Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Aktualizacja: 30 lipca 2026
Jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… a funkcjonariusze tej służby nie są pracownikami w rozumieniu art. 2 k.p. i w konsekwencji przepisy ustawy o (...) nie mogą być uznane za przepisy szczególne w rozumieniu art. 5 k.p. , ponieważ nie regulują one stosunków pracy określonej kategorii pracowników. Jednak przedstawiony dorobek orzecznictwa i doktryny dotyczący przedawnienia roszczeń, w tym roszczeń pracownika wywodzonych z przepisów prawa cywilnego zachowują w…
Fragment uzasadnienia
… 525). Szczególne regulacje rozporządzenia nr 561/2006 oraz ustawy o czasie pracy kierowców korzystają z pierwszeństwa stosowania przed ogólnymi normami Kodeksu pracy ( art. 5 KP ). Podobnie należy wskazać na prymat prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, które podlega wykładni i stosowaniu w zgodności z jego postanowieniami. Celem omawianych przepisów jest utrzymanie w rozsądnych granicach rytmu pracy kierowcy w zakresie…
Fragment uzasadnienia
… złotych). UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015r. w sprawie II W 183/15 Sąd Rejonowy w N. (...) działając w oparciu o art. 5 § 1 pkt 4 k.p. o.w. w zw. z art. 45 § 1 k.p. o.w. umorzył postępowanie przeciwko M. B. obwinionemu o to, że w dniu 5 października 2013 r. na drodze publicznej (...) pomiędzy miejscowościami N. N. kierując samochodem B. o nr rej. (...) naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez…
Fragment uzasadnienia
… Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2015r. w sprawie II W 235/15 Sąd Rejonowy w Mielcu VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Kolbuszowej działając w oparciu o art. 59 § 2 kpow w zw. z art. 5 § 1 pkt 1 kpow odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Komendy Powiatowej Policji w K. o ukaranie S. C. . Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Komenda Powiatowa Policji w K. zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 5: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoPrzepis art. 5 Kodeksu pracy stanowi zasadę uzupełniającego stosowania przepisów prawa pracy. Zgodnie z tym artykułem, jeśli dla określonej kategorii pracowników istnieją przepisy szczególne regulujące ich stosunek pracy, to przepisy kodeksu pracy znajdują zastosowanie tylko w zakresie, w jakim przepisy szczególne nie regulują danych kwestii. Oznacza to, że przepisy szczególne mają pierwszeństwo i wyłączają stosowanie kodeksu pracy, gdy tylko same normują daną sprawę. Kodeks pracy pełni więc funkcję lex generalis, a przepisy szczególne są lex specialis w stosunku do niego. W praktyce oznacza to, że kodeks pracy jest pewnym fundamentem, który może zostać wzbogacony lub zastąpiony przez bardziej precyzyjne regulacje dla specyficznych grup pracowników.
Przepis ten ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdy zatrudnieni są pracownicy objęci odrębnymi aktami prawnymi, np. pracownicy sfery budżetowej, pracownicy zatrudnieni w służbach mundurowych lub w innych ustawach, które szczegółowo regulują ich prawa i obowiązki. W tych okolicznościach ważne jest rozróżnienie, które kwestie zostały uregulowane w przepisach szczególnych, a które pozostają poza ich zakresem, aby poprawnie stosować kodeks pracy. W tym przypadku należy dokładnie sprawdzić, czy dana regulacja znajduje się w normach szczególnych, aby nie stosować kodeksu pracy w sposób niewłaściwy.
Przykładem codziennego zastosowania art. 5 KP może być sytuacja pracowników sektora publicznego, zatrudnionych na podstawie szczegółowych regulacji dotyczących ich wynagrodzeń i czasu pracy. Jeśli przepisy szczególne określają sposób ustalania wymiaru czasu pracy lub dodatków, kodeks pracy nie będzie stosowany w tym zakresie. Natomiast kwestie, których nie obejmują przepisy szczególne - na przykład dotyczące urlopu wypoczynkowego czy zasad bezpieczeństwa i higieny pracy - mogą być regulowane przez przepisy kodeksu pracy. Takie uzupełniające stosowanie prawa pomaga uniknąć luk prawnych, ale wymaga starannej interpretacji.
Częstym nieporozumieniem dotyczącym art. 5 KP jest błędne założenie, że przepisy szczególne całkowicie wyłączają stosowanie kodeksu pracy w odniesieniu do danej grupy pracowników. Tymczasem kodeks pracy działa uzupełniająco i ma zastosowanie tam, gdzie przepisy szczególne milczą. Ponadto zdarza się niewłaściwe interpretowanie przepisów szczególnych, co prowadzi do niewłaściwego pomijania regulacji kodeksu pracy lub nieuzasadnionego ich łączenia. Aby prawidłowo stosować art. 5, konieczna jest więc dokładna analiza treści przepisów szczególnych i ich zakresu.
W przypadku wątpliwości lub indywidualnych kwestii interpretacyjnych zawsze warto zwrócić się o pomoc do prawnika specjalizującego się w prawie pracy, aby uzyskać precyzyjną ocenę i zastosowanie przepisów w konkretnej sytuacji.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to, że jeśli przepisy szczególne regulują dany aspekt stosunku pracy, to stosujemy je zamiast przepisów Kodeksu pracy.
Nie, Kodeks pracy stosuje się uzupełniająco w sytuacjach, których nie obejmują przepisy szczególne.
Należy sprawdzić, czy dana kwestia jest uregulowana w przepisach szczególnych; jeśli tak, stosuje się je, w przeciwnym razie obowiązuje Kodeks pracy.
Dotyczy pracowników objętych przepisami szczególnymi; w innych przypadkach stosuje się bezpośrednio Kodeks pracy.
Warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże precyzyjnie ocenić, które przepisy mają zastosowanie.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 5