I USK 407/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ewa Stryczyńska
Dnia 12 maja 2025 r.
w sprawie z odwołania E. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.
o rentę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 12 maja 2025 r.,
skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III AUa 168/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Koszalinie, wyrokiem z 18 stycznia 2024 r., oddalił
odwołanie E. G. od decyzji z 12 maja 2022 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Oddział w K., którą organ rentowy odmówił jej prawa do renty z tytułu niezdolności
do pracy.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że E. G. urodziła się […] 1983 r. w B. Studia
wyższe ukończyła 19 listopada 2007 r. na Uniwersytecie [...], uzyskując tytuł
magistra ekonomii. W przebiegu zatrudnienia wykonywała pracę referenta ds.
księgowych i księgowego.Od 2 kwietnia 2012 r. do 12 listopada 2014 r. i od 10
kwietnia 2015 r. była zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie
Pracy w B. Od 1 czerwca 2015 r. do 31 lipca 2016 r. miała przyznane prawo do
renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Od 1 sierpnia 2016 r. do 31 maja
I USK 407/24
2
2017 r. przyznano jej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
które było następnie przedłużane do 28 lutego 2022 r.
E. G. 11 stycznia 2022 r. ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie jej
prawa do renty na dalszy okres. Oświadczyła, że pracuje, wykonując czynności
przy telefonie i komputerze oraz wyjazdy w teren. Korzysta z urlopu
wypoczynkowego przyznanego po urlopie rodzicielskim i chce korzystać z urlopu
wychowawczego od 2 lutego 2022 r. Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 8
marca 2022 r. ubezpieczona nie została uznana za osobę niezdolną do pracy.
Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z 5 maja 2022 r. nie uznała jej za osobę
niezdolną do pracy. Na podstawie powyższych orzeczeń organ rentowy decyzją
z 12 maja 2022 r. odmówił przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy
na dalszy okres. Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy za okres od 1 marca
2022 r. do 31 maja 2022 r. zostało przedłużone bez wydawania decyzji na
podstawie art. 15zc ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach
związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych
chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Biegli lekarze specjaliści z zakresu ortopedii, neurologii, psychiatrii
rozpoznali u ubezpieczonej, zespół bólowy kręgosłupa w wywiadzie na podłożu
zmian zwyrodnieniowych z zachowaną funkcją lokomocyjną, stan po przebytej
chorobie Hodgkina monitorowany onkologicznie bez wznowy, stan po przebytym
ostrym zaburzeniu psychotycznym.
W opinii biegłych ubezpieczona jest zdolna do pracy. Biegli z zakresu
ortopedii i neurologii w opiniach uznali, że odwołująca się jest zdolna do pracy
zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. Biegli nie stwierdzili cech podrażnienia
korzeni nerwowych, objawów ubytkowych, niedowładów czy porażeń.
Sąd Okręgowy powołując się na treść przepisów art. 57, art. 12 ust. 1-3 i
art. 13 ust. 1-5 oraz 58 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uznał odwołanie za bezzasadne.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że sporna pomiędzy stronami była
wyłącznie przesłanka niezdolności do pracy. Ocena stanowiska procesowego
ubezpieczonej wymagała weryfikacji za pomocą wiadomości specjalnych, którymi
Sąd nie dysponował wobec czego odwołał się do kompetencji biegłych. W tym celu,
I USK 407/24
3
na podstawie art. 278 k.p.c. przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy
specjalistów z zakresu ortopedii, neurologii, psychiatrii i onkologii. W ocenie Sądu,
tak pozyskany materiał dowodowy w sprawie stanowił podstawę do poczynienia
miarodajnych ustaleń faktycznych. Wszystkie opinie okazały się spójne i logiczne.
Biegli w sposób przekonujący motywowali swoje stanowisko. Byli jednomyślni co do
braku uzasadnionych podstaw do stwierdzenia choćby częściowej niezdolności do
pracy ubezpieczonej. Opisali schorzenia na jakie cierpi ubezpieczona, wskazali, jak
przebiegał proces leczenia oraz na czym polegała poprawa jej stanu zdrowia.
Biegli, w ocenie Sądu, udzielili odpowiedzi na postawione w postanowieniu sądu
pytania.
Sąd meriti wyjaśnił, że ocena niezdolności do pracy z medycznego punktu
widzenia wymaga wiadomości specjalnych. Sąd powinien w tym zakresie dopuścić
dowód z opinii biegłych, a tym samym nie może - wbrew opinii biegłych - opierać
ustaleń na własnym przekonaniu, ani na przekonaniu strony. Nie było zatem
podstaw do merytorycznego kwestionowania opinii biegłych, czy też formułowania
zarzutów co do ich wiarygodności i rzetelności. Stanowisko ubezpieczonej
odnoszące się do treści opinii miało charakter wyłącznie polemiczny, związany z
subiektywnymi odczuciami ubezpieczonej jako strony.
