I PSK 93/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 2 grudnia 2025 r.
SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska
w sprawie z powództwa D.P.
przeciwko K. w K. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
o przywrócenie do pracy oraz zapłatę wynagrodzenia za okres pozostawania
bez pracy i premii regulaminowej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 2 grudnia 2025 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie
z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV Pa 20/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 240 (dwieście
czterdzieści) zł wraz z ustawowymi odsetkami za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanej orzeczenia do dnia
zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Koszalinie, wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2024 r., oddalił
apelację pozwanej K. w K. Sp. z o.o. w K. od wyroku Sądu Rejonowego w
Kołobrzegu z dnia 29 grudnia 2023 r., przywracającego powoda D.P. do pracy w K.
w K. Sp. z o.o. na dotychczasowych warunkach i zasadach.
I PSK 93/24
2
W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy wskazał, że z treści oświadczenia
powoda o udzieleniu pełnomocnictwa w sposób jasny, oczywisty i dostatecznie
precyzyjny wynika jego wola udzielenia reprezentującej go radcy prawnej
upoważnienia do reprezentowania go w niniejszej sprawie, dotyczącej tzw.
zwolnienia dyscyplinarnego. W treści pełnomocnictwa powołano się na zdarzenie
ze wskazanej daty, dotyczące umowy o pracę powoda. Stwierdzenie zaś, że użycie
przez powoda niewłaściwego określenia trybu rozwiązania stosunku pracy -
„wypowiedzenie umowy o pracę”, zamiast „rozwiązanie umowy o pracę bez
wypowiedzenia”, niweczy skuteczność udzielonego pełnomocnictwa, stanowiłoby
zbytni formalizm, niesłużący niczemu poza zbędnym przedłużeniem postępowania.
Zdaniem Sądu odwoławczego, treść oświadczenia nie pozostawia jakichkolwiek
wątpliwości, co do woli i zamiaru powoda udzielenia umocowania wskazanej
pełnomocnik do reprezentowania go w postępowaniu. Ponadto, podczas rozprawy
apelacyjnej powód złożył oświadczenie o potwierdzeniu ogółu czynności
dokonanych w toku postępowania przez wskazaną radcę prawną, co jest
dopuszczalne i uznawane za skutecznie sanujące dokonane przez niewłaściwie
umocowanego pełnomocnika w orzecznictwie Sądu Najwyższego.
W opinii Sądu odwoławczego uzyskana w toku postępowania przed Sądem
pierwszej instancji dokumentacja była wystarczająca do stwierdzenia skutecznego
utworzenia zakładowej organizacji związkowej, a także uzyskania przez powoda
szczególnej ochrony jako osoby wskazanej uchwałą członków zarządu tego
związku.
W sprawie nie ulegało wątpliwości, że powód w sposób aktywny sprawował
funkcję związkowe, co więcej, jego czynności, jak i ogólnie działania
reprezentowanej przezeń zakładowej organizacji związkowej były akceptowane
przez pracodawcę jako działania legalnie funkcjonującej w zakładzie organizacji
związkowej.
W sytuacji, gdy status i działania zakładowej organizacji związkowej nie były
dotąd kwestionowane przez pracodawcę, podniesienie przez pracodawcę na etapie
sporu sądowego zarzutu uchybienia statutowi może być uznane za działanie
instrumentalne, motywowane pragmatycznie, jako takie zaś nie zasługujące na
ochronę.
I PSK 93/24
3
W obliczu stwierdzenia podlegania przez powoda szczególnej ochronie
przed rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia, regulacja art. 52 § 1 pkt 1
k.p. nie znajdowała zastosowania w sprawie w ocenie Sądu Okręgowego. Również
w świetle art. 45 § 3 k.p., przepisu art. 45 § 2 k.p. nie stosuje się do pracowników, o
których mowa w przepisach dotyczących ochrony pracowników przed
rozwiązaniem umowy o pracę.
