I KZ 59/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 19 lutego 2026 r.
SSN Dariusz Kala
w sprawie W. L.
skazanego za czyn z art. 300 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 lutego 2026 r.
zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 2 października 2025 r., sygn. akt IV Ka 311/24, o odmowie przywrócenia
terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego we
Wrocławiu z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt IV Ka 311/24,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi
Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt II K 65/22, Sąd Rejonowy w
Trzebnicy skazał W. L. za przestępstwa z art. 300 § 1 k.k. i art. 300 § 3 k.k. w
związku z art. 91 § 1 k.k. na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania na dwuletni okres próby oraz karę 100 stawek
dziennych grzywny przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 50 złotych. Orzeczono
także obowiązek naprawienia szkody oraz rozstrzygnięto o kosztach procesu.
Powyższy wyrok został zaskarżony apelacjami wywiedzionymi przez
oskarżonego i jego obrońcę.
I KZ 59/25
2
Na rozprawie apelacyjnej, przeprowadzonej przed Sądem Okręgowym we
Wrocławiu w dniu 28 sierpnia 2025 r., w sprawie IV Ka 311/24, obecny był zarówno
oskarżony, jak i jego obrońca z wyboru, radca prawny M. Z. .
Wyrokiem z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt IV Ka 311/24, Sąd Okręgowy
we Wrocławiu zmienił zaskarżony wyrok w zakresie opisu przypisanego
oskarżonemu czynu, uzupełnił kwalifikację prawną czynu oraz podstawę skazania
o art. 4 § 1 k.k. oraz uchylił orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody. W
pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy i orzekł o kosztach
procesu.
Na ogłoszeniu ww. wyroku był obecny oskarżony. Nie stawił się natomiast
jego obrońca - radca prawny M. Z. .
W dniu 23 września 2025 r. (data sporządzenia i nadania pisma) obrońca
oskarżonego - radca prawny M. Z. - zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie
terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu
Okręgowego we Wrocławiu z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt IV Ka 311/24.
Jednocześnie złożył wniosek o sporządzenie tegoż uzasadnienia i doręczenie ww.
wyroku wraz z uzasadnieniem na adres obrońcy. Jako przyczynę uzasadniającą
przywrócenie terminu obrońca wskazał fakt, że w okresie od 15 do 19 września
2025 r. obrońca przebywał na zwolnieniu lekarskim i z uwagi na objawy chorobowe
nie mógł opuszczać miejsca zamieszkania. Do pisma obrońca dołączył wykaz
wystawionych mu zaświadczeń lekarskich, z którego wynikało, że był niezdolny do
pracy w okresie od 15 do 19 września 2025 r., Wykaz ten wskazywał również, że
powyższą niezdolność do pracy stwierdzono zaświadczeniem lekarskim
wystawionym w dniu 20 września 2025 r.
Postanowieniem z dnia 2 października 2025 r., sygn. IV Ka 311/24, Sąd
Okręgowy we Wrocławiu ww. wniosku nie uwzględnił, wskazując, iż niedochowanie
terminu zawitego wynikało z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy. Sąd
wskazał, że z przedłożonego przez obrońcę zestawienia wynika, że zaświadczenie
lekarskie dotyczące jego niezdolności do pracy, za okres od 15 września 2025 r.
do 19 września 2025 r., zostało wystawione dopiero w dniu 20 września 2025 r., a
ponadto z przedłożonego dokumentu nie wynika, czy we wskazanym okresie ww.
zmuszony był leżeć, czy też mógł się poruszać. Ponadto sąd wskazał, że nawet
I KZ 59/25
3
jeśli przyjąć, że w okresie od 15 września do 19 września 2025 roku obrońca z
przyczyn obiektywnych nie mógł uzyskać informacji o treści ogłoszonego wyroku,
„to przecież pozostawał mu okres od 11 do 15 września 2025 roku na złożenie
stosownego wniosku”.
Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł obrońca oskarżonego W.L.
- radca prawny M. Z. - który zaskarżył to postanowienie w całości, zarzucając mu:
- naruszenie przepisu postępowania - art. 126 § 1 k.p.k., poprzez odmowę
przywrócenia oskarżonemu terminu do złożenia wniosku w trybie art. 422 k.p.k.,
mimo że nie było podstaw do jego nieprzywrócenia;
- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający
na przyjęciu, że niedotrzymanie terminu zawitego do złożenia wniosku w trybie art.
422 k.p.k. przez oskarżonego nie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych,
albowiem obrońca mógł złożyć wniosek w okresie, kiedy jeszcze był zdolny do
pracy tj. od 11 do 15 września 2025 roku, w sytuacji, gdy prawidłowa ocena winna
prowadzić do wniosku. że oskarżony jako osoba reprezentowana przez
profesjonalny podmiot w osobie radcy prawnego miała prawo spodziewać się, że
jego obrońca złoży ów wniosek we właściwym terminie.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego
postanowienia i przywrócenie oskarżonemu terminu do złożenia wniosku w trybie
art. 422 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie okazało się zasadne.
Skarżący ma bowiem rację wskazując, że rozumowanie sądu odwoławczego,
które legło u podstaw zaskarżonego postanowienia, dotknięte było błędami i
brakami, które bez wątpienia mogły mieć wpływ na jego treść.
Na wstępie należy wskazać, że rzeczą oczywistą jest, iż nie można upatrywać
zawinionego działania obrońcy w tym, że nie przewidział swojej przyszłej
niezdolności do pracy i nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku
sądu odwoławczego, zanim ona nastąpiła. W tym więc zakresie argumentacja Sądu
Okręgowego była całkowicie chybiona.
Innym i to dużo poważniejszym mankamentem w rozumowaniu organu
orzekającego było jednak to, iż organ ten pominął okoliczność, że zgodnie z
I KZ 59/25
4
utrwalonym poglądem, zaniechania obrońcy stanowią zawsze przyczynę
niezależną od samego oskarżonego w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. - i nie ma
znaczenia czy uchybienie obrońcy jest zwykłym zaniedbaniem, czy w ocenie sądu
jest to działanie celowe – chyba, że jest ono efektem uzgodnionej z oskarżonym
rezygnacji z danej czynności (tak trafnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17
stycznia 2008 r., sygn. akt V KK 448/07). Tej kwestii sąd odwoławczy nie tylko nie
uwzględnił, ale nawet – jak należy wnioskować z treści uzasadnienia zaskarżonego
postanowienia - jej nie badał.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone
postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do
ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym, uwzględniwszy przywołane
wskazania, sąd, tym razem wnikliwie, rozpozna ww. wniosek o przywrócenie
terminu zawitego.
Z uwagi na powyższe, postanowiono jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