W niniejszej sprawie nie ulegało też wątpliwości Sądu pierwszej instancji, że
ubezpieczona od kilku lat jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i tę pracę
wykonuje, będąc zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu pracy. Praca ta jest
zgodna z poziomem jej kwalifikacji zawodowych oraz wykształceniem
ekonomicznym, ponieważ w ramach swojej pracy obsługuje programy księgowe.
Okoliczność, że obecnie przebywa na urlopie wychowawczym nie ma znaczenia.
Korzystanie z uprawnień rodzicielskich nie oznacza, że dana osoba jest niezdolna
do pracy. Sąd stwierdził, że stan zdrowia ubezpieczonej uległ poprawie,
uzasadniającej nieprzedłużanie prawa do renty na dalszy okres. Sąd zaznaczył, że
w wypadku zaostrzenia dolegliwości ubezpieczona może korzystać ze zwolnień
lekarskich. Sąd stwierdził, że z uwagi na brak podstaw do stwierdzenia niezdolności
do pracy odwołującej się, na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie spełniła ona
wszystkich warunków do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy.
I USK 407/24
4
Na skutek apelacji E. G. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrokiem
z 6 czerwca 2024 r., oddalił apelację.
Sąd Apelacyjny dokonując własnej oceny przedstawionego materiału
procesowego stwierdził, że Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy
przeprowadził postępowanie dowodowe, a poczynione ustalenia faktyczne nie są
wadliwe i znajdują odzwierciedlenie w treści przedstawionych w sprawie dowodów.
Sąd drugiej instancji ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego uczynił częścią
uzasadnienia własnego wyroku, nie znajdując potrzeby ponownego ich
szczegółowego przytaczania. Sąd Okręgowy zastosował wobec ubezpieczonej te
same kryteria ustawowe, jakie obowiązują każdego ubezpieczonego ubiegającego
się o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Tylko bowiem
spełnienie wszystkich przesłanek, o których stanowi art. 57 i 58 ustawy o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, daje prawo do
świadczenia rentowego.
Sąd Apelacyjny podniósł, że rozpoznane przez zespół biegłych z zakresu
neurologii, ortopedii oraz psychiatrii choroby w postaci zespołu bólowego
kręgosłupa jedynie w wywiadzie na podłożu zmian zwyrodnieniowych z zachowaną
funkcją lokomocyjną, przebyta choroba Hodkina monitorowana onkologicznie bez
wznowy oraz przebyte w przeszłości ostre zaburzenia psychotyczne, dały podstawę
do stwierdzenia, że ubezpieczona obecnie jest zdolna do pracy ponieważ nastąpiła
poprawa stanu jej zdrowia. W uzasadnieniu sporządzonej opinii, biegli wskazali, po
zapoznaniu się z dokumentacją medyczną z przebiegu leczenia, jak również po
przeprowadzonym badaniu, że badana jest zdolna do pracy zgodnie z posiadanymi
kwalifikacjami. Nie odnotowano cech podrażnienia korzeni nerwowych, objawów
ubytkowych, niedowładów czy porażeń. Ponadto, biegła z zakresu psychiatrii
wskazała, że obraz psychopatologiczny objawów oraz stosowane leczenie
farmakologiczne odpowiadają stanom dysocjacyjnym, somatyzacyjnym, nie ze
spektrum schizofrenii. Obserwowane u ubezpieczonej wygórowane żywe emocje,
nie przejawiają aktualnie objawów psychotycznych, zaś funkcje poznawcze są
sprawne i nie ograniczają zdolności do pracy w ramach posiadanych kwalifikacji.
Również sporządzona przez biegłego z zakresu onkologii opinia, w której
rozpoznano stan po radykalnej chemioradioterapii chłoniaka Hodkina w okresie II A
I USK 407/24
5
zaawansowania klinicznego z długotrwałym przebiegiem bez nawrotu choroby
nowotworowej, nie dała podstaw do uznania ubezpieczonej z przyczyn
onkologicznych za osobę całkowicie bądź częściowo niezdolną do pracy, zgodnej z
posiadanymi kwalifikacjami. W treści tej opinii zwrócono uwagę na fakt, że u
ubezpieczonej leczenie onkohematologiczne zakończono ponad 8 lat temu, które
przyniosło oczekiwany, odległy wynik. Tak długi okres obserwacji onkologicznej,
bez objawów nawrotu choroby, należy uznać za bardzo dobry czynnik
prognostyczny, pozwalający z wysokim stopniem prawdopodobieństwa, przyjąć
dalszy korzystny przebieg kliniczny. Ponadto, wskazano, że poprawa stanu zdrowia
ubezpieczonej (w porównaniu do orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z 6 sierpnia
2021 r.) wynika z ugruntowania dobrego rokowania, dalej prowadzonej rehabilitacji i
lepszej adaptacji do nowej sytuacji życiowej, spowodowanej przebytym leczeniem
onkologicznym.
