I PSK 22/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 stycznia 2026 r.
SSN Jarosław Sobutka
w sprawie z powództwa D.B.
przeciwko Prokuraturze Rejonowej Lublin - Północ w Lublinie
o odszkodowanie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 15 stycznia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego
w Lublinie z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt VIII Pa 27/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
II. zasądza od Prokuratury Rejonowej Lublin – Północ
w Lublinie na rzecz D.B. kwotę 1.350,00 (jeden tysiąc trzysta
pięćdziesiąt) złotych, wraz z ustawowymi odsetkami z art. 98 § 11
k.p.c. - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w
postępowaniu kasacyjnym.
DS
UZASADNIENIE
Pozwem z 21 kwietnia 2022 r., powódka D.B. wniosła o zasądzenie od
Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ w Lublinie, kwoty 48.181,56 zł z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie, od dnia doręczenia odpisu pozwu oraz zasądzenie
kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm
przepisanych. Jak wynika z uzasadnienia pozwu, powódka od 7 stycznia 2019 r.
I PSK 22/26
2
była prokuratorem Prokuratury Rejonowej, delegowanym do Prokuratury Okręgowej
w Lublinie, a od 17 grudnia 2019 r. była to delegacja na czas nieokreślony. Decyzją
z 23 marca 2022 r. została odwołana z delegowania do wykonywania czynności
służbowych w Prokuraturze Okręgowej w Lublinie z dniem 29 marca 2022 r., na
podstawie art. 106 § 2 ustawy Prawo o prokuraturze. Decyzja ta została jej
doręczona dopiero 1 kwietnia 2022 r., nie zachowano więc trzymiesięcznego
okresu uprzedzenia.
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych, wyrokiem z 12 stycznia 2023 r. (sygn. akt VII P 146/22), wydanym w
sprawie z powództwa D.B., przeciwko Prokuraturze Rejonowej Lublin-Północ w
Lublinie, o odszkodowanie:
1. zasądził od Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ w Lublinie, na rzecz D.B.
kwotę 48.181,56 zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 30 kwietnia
2022 r. do dnia zapłaty;
2. zasądził od Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ w Lublinie na rzecz D.B.
kwotę 2.700 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu;
3. przejął na rachunek Skarbu Państwa brakującą opłatę sądową od pozwu, od
uiszczenia której powódka była zwolniona z mocy ustawy;
4. wyrokowi w pkt 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty
16.060,52 zł.
Na skutek apelacji pozwanej Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 23 maja 2024 r. (sygn. akt VIII Pa 27/23),
oddalił apelację (pkt 1) i zasądził od Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ w
Lublinie, na rzecz powódki kwotę 120 zł, z tytułu zwrotu kosztów procesu za drugą
instancję (pkt 2).
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, do Sądu
Najwyższego wywiodła pozwana, zaskarżając judykat w całości, zarzucając:
1. naruszenia prawa materialnego:
1. art. 107 § 1 w zw. z art. 106 § 1-7 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o
prokuraturze, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że
przepis art. 107 Prawa o prokuraturze zawiera ewidentną lukę prawną,
I PSK 22/26
3
bowiem nie reguluje odwołania z delegacji prokuratora powszechnej
jednostki prokuratury, delegowanego na czas nieokreślony, na podstawie art.
106 § 2 Prawa o prokuraturze w sytuacji, gdy jest on kompletną regulacją
odnoszącą się do odwołania prokuratora z każdej delegacji przewidzianej w
art. 106 § 1-7 Prawa o prokuraturze, a tym samym - reguluje również
odwołanie prokuratora delegowanego na czas nieokreślony w trybie art. 106
§ 2 Prawa o prokuraturze, w każdej chwili, bez okresu uprzedzenia;
2. art. 5 k.p., poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że przepisy
Prawo o prokuraturze nie stanowią przepisów szczególnych w stosunku do
przepisów Kodeksu pracy regulujących całościowo tryb, sposób i warunki
delegowania oraz odwołania z delegowania prokuratora, a w konsekwencji -
błędne zastosowanie Kodeksu pracy i to na zasadzie analogii, podczas gdy
zastosowanie wyprzedzająco znaleźć powinny przepisy art. 106 - art. 107
Prawa o prokuraturze, które w zakresie delegowania, jak i odwołania z
delegowania prokuratora są kompletne, co z kolei skutkować powinno
oddaleniem w całości powództwa w tej sprawie;
3. art. 42 k.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na zasadzie analogii i
zastosowanie w sprawie przepisów art. 45 § 2 i 471 k.p. w sytuacji, gdy
odwołanie z delegowania prokuratora, zwłaszcza delegowanego na
podstawie art. 106 § 2 Prawa o prokuraturze na czas nieokreślony, nie jest
wypowiedzeniem warunków pracy i płacy w rozumieniu art. 42 k.p. i stanowi
niezależną, odrębną instytucję uregulowaną w przepisach Prawo o
prokuraturze, które nie przewidują zachowania trzymiesięcznego okresu
uprzedzenia w przypadku odwołania z delegowania prokuratora
powszechnej jednostki prokuratury delegowanego na czas nieokreślony;