Dalej Sąd Okręgowy uznał, że kluczowym było przy tym rozważenie zarzutu
naruszenia art. 8 k.p. i to zarówno w kontekście potencjalnego nadużycia przez
powoda prawa do ochrony przed zwolnieniem dyscyplinarnym, jak i w kontekście
skorzystania przezeń z uprawnienia do przywrócenia do pracy na dotąd
zajmowanym stanowisku. Sąd odwoławczy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że
zarzucone powodowi naruszenia, także ze względu na stopień zawinienia i brak
istotnego natężenia złej woli, nie uzasadniały odstąpienia od ogólnych zasad
statuujących ochronę przed zwolnieniem dyscyplinarnym osób reprezentujących
związki zawodowe.
Zdaniem Sądu odwoławczego już sama lektura części zarzutów
postawionych powodowi w oświadczeniu o rozwiązaniu stosunku pracy bez
wypowiedzenia przekonała, że niewątpliwie łączyły się one z działalnością powoda
w związku zawodowym i podejmowanymi przezeń staraniami o polepszenie
sytuacji reprezentowanej grupy pracowników. Również publicznej wypowiedzi
powoda zarzucającej stosowanie mobbingu wobec członków związku zawodowego,
a także kłamstwa, nepotyzm oraz tzw. „kolesiostwo”, nie sposób było, w
okolicznościach sprawy, traktować jako rażąco bezprawnej. Sąd odwoławczy
podzielił zdanie Sądu pierwszej instancji, że należy wziąć pod uwagę emocjonalny
charakter wypowiedzi oraz jej kontekst, a także użycie przez powoda potocznego
rozumienia pojęcia mobbingu, jako przejawów nierównego traktowania członków
związku, na co zarówno powód jak i zeznający w sprawie świadkowie przytoczyli
przykłady, które mogły wywołać w nich subiektywne przekonanie o pokrzywdzeniu.
Nadto, trudno było uznać, by tego rodzaju wypowiedzi mogły rzeczywiście w
społecznym odbiorze narazić pracodawcę na utratę publicznego zaufania.
W konsekwencji zachowanie powoda nie było wystarczające do stwierdzenia, by
skorzystanie przez niego ze szczególnej ochrony związkowej stanowiło w tym
I PSK 93/24
4
przypadku nadużycie prawa. Nie bez znaczenia jest tu również późniejsza postawa
powoda, który wyraził skruchę za swoje działanie, co doprowadziło do zawarcia
ugody w postępowaniu cywilnym.
Także zachowanie powoda, polegające na wcześniejszym opuszczeniu
stanowiska pracy, nie mogło być w przedmiotowych okolicznościach uznane za
rażące naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, które winno
niweczyć skutki objęcia go szczególną ochroną przed zwolnieniem. Tego rodzaju
działania kierowców stanowiły przyjętą w przedmiotowym zakładzie praktykę
akceptowaną przez pracodawcę.
Pozostałe zarzuty zawarte w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę
bez wypowiedzenia, w ocenie Sądu Okręgowego, były nieprecyzyjne oraz dotknięte
przekroczeniem wynikającego z art. 52 § 2 k.p. terminu do rozwiązania stosunku
pracy z powołaniem się na te przyczyny od chwili ich wystąpienia.
W opinii Sądu odwoławczego, biorąc pod uwagę powyższe, okoliczności
sprawy nie uzasadniały skorzystania ze szczególnej regulacji art. 8 k.p.
Skargę kasacyjną wywiódł pozwany, zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego
w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na jej
oczywistą zasadność.
W odpowiedzi na skargę powód wniósł o wydanie postanowienia
odmawiającego przyjęcia jej do rozpoznania oraz o zasądzenie od pozwanego na
rzecz powoda kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa
procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
I PSK 93/24
5
Skarżąca wskazała na przesłankę oczywistej zasadności skargi.
W razie powołania przesłanki przedsądu, jaką jest oczywista zasadność
skargi kasacyjnej, należy w motywach wniosku zawrzeć wywód prawny
wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na
poparcie tego twierdzenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 kwietnia
2006 r., II CZ 28/06, 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, 9 stycznia 2008 r.,
III PK 70/07, 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07,
5 września 2008 r., I CZ 64/08, 30 maja 2023 r., I CSK 5506/22, 4 września 2023 r.,
I CSK 1649/23).