Zdaniem Sądu drugiej instancji brak było podstaw do merytorycznego
kwestionowania opinii biegłych, czy też formułowania zarzutów co do ich
wiarygodności i rzetelności. Opinie były jednoznaczne i wbrew zarzutom apelacji,
w sposób wyczerpujący odpowiadały na zadane przez Sąd pytanie ujęte
w postanowieniu z 21 lipca 2022 r., a mianowicie, czy ubezpieczona jest nadal (po
1 marca 2022 r.) częściowo niezdolna do pracy. Sąd ocenił, że biegli sprostali temu
zadaniu. Biorąc pod uwagę kwalifikacje ubezpieczonej, jej dotychczasowe
zatrudnienie, biegli nie dostrzegli podstaw do uznania jej za osobę całkowicie bądź
częściowo niezdolną do pracy i jednocześnie wyjaśnili na czym polega poprawa jej
stanu zdrowia w porównaniu do orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z 6 sierpnia
2021 r. Zgłaszane przez ubezpieczoną zastrzeżenia, jak również formułowane pod
adresem tych opinii zarzuty, stanowiły w ocenie Sądu, wyraz jedynie jej
subiektywnego przeświadczenia.
Sąd Apelacyjny podkreślił, że biologiczny stan kalectwa lub choroba,
niepowodujące naruszenia sprawności organizmu w stopniu mającym wpływ na
zdolność do pracy dotychczas wykonywanej lub innej mieszczącej się w ramach
posiadanych lub możliwych do uzyskania kwalifikacji, przesądza o braku prawa do
świadczenia rentowego.
I USK 407/24
6
Sąd drugiej instancji nie znalazł również podstaw do potrzeby powołania
kolejnych biegłych w sprawie uznając, że dotychczasowe opinie były w pełni
wystarczające.
Reasumując, w ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy rozpoznając
sprawę nie naruszył norm prawa materialnego, w ramach podniesionych zarzutów
oraz zasad postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosków apelacji.
Ubezpieczona nie spełniła wszystkich ustawowo wymaganych przesłanek,
koniecznych przy ubieganiu się o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,
wobec czego jej apelacja okazała się bezzasadna.
Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wniosła E. G. Skarżąca
zaskarżyła wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi
Apelacyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie
zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzającego go wyroku Sądu
Okręgowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W podstawach skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów
postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 382 w zw.
z art. 278 § 1 i art. 286 k.p.c., art. 382 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 382 w zw. z
art. 381 k.p.c., oraz art. 386 § 4 k.p.c.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
art. 57 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1-3 w zw. z art. 13 ust. 1-5 ustawy z dnia
17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała
się na jej oczywistą zasadność. Zdaniem skarżącej zaskarżone orzeczenie narusza
w sposób oczywisty przepisy postępowania wskazane w podstawie skargi
kasacyjnej skutkujące ich naruszeniem w sposób, który miał istotny wpływ na wynik
sprawy. Na skutek naruszenia tych przepisów doszło, w przekonaniu skarżącej, do
błędnego niezastosowania przez Sąd drugiej instancji przepisów prawa
materialnego w postaci art. 57 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1-3 w zw. z art. 13 ust. 1-5
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, co w konsekwencji skutkowało wydaniem błędnego rozstrzygnięcia w
sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I USK 407/24
7
Skarga kasacyjna nie spełniła wymagań warunkujących przyjęcie jej do
rozpoznania.
Przyjęcie skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania jest możliwe
przy wykazaniu spełnienia przynajmniej jednej z ustawowych przesłanek.