4. art. 45 § 1 i 2 i art. 471 w związku z art. 42 § 1 k.p., poprzez ich niewłaściwe
zastosowanie i wadliwe przyjęcie, jako podstawy roszczenia o
odszkodowanie, z tytułu odwołania powódki z delegacji na czas
nieokreślony, bez zachowania trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia
(uprzedzenia) oraz wysokości tego odszkodowania był przepis art. 471 k.p. i
w konsekwencji - niesłuszne zasądzenie na rzecz powódki kwoty 48.181,56
zł, stanowiącej odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia liczonego za
I PSK 22/26
4
okres wypowiedzenia tj. 3 miesięcy, podczas gdy właściwą podstawą prawną
roszczenia odszkodowawczego w ustalonych okolicznościach faktycznych i
prawnych rozpoznawanej sprawy są przepisy ogólne o odpowiedzialności
kontraktowej (art. 471 k.c. w związku żart. 300 k.p.), a to oznacza, że
wysokość odszkodowania należnego powódce, powinna odpowiadać różnicy
pomiędzy faktycznie pobranym przez powódkę w okresie ochronnym
(wynoszącym w jej przypadku 3 miesiące) wynagrodzeniem przysługującym
na stanowisku prokuratora prokuratury rejonowej, delegowanym do
wykonywania czynności służbowych w Prokuraturze Okręgowej w Lublinie, a
wynagrodzeniem, jakie powódka otrzymywała na poprzednio zajmowanym
stanowisku prokuratorskim przed delegowaniem.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi
Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia o
kosztach postępowania za wszystkie instancje, w tym o kosztach zastępstwa
procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych;
2. ewentualnie, uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w
stosunku do pozwanej w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz
pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego oraz kosztów postępowania
kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych;
3. rozpoznanie sprawy na rozprawie, mając na uwadze, że przemawia za tym
charakter i wielość toczących się obecnie spraw dotyczących sporej grupy
prokuratorów, którzy złożyli powództwa po ich odwołaniu z delegowania na
czas nieokreślony, bez zachowania okresu uprzedzenia, co jest istotne z
punktu widzenia prawidłowego zabezpieczenia zadań z zakresu wymiaru
sprawiedliwości i interesu publicznego (art. 39811 § 1 k.p.c.).
Skarżąca wniosła także o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
podstawie:
1. art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., albowiem istnieje potrzeba wykładni przepisu art.
106 § 2 w związku z art. 107 § 1 Prawo o prokuraturze budzącego poważne
wątpliwości, w zakresie odwoływania z delegowania prokuratora
I PSK 22/26
5
powszechnej jednostki prokuratury delegowanego na czas nieokreślony, tj.
delegowanego na podstawie art. 106 § 2 Prawa o prokuraturze bez
uprzedzenia. Odwoływanie z delegowania prokuratora powszechnej
jednostki prokuratury delegowanego na czas nieokreślony, tj. delegowanego
na podstawie art. 106 § 2 Prawa o prokuraturze budzi poważne wątpliwości
w zakresie możliwości odwoływania takiego prokuratora w każdym czasie
bez uprzedzenia. Przepisem stosowanym do odwoływania z delegowania
prokuratora, wcześniej delegowanego na podstawie art. 106 § 2 Prawa o
prokuraturze jest ten sam przepis art. 106 § 2 Prawa o prokuraturze, który
nie zawiera pojęcia odwołania, a jedynie mówi o delegowaniu prokuratora
powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury do innej jednostki
organizacyjnej prokuratury przez Prokuratora Krajowego, bez wskazywania
obowiązku zachowania stosownego uprzedzenia;
2. art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., albowiem istnieje potrzeba wykładni przepisów art.
106 - art. 107 Prawo o prokuraturze i art. 42 k.p. wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, w zakresie czy przepisy art. 106 - art. 107 Prawo o
prokuraturze dotyczące delegowania, jak i odwołania prokuratora są
kompletne i tylko one znajdują zastosowanie do odwołania z delegowania
prokuratora powszechnej jednostki prokuratury. Ponadto, czy w przypadku
odwoływania z delegowania prokuratora delegowanego na czas
nieokreślony, tj. delegowanego na podstawie art. 106 § 2 Prawa o
prokuraturze takie odwoływanie następuje bez uprzedzenia (wypowiedzenia)
czy należy jednak w takiej sytuacji przyjmować stosowanie w drodze analogii
art. 42 k.p., a co za tym idzie stosować odpowiednie uprzedzenie
(wypowiedzenie) w przypadku odwoływania z delegowania prokuratora
delegowanego na czas nieokreślony, tj. delegowanego na podstawie art. 106
§ 2 Prawa o prokuraturze;
3. art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., albowiem istnieje potrzeba wykładni przepisów
budzących poważne wątpliwości, jak również wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, w zakresie właściwej podstawy prawnej roszczenia
odszkodowawczego, w przypadku odwołania z delegowania prokuratora,
delegowanego na czas nieokreślony na podstawie art. 106 § 2 Prawa o
I PSK 22/26
6
prokuraturze bez zachowania okresu ochronnego (stosownego
uprzedzenia).
