I KZ 45/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 marca 2025 r.
Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący)
SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie Ł. Ł.
skazanego z art. 156 § 3 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 25 marca 2025 r.
zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 9 września 2024 r., sygn. akt I KO 32/24,
o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego
oczywistej bezzasadności,
w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II AKa 135/19,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III K 130/19
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 9 września 2024 r., sygn. akt I KO 32/24, Sąd
Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego Ł. Ł. o wznowienie postępowania
I KZ 45/24
2
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 7
listopada 2019 r., sygn. akt II AKa 135/19, utrzymującym w mocy wyrok Sądu
Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III K 130/19, wobec
jego oczywistej bezzasadności.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skazany. Nie sformułował
jednak żadnych zarzutów, a jedynie szeroko wskazał na uchybienia procesowe,
jakich miały dopuścić się sądy obu instancji w toku procedowania, koncentrując się
głównie na uchybieniach w zakresie realizacji prawa do obrony (obligatoryjnej), w
tym niedopuszczeniu opinii sądowo-psychiatrycznej w kwestii jego stanu zdrowia
psychicznego. Skarżący w istocie podtrzymał argumenty zawarte we wniosku o
wznowienie postępowania, nieudolnie polemizując z argumentacją przedstawioną
w zaskarżonym postanowieniu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący, jak wskazano wyżej, nie sformułował żadnych zarzutów w środku
odwoławczym, a jedynie powtórzył argumentację uprzednio zgłaszaną we wniosku
o wznowienie postępowania mającą głównie wskazywać na naruszenie jego prawa
do obrony. Nie wskazał też na żadne uchybienia proceduralne tak po stronie sądów
powszechnych rozpoznających sprawę karną, jak i Sądu Najwyższego
rozpoznającego sprawę z wniosku o wznowienie postępowania, a jedynie powtórzył
okoliczności, które były już przedmiotem jego poprzednich wniosków o wznowienie
postępowania i do których też szczegółowo odniósł się Sąd Najwyższy rozpoznając
kasację. Wyraził przy tym swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia. Takie
postąpienie, z oczywistych względów, nie mogło być skuteczne.
Nie ma racji skarżący gdy twierdzi, że Sąd Najwyższy podejmując decyzję o
odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania postąpił niewłaściwie.
Twierdzeniu temu przeczą pisemne motywy zaskarżonego postanowienia, z
których wynika, że skazany w złożonym przez siebie wniosku nie przywołał
żadnych nowych (nieznanych uprzednio tak jemu, jak i sądowi) aspektów
mogących jawić się jako „nowe dowody” w rozumieniu przesłanki wznowieniowej z
I KZ 45/24
3
art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k. Bynajmniej za takie nie sposób było uznać zarzutów co do
przebiegu postępowania karnego, w szczególności realizacji prawa do obrony
obligatoryjnej, w tym niedopuszczeniu opinii sądowo-psychiatrycznej w kwestii
stanu zdrowia psychicznego skazanego. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w
uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wykluczone zostały ewentualne
uchybienia określone w art. 439 § 1 k.p.k. w zakresie realizacji prawa do obrony.
Nie zmieniają aktualności tego poglądu powtarzane twierdzenia skazanego o
otwarciu przewodu sądowego czy składaniu wyjaśnień w dniach 17 i 18 sierpnia
2019 r. bez udziału obrońcy.
Jak wskazywał już Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 lutego 2021 r.,
sygn. akt V KO 6/21, które zapadło na skutek złożenia przez skazanego w dniu 30
grudnia 2020 r. wniosku o wznowienie postępowania cyt.: „Nie jest wreszcie tak, że
w toku rozprawy głównej przed Sądem Okręgowym w Poznaniu, a w szczególności
na pierwszym jej terminie, Ł. Ł. nie korzystał z pomocy obrońcy. Wprawdzie
wyznaczony obrońca z urzędu oskarżonego adw. K. C. na termin w dniu 12 lutego
2019 r. nie stawił się (k. 307), ale zastępował go prawidłowo umocowany substytut
adw. P. W. (k. 329). W związku z tym nie może być mowy o wystąpieniu w sprawie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw.
z art. 80 k.p.k.”. Okoliczność tę dostrzega sam skarżący, niezasadnie przy tym
wskazując na konieczność udzielenia przez niego pełnomocnictwa wyznaczonemu
obrońcy.