O ile dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest
usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie
kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego,
polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy
dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i
doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 września
2003 r., IV CZ 100/03, 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, 26 lutego 2008 r.,
II UK 31/07, 9 maja 2008 r., II PK 11/08, 21 maja 2008 r., I UK 11/08, 9 czerwca
2008 r., II UK 38/08, 20 marca 2024 r., I CSK 432/24, 20 lutego 2024 r.,
I CSK 634/22, 27 marca 2024 r., I CSK 1131/23). W judykaturze podkreśla się, że
przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste
naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz
sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego
orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu
(przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02,
OSNP 2004 Nr 13, poz. 230, 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, 11 kwietnia 2008 r.,
I UK 46/08, 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, 21 marca 2024 r., I CSK 2009/23).
Skarga kasacyjna pozwanej nie spełnia tych wymagań, ponieważ nie
zawarto w jej treści odpowiedniego wywodu zawierającego argumentację, za
pomocą której skarżąca spółka wykazałaby walor oczywistej zasadności jej skargi
kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wnioski skarżącej spółki, wbrew
I PSK 93/24
6
jej twierdzeniom, w istocie sprowadzają się wyłącznie do polemiki i kwestionowania
ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd drugiej instancji oraz oceny
zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżąca, uzasadniając przyczynę
przedsądu, skoncentrowała się wyłącznie na przedstawieniu własnej oceny
zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz własnych twierdzeń,
dotyczących spełnienia przez powoda wszystkich przesłanek ciężkiego naruszenia
podstawowych obowiązków pracowniczych, w tym braku skutecznej ochrony przed
rozwiązaniem stosunku pracy, opierając się na odmiennej ocenie dowodów niż
przyjęta przez Sądy drugiej instancji.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz wniesionej skargi
kasacyjnej w zakresie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie pozwala na
stwierdzenie, że zachodzi powołana przez skarżącą spółką przesłanka przedsądu.
W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli pracodawca rozwiązał umowę o
pracę z pracownikiem szczególnie chronionym ze względu na pełnione przez niego
funkcje związkowe z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę, to
rodzaj czynu pracownika decyduje o tym, czy można uznać jego roszczenie o
przywrócenie do pracy oraz o odszkodowanie za sprzeczne ze społeczno-
gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego.
Jeżeli więc zachowanie pracownika nie zostało uznane za ciężkie naruszenie
podstawowych obowiązków pracowniczych, choćby nawet stanowiło "zwykłe"
naruszenie obowiązków pracownika, to żądanie przywrócenia do pracy nie stanowi
nadużycia prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 czerwca 1998 r., I PKN
215/98, OSNAPiUS 1999 Nr 14, poz. 461).
Uwzględniając przedstawioną wykładnię przedstawionych przepisów i
odnosząc ją do stawianej przez pozwaną tezy o oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej, należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, Sąd
Okręgowy w pisemnym uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, dlaczego uznał, iż
zachowanie powoda nie stanowiło ciężkiego naruszenia obowiązków
pracowniczych względem pracodawcy. Spór o ocenę poszczególnych dowodów i
ustalenie stanu faktycznego, a do tego zmierza skarżąca, nie może być
przenoszony do postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy jest związany -
zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. - ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę
I PSK 93/24
7
zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania
prawidłowości ustaleń faktycznych, ani też do oceny dowodów dokonanych przez
sąd drugiej instancji, gdyż jako "sąd prawa", rozpoznając nadzwyczajny środek
zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem
faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c., wyrok Sądu Najwyższego z 4 lipca 2013 r.,
II UK 403/12, LEX nr 1350309, 15 listopada 2023 r., III PSKP 54/22, OSNP 2024 Nr
4, poz. 39).
Wobec niewykazania przez skarżącą istnienia powołanej przesłanki
przedsądu Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 108 § 1, art. 98 §
1, 11 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z
§ 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października
2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U.2023, poz.
1935).
[KK]
[SOP]
