PrawMi

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 45.

Aktualizacja: 17 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

§ 2.Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Jeżeli przed wydaniem orzeczenia upłynął termin, do którego umowa o pracę zawarta na czas określony miała trwać, lub jeżeli przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie.

§ 3.Przepisu § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się do pracowników, o których mowa w art. 39 i 177, oraz w przepisach szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, chyba że uwzględnienie żądania pracownika przywrócenia do pracy jest niemożliwe z przyczyn określonych w art. 411; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VI P 322/15Sąd Rejonowy w Białymstoku

Krytyka urzędu a przywrócenie do pracy – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… o wskazane przez pracodawcę przyczyny, nie było zasadne. To zaś skutkuje koniecznością przywrócenia powoda do pracy zgodnie z jego żądaniem, o czym orzeczono na podstawie art. 45 § 1 k.p. Konsekwencją przywrócenia powoda do pracy jest konieczność zasądzenia wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy, czego domagał się w pkt 4 pozwu. Art. 47 k.p. stanowi, że w przypadku pracownika, którego okres wypowiedzenia umowy o…
Czytaj orzeczenie
IV P 447/15Sąd Rejonowy w Toruniu

Bezskuteczne wypowiedzenie umowy o pracę – wyrok SR w Toruniu

Fragment uzasadnienia

… po rozwiązaniu stosunku pracy z pracownikiem zatrudnionym na tym stanowisku, nie daje podstaw do uznania niezasadności wypowiedzenia umowy o pracę temu pracownikowi ( art. 45 § 1 k.p. ). Pracodawca ma bowiem prawo do tego, aby np. w celu bardziej racjonalnego wykonywania zadań zakładu i racjonalizacji kosztów zmniejszyć liczbę pracowników przez likwidację stanowiska i dokonać innego rozdziału związanych z nim zadań( por.…
Czytaj orzeczenie
IV P 438/15Sąd Rejonowy w Siedlcach

Przeniesienie urzędnika służby cywilnej musi być uzasadnione

Fragment uzasadnienia

… lub nieuzasadnionego przeniesienia na inne stanowisko, do oceny tego aktu należy stosować przepisy kodeksu pracy w części dotyczącej wypowiedzenia warunków pracy, a więc art. 45 § 1 kp w związku z art. 42 § 1 kp i uznać, że w takiej sytuacji powodowi przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na dotychczasowych warunkach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r., III PK 47/11, OSNP 2013/1-2/3).…
  • przywrócenie do pracy
Czytaj orzeczenie
IV Pa 62/15Sąd Okręgowy we Włocławku

Wymogi wykształcenia przy stanowisku samorządowym – wyrok SO

Fragment uzasadnienia

… i rzeczywista z punktu widzenia ustawowych rygorów formalnych ( art. 30§4 k.p. ), a po pozytywnym przesądzeniu tej kwestii, czy uzasadnia rozwiązanie stosunku pracy z R. J. . Art. 45 § 1 k.p. stanowi, że w razie ustalenia, iż wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione albo narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 45: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 45 Kodeksu pracy dotyczy konsekwencji prawnych w przypadku nieuzasadnionego lub wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, zarówno na czas określony, jak i nieokreślony. Przepis stanowi, że jeżeli sąd pracy ustali, iż wypowiedzenie narusza przepisy lub jest bezpodstawne, może orzec bezskuteczność tego wypowiedzenia. W sytuacji gdy umowa została już rozwiązana, sąd decyduje o przywróceniu pracownika do pracy na dotychczasowych warunkach albo o przyznaniu odszkodowania, zgodnie z żądaniem pracownika. Artykuł precyzuje również, że sąd może odmówić przywrócenia do pracy, jeśli uzna, że jest to niemożliwe lub bezcelowe, przy czym wtedy orzeka o odszkodowaniu. Przepis uwzględnia także szczególne warunki dotyczące umów na czas określony, m.in. termin ich trwania, przy czym przywrócenie do pracy może być wykluczone, jeśli do końca umowy pozostał krótki czas. Wyjątkiem są pracownicy objęci szczególną ochroną prawną, np. określoną w art. 39 i 177 KP oraz w prawie pracy chroniącym przed wypowiedzeniem, którym odmowa przywrócenia do pracy może być orzeczona tylko z przyczyn przewidzianych w osobnych przepisach, tj. art. 41(1).

