I KZ 68/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 kwietnia 2026 r.
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie podejrzanego W.M.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 15 kwietnia 2026 r.
zażalenia podejrzanego na zarządzenie Przewodniczącego VII Wydziału Karnego-
Odwoławczego Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 24 listopada 2025 r., w sprawie
VII Kz 329/25, o odmowie przyjęcia kasacji osobiście sporządzonej przez
podejrzanego na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił
uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę Sądowi
Okręgowemu w Opolu do dalszego procedowania.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem Przewodniczącego VII Wydziału Karnego-Odwoławczego
Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 24 listopada 2025 r., w sprawie VII Kz 329/25,
odmówiono przyjęcia kasacji podejrzanego od postanowienia Sądu Okręgowego w
Opolu z dnia 28 sierpnia 2025 r., VII KZ 329/25. Podstawą do wydania takiej decyzji
było nieuzupełnienie braków formalnych poprzez sporządzenie i podpisanie kasacji
przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym.
Zarządzenie zostało zaskarżone przez podejrzanego, który dokonał
interpretacji wynikającego z art. 526 § 2 k.p.k. wymogu sporządzenia kasacji przez
I KZ 68/25
2
wymienione podmioty jako niewykluczającego sporządzenia kasacji przez podmiot
niebędący adwokatem lub radcą prawnym. Poza tym, podał, że uniemożliwiono mu
dokonanie wyboru pełnomocnika, gdyż nie mógł skontaktować się z rodziną, aby ta
ustanowiła w jego sprawie pełnomocnika. Dodał również, że jest magistrem
inżynierem budownictwa z 45 letnim stażem pracy. Te okoliczności w jego ocenie
przemawiają za skutecznością jego kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wbrew stanowisku skarżącego wyrażonego w zażaleniu, warunkiem
formalnym wniesienia kasacji jest jej sporządzenie przez adwokata lub radcę
prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. W
przypadku więc kasacji sporządzonej osobiście przez stronę, obarczona jest ona
brakiem formalnym, podlegającym usunięciu na zasadach i w trybie określonym w
art. 120 k.p.k. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 530 § 2 k.p.k., prezes sądu
(przewodniczący wydziału, upoważniony sędzia) winien wezwać stronę, która
wniosła osobistą kasację, do uzupełnienia ww. braku, tj. sporządzenia jej przez
podmiot fachowy: adwokata lub radcę prawnego czy radcę Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy jej przyjęcia.
Dopiero, gdy strona tego braku we wskazanym terminie nie usunie, aktualizują się
podstawy do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia tego środka zaskarżenia.
Powyższe bezspornie wskazuje, że argumenty podnoszone przez
podejrzanego nie zasługują na uwzględnienie, jednak wniesienie środka
odwoławczego pozwoliło na ustalenie, iż Sąd Okręgowy w Opolu w postępowaniu
okołokasacyjnym dopuścił się istotnych uchybień, co musiało pociągnąć uchylenie
zaskarżonego zarządzenia.
Z analizy akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 15 października 2025 r.
ustanowiony z urzędu obrońca adw. J.K. stwierdził brak podstaw do wniesienia
kasacji (k – 1189 – 1191/tom VI). Pismem z dnia 16 października 2025 r. (k –
1193/tom VI) Sąd Okręgowy w Opolu poinformował podejrzanego o treści decyzji
obrońcy z urzędu o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia kasacji oraz o 30
dniowym terminie do ustanowienia obrońcy z wyboru do sporządzenia kasacji.
I KZ 68/25
3
Podejrzany W.M. pismo (wraz z opinią) odebrał w dniu 20 października 2025 r. (k –
1200/tom VI).
W dniu 17 listopada 2025 r. do Sądu Okręgowego w Opolu w dniu 17
listopada 2025 r. wpłynęła osobista kasacja podejrzanego (data stempla
pocztowego 14 listopada 2025 r. – k – 1231; „Areszt Śledczy w O., wpłynęło dnia
12.11.2025 r.”; k – 1227 - 1231/tom VII).
Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2025 r., po stwierdzeniu, że w dniu 19
listopada 2025 r. upłynął termin do uzupełnienia braków formalnych kasacji przez
podejrzanego (określonego w zarządzeniu jako pokrzywdzony) poprzez jej
sporządzenie i podpisanie przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą
prawnym oraz po wcześniejszym wydaniu przez obrońcę z urzędu opinii o braku
podstaw do sporządzenia i wniesienia kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego
w Opolu z dnia 28 sierpnia 2025 r. w sprawie VII Kz 329/25, odmówiono przyjęcia
osobistej kasacji podejrzanego W.M.
