Co dokładnie stanowi przepis
Art. 245 KPK przyznaje zatrzymanemu, który tego zażąda, prawo do niezwłocznego nawiązania kontaktu z adwokatem albo radcą prawnym. Kontakt ma być umożliwiony w dostępnej formie, a przepis wyraźnie przewiduje również bezpośrednią rozmowę z tym prawnikiem. Zatrzymujący może zastrzec swoją obecność przy rozmowie tylko wyjątkowo, gdy przemawiają za tym szczególne okoliczności. Nie jest to więc rozwiązanie przedstawione w przepisie jako zwykły sposób prowadzenia rozmowy. Paragraf 2 nakazuje odpowiednie stosowanie art. 517j § 1 oraz przepisów wydanych na podstawie art. 517j § 2, natomiast paragraf 3 odsyła odpowiednio do art. 261, z zastrzeżeniem, że zawiadomienie następuje na żądanie zatrzymanego.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 245 KPK stosuje się w sytuacji, gdy osoba została zatrzymana i zgłasza żądanie kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym. Decydujące znaczenie ma samo żądanie zatrzymanego, ponieważ przepis wiąże z nim obowiązek umożliwienia kontaktu. Ustawodawca używa określenia „niezwłocznie”, ale w tym artykule nie wskazuje konkretnej liczby godzin ani innego sztywnego terminu. Znaczenie ma także to, czy istnieje dostępna forma pozwalająca nawiązać kontakt oraz przeprowadzić bezpośrednią rozmowę. Jeżeli zatrzymany żąda zawiadomienia, zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy art. 261, zgodnie z wyraźnym odesłaniem zawartym w § 3.
Przykład codziennego zastosowania
Jan zostaje zatrzymany i oświadcza, że chce skontaktować się z adwokatem. W takiej sytuacji art. 245 KPK wymaga, aby zatrzymujący niezwłocznie umożliwił mu nawiązanie kontaktu w dostępnej formie oraz bezpośrednią rozmowę z adwokatem albo radcą prawnym. Sam fakt zatrzymania nie oznacza według przepisu, że przy każdej rozmowie ma być obecny zatrzymujący, ponieważ jego obecność może zostać zastrzeżona jedynie w wyjątkowych wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Jeżeli Jan dodatkowo żąda zawiadomienia, stosuje się odpowiednio art. 261 na zasadach wskazanych w § 3 art. 245 KPK.
Częste nieporozumienia lub błędy
Błędem jest uznawanie, że art. 245 KPK dotyczy wyłącznie kontaktu z adwokatem, ponieważ przepis wymienia także radcę prawnego. Nie należy również pomijać tego, że prawo do kontaktu zostało w tym artykule powiązane z żądaniem zatrzymanego. Obecność zatrzymującego przy rozmowie nie jest regułą, lecz wyjątkiem wymagającym szczególnych okoliczności. Kontakt z prawnikiem i zawiadomienie, o którym mowa w § 3, są odrębnymi elementami regulacji. Art. 245 KPK nie określa samodzielnie wszystkich szczegółów wynikających z odesłań do innych przepisów, dlatego nie należy wyprowadzać z niego treści, których wprost nie zawiera. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.