzenia.

§ 2.Prawomocnie umorzone postępowanie przygotowawcze wznawia się przeciwko osobie, która występowała w charakterze podejrzanego, na mocy postanowienia prokuratora nadrzędnego nad tym, który wydał lub zatwierdził postanowienie o umorzeniu, tylko wtedy, gdy ujawnią się nowe istotne fakty lub dowody nie znane w poprzednim postępowaniu albo gdy zachodzi okoliczność określona w art. 11 § 3. Przewidziane w ustawie ograniczenia okresu tymczasowego aresztowania stosuje się wówczas do łącznego czasu trwania tego środka.

§ 3.Przed wydaniem postanowienia o podjęciu lub wznowieniu, prokurator może przedsięwziąć osobiście lub zlecić Policji dokonanie niezbędnych czynności dowodowych w celu sprawdzenia okoliczności uzasadniających wydanie postanowienia.

§ 4.Po wniesieniu aktu oskarżenia sąd umarza postępowanie, jeżeli stwierdzi, że postępowanie przygotowawcze wznowiono mimo braku podstaw.

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 327 KPK reguluje powrót do postępowania przygotowawczego, które wcześniej umorzono, albo w którym odmówiono wszczęcia śledztwa lub dochodzenia. Przepis rozróżnia podjęcie postępowania na nowo oraz wznowienie prawomocnie umorzonego postępowania przeciwko osobie, która była wcześniej podejrzanym. Podjęcie może nastąpić w każdym czasie na podstawie postanowienia prokuratora, jeżeli sprawa nie będzie ponownie toczyć się przeciwko wcześniejszemu podejrzanemu. Wznowienie przeciwko takiej osobie wymaga natomiast postanowienia prokuratora nadrzędnego oraz wystąpienia wskazanych w ustawie podstaw.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 327 § 1 KPK ma zastosowanie, gdy umorzone postępowanie ma zostać ponownie prowadzone, lecz nie przeciwko osobie, która poprzednio miała status podejrzanego. Tę samą zasadę stosuje się odpowiednio do sprawy, w której wcześniej odmówiono wszczęcia śledztwa lub dochodzenia. Jeżeli postępowanie ma być wznowione przeciwko wcześniejszemu podejrzanemu, art. 327 § 2 KPK wymaga ujawnienia nowych istotnych faktów lub dowodów, nieznanych w poprzednim postępowaniu, albo wystąpienia okoliczności określonej w art. 11 § 3 KPK. W takim przypadku ograniczenia dotyczące okresu tymczasowego aresztowania odnoszą się do łącznego czasu stosowania tego środka.

Przykład codziennego zastosowania

Prokurator umorzył dochodzenie dotyczące zniszczenia mienia, ponieważ nie ustalono sprawcy. Po pewnym czasie Policja uzyskuje nagranie, które może pomóc w ustaleniu osoby odpowiedzialnej, ale postępowanie nie ma być prowadzone przeciwko osobie, która wcześniej była podejrzanym. Prokurator może wówczas wydać postanowienie o podjęciu umorzonego postępowania na nowo. Przed wydaniem takiego postanowienia prokurator może sam przeprowadzić potrzebne czynności dowodowe albo zlecić je Policji, aby sprawdzić, czy istnieją podstawy do dalszego prowadzenia sprawy.

Częste nieporozumienia lub błędy

Nie każde umorzone postępowanie można wznowić przeciwko wcześniejszemu podejrzanemu wyłącznie dlatego, że prokurator chce ponownie ocenić tę samą sprawę. W tej sytuacji konieczne są nowe istotne fakty lub dowody nieznane wcześniej albo okoliczność wskazana w art. 11 § 3 KPK. Błędem jest także utożsamianie podjęcia postępowania z wznowieniem, ponieważ przepisy przewidują dla nich odmienne warunki, zwłaszcza gdy sprawa ma ponownie toczyć się przeciwko wcześniejszemu podejrzanemu. Jeżeli po wniesieniu aktu oskarżenia sąd stwierdzi brak podstaw do wznowienia postępowania przygotowawczego, art. 327 § 4 KPK nakazuje umorzenie postępowania, a w sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy umorzone postępowanie przygotowawcze można podjąć ponownie?

Tak, art. 327 § 1 KPK pozwala prokuratorowi podjąć je na nowo w każdym czasie. Warunkiem jest, aby postępowanie nie toczyło się przeciwko osobie, która poprzednio była podejrzanym.

Kiedy można wznowić sprawę przeciwko wcześniejszemu podejrzanemu?

Wymaga to postanowienia prokuratora nadrzędnego oraz ujawnienia nowych istotnych faktów lub dowodów nieznanych wcześniej albo okoliczności określonej w art. 11 § 3 KPK.

Czy prokurator może sprawdzić dowody przed wznowieniem sprawy?

Tak. Przed wydaniem postanowienia prokurator może sam wykonać niezbędne czynności dowodowe lub zlecić ich przeprowadzenie Policji.

Czy odmowę wszczęcia dochodzenia można ponownie rozpatrzyć?

Tak, do sprawy, w której odmówiono wszczęcia śledztwa lub dochodzenia, stosuje się odpowiednio zasadę podjęcia postępowania na nowo.

Co się dzieje, gdy postępowanie wznowiono bez podstaw?

Po wniesieniu aktu oskarżenia sąd umarza postępowanie, jeżeli stwierdzi, że wznowienie postępowania przygotowawczego nastąpiło mimo braku podstaw.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI