PrawMi

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 52.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:

1)ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych;

2)popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;

3)zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

§ 2.Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

§ 3.Pracodawca podejmuje decyzję w sprawie rozwiązania umowy po zasięgnięciu opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, którą zawiadamia o przyczynie uzasadniającej rozwiązanie umowy. W razie zastrzeżeń co do zasadności rozwiązania umowy zakładowa organizacja związkowa wyraża swoją opinię niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 3 dni.

§ 4.(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V W 6284/14Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Uniewinnienie za zwolnienie działacza związkowego – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… wynikającą z art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych ) umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, w trybie art. 30 § 1 pkt 3 w związku z art. 52 § 1 pkt 1 kodeksu pracy , bez zgody Zarządu Zakładowej Organizacji Związkowej, czym w sposób rażący naruszyła przepisy prawa pracy, tj. o wykroczenie z art. 281 pkt 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze…
  • wykroczenie
Czytaj orzeczenie
IV P 447/15Sąd Rejonowy w Toruniu

Bezskuteczne wypowiedzenie umowy o pracę – wyrok SR w Toruniu

Fragment uzasadnienia

… 243,08 zł. W związku z powyższy należy przypuszczać, że tym samym uznała wyjaśnienia żony powoda. Jako podstawę prawną rozwiązania umowy o pracę z powodem pozwana wskazała art. 52 § 1 pkt 1 kp , czyli ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Dalej wskazała, że naruszenie to polegało na bezprawnym dokonaniu zakupu towarów objętych fakturą VAT nr (...) z dnia 19 sierpnia 2015 roku w wysokości…
Czytaj orzeczenie
VI P 298/15Sąd Rejonowy w Białymstoku

Odszkodowanie za niezgodne z prawem zwolnienie dyscyplinarne

Fragment uzasadnienia

… ulegało też wątpliwości, że w dniu 15.06.2015r. pracodawca wręczył powódce oświadczenie o rozwiązaniu z nią umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na mocy art. 52 § 1 pkt 1 k.p. W przedmiotowym oświadczeniu jako przyczynę rozwiązania stosunku pracy podano ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. W imieniu pracodawczyni jej mąż M. M. odczytał w obecności powódki treść omawianego…
Czytaj orzeczenie
I C 285/14Sąd Okręgowy w Słupsku

Zadośćuczynienie za śmierć syna – wyrok SO w Słupsku

Fragment uzasadnienia

… od 1 września 2005r. do 19 października 2005r. pracował w (...) Spółce Jawnej w S. . Wykonywał prace w ramach praktycznej nauki zawodu. Umowa została rozwiązana w trybie art. 52 par 1 k.p. W okresie od 22 kwietnia 2009r. do 21 lipca 2009r. był zatrudniony w Zakładzie (...) przy U. G. w C. z wynagrodzeniem 1.350 zł. brutto. W dniu 10 sierpnia 2010r. S. B. zawarł z Przedsiębiorstwem Budowlanym (...) umowę o dzieło, na…
  • zadośćuczynienie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 52: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 52 kodeksu pracy określa podstawy, na jakich pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Przepis wymienia trzy konkretne sytuacje: ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnienie przestępstwa podczas zatrudnienia, które uniemożliwia dalsze wykonywanie pracy na danym stanowisku (jeśli jest oczywiste lub prawomocnie stwierdzone), oraz zawiniona przez pracownika utrata wymaganych uprawnień do pracy na danym stanowisku. Wskazuje to na sytuacje wyjątkowe, które ze względu na wagę przewinienia lub zmianę okoliczności istotnych dla pracy uzasadniają natychmiastowe zakończenie stosunku pracy.

Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy zachodzi którakolwiek z wyżej wymienionych przesłanek. Istotne jest, że pracodawca musi podjąć decyzję o rozwiązaniu umowy w terminie jednego miesiąca od momentu uzyskania informacji o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Dodatkowo pracodawca ma obowiązek skonsultować się ze związkami zawodowymi reprezentującymi pracownika, przesyłając im informacje o przyczynie rozwiązania umowy i czekając na opinię w terminie trzech dni. Opinia ta jest ważna, choć nie jest wiążąca, co stanowi formę zabezpieczenia interesu pracownika.

W praktyce przepis ten znajduje zastosowanie, gdy np. pracownik dopuści się poważnego naruszenia dyscypliny pracy, jak nieusprawiedliwiona nieobecność przez dłuższy czas lub odmowa wykonywania obowiązków, co znacznie utrudnia pracę zespołu lub powoduje szkody. Innym przykładem jest sytuacja pracownika, który utracił prawo jazdy niezbędne do pracy kierowcy w firmie transportowej, a zwłoka w uzyskaniu nowego uprawnienia świadczy o zawinionej utracie kwalifikacji. Pracodawca w takim przypadku, po uzyskaniu informacji o tym fakcie, ma prawo rozwiązać z nim umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52.

Często spotykane błędy przy stosowaniu artykułu 52 to niezachowanie terminu jednego miesiąca od poznania okoliczności lub brak właściwej konsultacji ze związkami zawodowymi, co może skutkować nieważnością rozwiązania umowy. Niektóre osoby mylą pojęcie ciężkiego naruszenia obowiązków z drobnymi uchybieniami, które nie uzasadniają tak drastycznych skutków. Ponadto ważne jest odpowiednie udokumentowanie przesłanek rozwiązania umowy, gdyż sporne sytuacje mogą być kwestionowane przez pracownika przed sądem. Zawsze przy interpretacji i stosowaniu art. 52 KP warto skonsultować się z prawnikiem w konkretnej sprawie, aby uniknąć proceduralnych i merytorycznych błędów.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika?

Może to nastąpić w przypadku ciężkiego naruszenia obowiązków, popełnienia przestępstwa uniemożliwiającego dalszą pracę lub zawinionej utraty wymaganych uprawnień.

Jak długo pracodawca ma czas na rozwiązanie umowy z winy pracownika?

Pracodawca musi podjąć decyzję w ciągu 1 miesiąca od momentu, gdy dowiedział się o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

Czy pracodawca musi konsultować rozwiązanie umowy ze związkami zawodowymi?

Tak, pracodawca powinien zasięgnąć opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracownika i poinformować ją o przyczynie rozwiązania.

Co to znaczy „zawiniona utrata uprawnień” w art. 52 KP?

Oznacza to, że pracownik utracił uprawnienia niezbędne do wykonywania swojej pracy z własnej winy, np. nieodnowienie wymaganych kwalifikacji.

Czy każde naruszenie obowiązków pracowniczych uprawnia do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia?

Nie, musi to być ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków, które poważnie narusza stosunek pracy.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 52
← Wróć do pełnej ustawy

Powiązane artykuły na blogu PrawMi

Zobacz wszystkie artykuły na blogu