W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną, powódka wniosła o
wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
a w przypadku jej przyjęcia - oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od
pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów
zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozwanej nie kwalifikuje się do przyjęcia i merytorycznego
rozpoznania.
Należy przypomnieć, że skarga kasacyjna podlega badaniu (na etapie
przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. Zgodnie z art.
3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania,
jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub
jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących
obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu, ustawodawca
zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma, w
konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i
procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być
zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem
wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej
sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w
warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga
kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd
I PSK 22/26
7
Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a
jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w
zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona
skarżąca powołała się na potrzebę wykładni przepisów prawnych, tj. przepisu art.
106 § 2 w związku z art. 107 § 1 Prawo o prokuraturze, budzących - w jej ocenie -
poważne wątpliwości prawne i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Tymczasem odwołanie się do potrzeby wykładni przepisów prawnych, budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów
wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne
wątpliwości, nie doczekał się wykładni, albo niejednolita wykładnia wywołuje
wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie, w odniesieniu
do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, Legalis nr
127030; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, Legalis nr 2701754 i z 9 września 2022
r., I CSK 1494/22, Legalis nr 2741242). Stronę skarżącą obciąża obowiązek
przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej, wskazującej na
zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne
wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 lipca 2009
r., I CSK 111/09, LEX nr 570112 i z 29 września 2022 r. I CSK 3496/22, Legalis nr
2790349). Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt
2 k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię
przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w
dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej
wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego wywodu, na czym owe
wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz rzeczywisty charakter i ich
rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z punktu widzenia
wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy dokonywał już wykładni przywoływanych przez stronę
skarżąca przepisów prawa materialnego – na co słusznie zwrócił uwagę
pełnomocnik organu rentowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną. W wyrokach z
I PSK 22/26
8
16 czerwca 2021 r. (sygn. III PSKP 23/21, OSNP 2022 nr 5, poz. 44, str. 36 oraz III
PSKP 22/21, MoP 2021 nr 14, str. 731) Sąd Najwyższy podkreślił, że ustawa z 28
stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze, zawiera niekompletne przepisy dotyczące
odwoływania prokuratorów z delegacji, w rezultacie w sytuacjach nieuregulowanych
należy stosować regulacje Kodeksu pracy. W odniesieniu do odwołania
prokuratorów delegowanych na czas nieokreślony, trzeba uwzględnić rozwiązania
Kodeksu pracy, dotyczące wypowiedzenia zmieniającego. Delegacja prokuratora,
chociaż nie prowadzi do zmiany stanowiska służbowego, to wiąże się z faktyczną
zmianą miejsca świadczenia pracy oraz zmianą wynagrodzenia (w przypadku
delegacji na czas nieokreślony lub dłuższych delegacji na czas określony).
Analogiczne skutki w obszarze prawa pracy wywołuje odwołanie prokuratora z
delegacji, skoro powraca on do macierzystej jednostki organizacyjnej prokuratury i
wynagrodzenie odpowiadające zajmowanemu stanowisku prokuratorskiemu. Tego
rodzaju zmiany w treści stosunku pracy prokuratora stanowią zmianę warunków
pracy i płacy. Natomiast w braku dokonania odwołania prokuratora z delegacji na
czas nieokreślony, przy poszanowaniu instytucji uprzedzenia, uzasadnione jest
żądanie przez prokuratora zasądzenia odszkodowania, przy odpowiednim
zastosowaniu art. 45 § 2 k.p. i art. 471 k.p. Przepisy te stosowane są w
konsekwencji odwołania się na zasadzie analogii do art. 42 k.p. oraz art. 111 k.p.,
jako podstawy prawnej zasady równego traktowania pracowników-prokuratorów.
W tym stanie rzeczy, w zestawieniu z przywołanym orzecznictwem Sądu
Najwyższego, wniosek nie ujawniał potrzeby kolejnej wypowiedzi orzeczniczej
Sądu Najwyższego w objętej nim materii, z uwzględnieniem publicznoprawnych,
ponadindywidualnych funkcji skargi kasacyjnej, należało więc odmówić przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach
postępowania orzeczono po myśli art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c., w
kwocie ustalonej na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9 ust. 1 pkt 2 i § 2
pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935), a w zakresie
odsetek art. 98 § 11 k.p.c.
DS.
I PSK 22/26
9
[SOP]