Zaskarżone zarządzenie z dnia 24 listopada 2025 r. jest jednak
przedwczesne. W zakreślonym 30 dniowym terminie do wniesienia kasacji
sporządzonej przez ustanowionego z wyboru obrońcę, osobistą kasację wniósł
podejrzany, co koresponduje z treścią art. 520 § 1 k.p.k., z której wynika, że do
wniesienia kasacji uprawnione są strony. Niewątpliwie sporządzona przez niego
osobista kasacja była obarczona brakami formalnymi, nie tylko przez fakt nie
sporządzenia jej przed podmiot fachowy – obrońcę lub radcę prawnego z wyboru
(zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k.), ale także w związku z wynikającym z art. 527 § 1
k.p.k. obowiązkiem uiszczenia od niej opłaty. Z analizy akt sprawy nie wynika
jednak aby podejrzany został wezwany w trybie art. 120 § 1 k.p.k. do usunięcia tych
braków w terminie 7 dni od otrzymania odpisu zarządzenia w tym przedmiocie.
Brak prawidłowego wezwania podejrzanego do usunięcia braku formalnego kasacji
przez sporządzenie jej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru w
ustawowym terminie 7 dni, po tym gdy wniósł osobistą kasację, skutkował
zaistnieniem wady na tyle istotnej, że zaskarżone zarządzenie należało uznać na
nieprawidłowe. W toku dalszego procedowania konieczne będzie wezwanie
podejrzanego W.M. do usunięcia braku formalnego jego osobistej kasacji, przez
I KZ 68/25
4
sporządzenie jej przed ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru (art. 120
§ 1 k.p.k.). W zależności od czynności podjętych przez podejrzanego i
ewentualnego ustanowionego przez niego obrońcę, bądź ich braku, konieczne
będzie rozstrzygnięcie o przyjęciu kasacji adwokata albo radcy prawnego, bądź
odmowie przyjęcia kasacji osobistej podejrzanego W.M.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części
dyspozytywnej postanowienia.
Na zakończenie, odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów
dotyczących uniemożliwienia podejrzanemu kontaktu z bliskimi i ustanowienia
obrońcy z wyboru do wniesienia kasacji, które nie mają jednak wpływu na
przedmiotowe postanowienie, a zdaniem Sądu Najwyższego wymagają wyjaśnienia,
to do akt sprawy, po tym jak w dniu 20 października 2025 r. podejrzany odebrał
pismo z Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 16 października 2025 r., w którym ten
poinformował go o treści decyzji obrońcy z urzędu o braku podstaw do
sporządzenia i wniesienia kasacji oraz o 30 dniowym terminie (od daty otrzymania
tego pisma) do ustanowienia obrońcy z wyboru, w dniu 23 października 2025 r.,
wpłynęły dwa pisma podejrzanego, jedno z 16 października 2025 r., w którym
wniósł o wyrażenie zgody na kontakt telefoniczny z adw. M.W., drugie z dnia 20
października 2025 r., w którym także wniósł m.in. o umożliwienie mu telefonicznego
kontaktu z tym adwokatem celem ustanowienia go „obrońcą z urzędu” (k – 1203 –
1206/tom VII).
Zarządzeniem z dnia 28 października 2025 r. wyrażona została zgoda na
kontakt telefoniczny z obrońcą – adw. M.W.(k – 1211/tom VII).
W kolejnych wnioskach, które do Sądu Okręgowego w Opolu wpłynęły w
dniach 6 i 7 listopada 2025 r. podejrzany ponowił prośbę o kontakt z siostrą, inną
wymienioną we wniosku osobą oraz z wymienionymi w nim adwokatami – P.M. i
M.W. (odpowiednio: wniosek z 28 października 2025 r k – 1223, z 30 października
2025 r. – k – 1220/tom VII). Wniosek podejrzanego z dnia 28 października 2025 r.
rozpoznano i zarządzeniem z dnia 12 listopada 2025 r. (k - 1225) wyrażono zgodę
na kontakt z adw. P.M..
I KZ 68/25
5
Analizując przedstawione powyżej okoliczności w związku z formułowanymi
przez podejrzanego zarzutami, iż uniemożliwiono mu kontakt m.in. z obrońcą w
celu jego wyznaczenia oraz sporządzenia i wniesienia kasacji, to wydawane
zarządzenia temu przeczą.
[WB]
[r.g.]