Stosownie do art. 3989 § 1 pkt. 1-4 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
(pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi
nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Wypada dodać, że zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymagania
formalne skargi kasacyjnej, skarga powinna zawierać wyodrębniony wniosek o
przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że z
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinno wynikać, że
zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.,
a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że biorąc pod
uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba merytorycznego
rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem
(kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu
drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, lecz nadzwyczajnym,
pozainstancyjnym środkiem zaskarżenia, z uwagi na przeważający w jej
charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości
stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń
faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w ujęciu art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c., powołanej przez skarżącą jako przesłanka zasadności wniosku o przyjęcie
jej do rozpoznania, rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu
drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Oczywiste
naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna od razu, bez potrzeby
dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania
prawa z brzmieniem przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami ich
interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2008 r., II UK
I USK 407/24
8
317/07, LEX nr 453107; z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109;
z 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494; z dnia
17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z 8 marca
2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100 oraz wyrok Sądu Najwyższego
z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Oznacza to, że we wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne
jest powołanie konkretnych przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji
jest w oczywisty sposób sprzeczny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z
30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171).
Przyjmuje się, że nie spełnia tych wymagań odwołanie się do podstaw
kasacyjnych i opatrzenie zawartego w nich zarzutu dodatkowo określeniem
„rażącego”, „ewidentnego”, „kwalifikowanego” lub „oczywistego”, jeżeli nie zostanie
wykazane, w czym przejawia się owa oczywistość wadliwego orzeczenia (por.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 lutego 2014 r., III PK 86/13, LEX nr 1644571;
z 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, LEX nr 1511117; z 11 kwietnia 2018 r., III UK
98/17, LEX nr 2497587). Chodzi zatem o taką sytuację, gdy nie tylko zgłoszony
zarzut naruszenia przepisu prawa jest słuszny, ale także stwierdzona
nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje jaskrawą wadliwość zaskarżonego
orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2016 r., V CSK
622/15, LEX nr 2057365).
Skarżąca nie uczyniła zadość tym wymaganiom konstruując wniosek o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. We wniosku tym pełnomocnik
skarżącej podniósł, że zaskarżone orzeczenie narusza w sposób oczywisty
przepisy postępowania. Zabrakło jednak wskazania tych przepisów, które zdaniem
skarżącej zostały naruszone. Skarżąca nie może przy tym odwoływać się do
podstaw skargi kasacyjnej, gdyż wniosek o przyjęcie skargi ma postać odrębną od
jej podstaw. Brak jest również stosownego uzasadnienia wniosku osobnego od
podstaw kasacyjnych.
Zauważyć należy, że w art. 3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych wymagań
konstrukcyjnych skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił obowiązek złożenia
wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Nieprzypadkowo,
konstruując wymagania skargi kasacyjnej, ustawodawca w art. 3984 k.p.c. odrębnie
I USK 407/24
9
określił obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) oraz
obowiązek przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego
uzasadnienia (§ 2).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z
którym wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają
analizie na etapie wstępnego badania spełnienia wymagań ustawowych
warunkujących przyjęcie skargi do rozpoznania, natomiast przytoczone podstawy
kasacyjne i ich uzasadnienie poddawane są ocenie dopiero po przyjęciu skargi do
rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy,
podlegające analizie na dwóch różnych etapach postępowania kasacyjnego, muszą
więc być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione.
Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd
Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych
elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 20 października 2016 r., I PK 59/16,
LEX nr 2160130; z 10 marca 2016 r., II CSK 10/16, LEX nr 2009500; z 26 lutego
2016 r., V CSK 518/15, LEX nr 2015640; z 24 września 2015 r., II PK 27/15, LEX nr
2019527).
Niezależnie od powyższych braków skargi należy podnieść, że o stanie
zdrowia osoby ubiegającej się o rentę sąd nie może decydować samodzielnie, lecz
musi odwołać się do wiedzy medycznej specjalistycznej. W rozpoznawanej sprawie
kluczowy materiał dowodowy stanowiły opinie biegłych z zakresu ortopedii,
neurologii i psychiatrii. Zadaniem biegłego jest udzielenie sądowi, w oparciu o
posiadane wiadomości fachowe i doświadczenie zawodowe, informacji i
wiadomości specjalnych, niezbędnych do ustalenia i oceny okoliczności
faktycznych sprawy, natomiast sąd nie jest związany opinią biegłego w zakresie
jego wypowiedzi odnośnie do zastrzeżonych wyłącznie do kompetencji sądu kwestii
ustalenia i oceny faktów oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie sąd w
odniesieniu do dowodu z opinii biegłego ma obowiązek ocenić, czy dowód ten ze
względu na swoją treść, zakres, poziom merytoryczny, przyjętą przez biegłego
metodologię, kompletność odniesienia się do zgromadzonego materiału
dowodowego i zastosowane na jego podstawie założenia, jest dowodem
I USK 407/24
10
przydatnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd może przy tym ocenić opinię biegłego
pod względem fachowości, rzetelności, logiczności, czy spójności z pozostałymi
dowodami w sprawie, w tym z dokumentacja medyczną. Nie może jednak nie
podzielać merytorycznych poglądów biegłego lub w ich miejsce wprowadzać
własnych stwierdzeń i rozstrzygać kwestii wymagających wiadomości specjalnych
wbrew opinii biegłego specjalisty. W takiej sytuacji należy albo rozwiać wątpliwości
co do treści opinii w drodze zażądania od jej autora pisemnych lub ustnych
wyjaśnień, albo dopuścić dowód z opinii innego biegłego (wyrok Sądu Najwyższego
z dnia 16 października 2014 r., II UK 27/14, LEX nr 1777878).