Należy też zauważyć, że w tym samym orzeczeniu Sąd Najwyższy odniósł
się do podnoszonej przez skarżącego (ponownie) okoliczności niedopuszczenia
opinii sądowo-psychiatrycznej w kwestii jego stanu zdrowia psychicznego. Sąd
Najwyższy przyznał, iż cyt.: „Prawdą jest, że w toku tego postępowania nie
dopuszczono dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej na okoliczność stanu
zdrowia psychicznego ówczesnego oskarżonego oraz jego poczytalności tempore
criminis. Rzecz wszelako w tym, że okoliczność powyższa była przedmiotem
analizy Sądu Apelacyjnego, a także Sądu Najwyższego rozpoznającego kasację
wniesioną przez obrońcę skazanego (postanowienie z dnia 21 sierpnia 2020 r., V
KK 320/20), które to Sądy w uzasadnieniach swoich orzeczeń w sposób
I KZ 45/24
4
jednoznaczny wykazał brak uzasadnionych wątpliwości w tym przedmiocie”.
Pomimo tak jednoznacznego stanowiska Sądu Najwyższego, skazany w dalszym
ciągu przywołuje wskazaną okoliczność.
Końcowo odnosząc do podnoszonej przez skazanego w zażaleniu
(uprzednio we wniosku o wznowienie postępowania) kwestii składania wyjaśnień w
dniach 17 i 18 sierpnia 2019 r. bez udziału obrońcy, to należy zauważyć, że kwestia
ta była przedmiotem analizy Sądu Najwyższego, który w zaskarżonym
postanowieniu trafnie wskazał, że skazany będąc pouczonym o treści art. 245 § 1
k.p.k. z uprawnienia do kontaktu z adwokatem nie skorzystał (k. 44), zaś przesłanki
do obrony obligatoryjnej nie wystąpiły. Nie może też stanowić podstawy wniosku
czy zażalenia argumentacja dotycząca okoliczności związanych z merytorycznym
rozpoznaniem sprawy karnej, bowiem jako taka jest niedopuszczalna w
postepowaniu wznowieniowym i wskazuje wprost na oczywistą bezzasadność
wniosku. Postępowanie to bowiem nie ma na celu ponownego rozpoznania sprawy
oraz jej kontroli pod względem trafności i zasadności wydanego orzeczenia.
Dlatego podobnie ocenić należało argumentację skarżącego co do
nieprawidłowości przebiegu postępowania i wydania wyroku Sądu Okręgowego w
Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III K 130/19, który przecież był
przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym, zaś wyrok Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II AKa 135/19
podlegał kontroli w postępowaniu kasacyjnym. Każde z tych postępowań
zainicjowane było przez obrońcę skazanego Ł. Ł. . Sąd Apelacyjny w Poznaniu - po
rozpoznaniu apelacji - wyrokiem z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. II AKa 135/19,
zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy, zaś Sąd Najwyższy
postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. V KK 320/20, oddalił kasację jako
oczywiście bezzasadną (art. 535 § 3 k.p.k.).
W tych realiach procesowych treść przepisu art. 545 § 3 k.p.k. obligowała
Sąd Najwyższy do odmowy przyjęcia wniosku, o czym zasadnie orzeczono
zaskarżonym postanowieniem. Konsekwencją powyższego był brak podstaw do
rozważenia przez Sąd Najwyższy zasadności wniosku o wyznaczenie obrońcy z
I KZ 45/24
5
urzędu zawartego we wniosku o wznowienie postępowania jako oczywiście
bezzasadnego.
Kierując się przedstawionymi wyżej względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na
wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