Przepis znajdzie zastosowanie w sytuacjach, gdy pracownik kwestionuje prawidłowość wypowiedzenia umowy o pracę - zarówno na czas określony, jak i nieokreślony. Jest to podstawa prawna do dochodzenia swoich praw przed sądem pracy, który rozstrzyga, czy wypowiedzenie było uzasadnione, czy należy przywrócić pracownika do zatrudnienia, albo czy przysługuje mu odszkodowanie. W szczególności ważne jest to dla pracowników objętych specjalną ochroną, jak kobiety w ciąży czy osoby korzystające z urlopu macierzyńskiego, dla których ochrona jest bardziej rygorystyczna.

Przykładem zastosowania przepisu może być sytuacja, gdy pracodawca wypowiedział umowę na czas nieokreślony bez podania ważnej przyczyny, a pracownik odwołuje się do sądu pracy. Jeżeli sąd stwierdzi, że wypowiedzenie było nieuzasadnione, może orzec, iż wypowiedzenie jest bezskuteczne i nakazać przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach. Alternatywnie, jeśli pracownik uzna, że powrót do pracy jest niemożliwy lub niecelowy, może domagać się odszkodowania.

Do częstych nieporozumień należy zaliczyć mylenie zasady przywrócenia do pracy z automatycznym unieważnieniem wypowiedzenia, ponieważ sąd może też orzec odszkodowanie zamiast przywrócenia. Ponadto wiele osób nie zna wyjątków przewidzianych w § 3, dotyczących szczególnej ochrony, co może prowadzić do błędnego rozumienia, kiedy odszkodowanie jest jedynym dostępnym rozwiązaniem. Innym problemem jest nieświadomość skutków prawnych upływu terminu, na jaki zawarta była umowa na czas określony, co wpływa na możliwość przywrócenia do pracy. W praktyce konieczne jest więc dokładne zbadanie indywidualnych okoliczności każdej sprawy. W każdej konkretnej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże ocenić, jakie środki sądowe podjąć i jakie prawa przysługują pracownikowi.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza bezskuteczność wypowiedzenia umowy o pracę?

Bezskuteczność wypowiedzenia oznacza, że wypowiedzenie nie wywołuje skutków prawnych i umowa pozostaje w mocy, co zazwyczaj skutkuje przywróceniem pracownika do pracy.

Kiedy sąd może nie przywrócić pracownika do pracy?

Sąd może odmówić przywrócenia, jeśli uzna to za niemożliwe lub niecelowe, na przykład gdy umowa na czas określony dobiegła końca lub do końca pozostał krótki czas.

Czy wszyscy pracownicy mają prawo do przywrócenia do pracy po nieuzasadnionym wypowiedzeniu?

Nie wszyscy; szczególna ochrona dotyczy m.in. pracowników określonych w art. 39 i 177 KP. W ich przypadku odmowa przywrócenia jest ściśle ograniczona.

Co dostaje pracownik, jeśli nie zostanie przywrócony do pracy?

W takiej sytuacji pracownikowi przysługuje odszkodowanie, które orzeka sąd pracy jako formę rekompensaty za bezprawne wypowiedzenie umowy.

Czy przywrócenie do pracy oznacza powrót na takie same warunki zatrudnienia?

Tak, przywrócenie do pracy następuje na poprzednich warunkach zatrudnienia obowiązujących przed wypowiedzeniem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 45
← Wróć do pełnej ustawy

Powiązane artykuły na blogu PrawMi

Zobacz wszystkie artykuły na blogu