W toku postępowania w niniejszej sprawie, na podstawie opinii biegłych
sformułowana została ocena stanu zdrowia skarżącej. Ostatecznie przyjęto, że
skarżąca nie jest osobą niezdolną do pracy. Opinie biegłych zostały ocenione jako
spójne i logiczne. Biegli jednomyślnie stwierdzili brak podstaw do stwierdzenia
choćby częściowej niezdolności do pracy bowiem u skarżącej nastąpiła poprawa
stanu zdrowia.
Opinie biegłych, podobnie jak inne dowody, podlegają ocenie sądów
rozpoznających sprawę, zgodnie z zasadą swobodnego uznania sędziowskiego
(postanowienie Sądu Najwyższego z 22 maja 2024 r., II PSK 18/24, Legalis nr
3097329). Sądy mają zatem prawo ocenić, czy zebrane w toku sprawy opinie
biegłych wystarczająco wyjaśniają wymagające wiadomości specjalnych kwestie
istotne przy rozstrzyganiu sprawy, czy też konieczne jest zasięgnięcie opinii
dalszych, innych biegłych (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 maja 2021 r.,
I USK 60/21, LEX nr 3245381). W świetle art. 286 k.p.c. sąd ma obowiązek
dopuszczenia dowodu z dodatkowej opinii tych samych lub innych biegłych, gdy
zachodzi tego potrzeba, a więc wówczas, gdy opinia złożona do sprawy zawiera
istotne braki, sprzeczności, względnie nie wyjaśnia istotnych okoliczności (wyrok
Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2015 r., I UK 345/14, LEX nr 1771399;
postanowienie Sądu Najwyższego z 24 maja 2023 r., III USK 266/22, Legalis nr
2937284). Nie można przyjąć, że sąd zobowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych
biegłych w każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony
(wyroki Sądu Najwyższego: z 15 listopada 2001 r., II UKN 604/00, PPiPS 2003,
nr 9, poz. 67; 21 maja 2024 r., I USK 287/23, Legalis nr 3084587). Potrzeba
I USK 407/24
11
powołania innego biegłego powinna zatem wynikać z okoliczności sprawy, a nie z
samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii (wyrok Sądu
Najwyższego z 5 listopada 1974 r., I CR 562/74, LEX nr 7607; postanowienie Sądu
Najwyższego z 14 września 2023 r., I CSK 287/23, Legalis nr 2985365). Potrzebą
taką nie może być przy tym samo przeświadczenie strony, że dalsze opinie
pozwolą na udowodnienie korzystnej dla niej tezy (wyroki Sądu Najwyższego:
z 27 czerwca 2001 r., II UKN 446/00, OSNP 2003 nr 7, poz. 182; 29 listopada
2016 r., II PK 242/15, LEX nr 2202494; 19 czerwca 2024 r., III USK 319/23, Legalis
nr 3097498).
Ocena opinii biegłych została dokonana zarówno przez Sąd pierwszej
instancji jak i Sąd Apelacyjny, który uznał sporządzone na potrzeby postępowania
opinie za jednoznaczne, rzetelne i wyczerpujące. Biegli wyjaśnili w nich na czym
polegała poprawa stanu zdrowia skarżącej. Sąd drugiej instancji nie znalazł
potrzeby powołania kolejnych biegłych przyjmując, że opinie sporządzone w
sprawie są wystarczające do oceny stanu zdrowia skarżącej. Natomiast aktualny
wynik badania MR kręgosłupa szyjnego, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie,
bowiem sąd powszechny dokonał oceny legalności i zasadności decyzji organu
rentowego według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania (wyroki Sądu
Najwyższego: z 3 grudnia 2014 r., II UK 76/14, LEX nr 1777882; z 12 stycznia
2017 r., II UK 566/15, LEX nr 2209112 i z 13 grudnia 2017 r., III UK 8/17,
LEX nr 2428769).
Wobec niewykazania przez skarżącą istnienia jakiejkolwiek przesłanki
przedsądu, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł o odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[a.ł]