I KZ 14/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 marca 2026 r.
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie P.Ł.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 18 marca 2026 r.
zażalenia obrońcy skazanego
na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Karnego – Odwoławczego Sądu
Okręgowego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt IV WKK 64/25, o
odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 lipca
2025 r., sygn. akt IV Ka 560/25,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt IV Ka 560/25, Sąd Okręgowy w
Poznaniu utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z
dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt II K 709/24, którym to wyrokiem P.Ł. skazany został
za czyny z art. 286 § 1 k.k., popełnione w warunkach ciągu przestępstw
określonego w art. 91 § 1 k.k., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem wykonania tej kary na okres próby 2 lat.
I KZ 14/26
2
Kasację od tego wyroku wniosła obrońca skazanego podnosząc w niej zarzuty
naruszenia prawa materialnego, tj. art. 286 § 1 k.k. (pkt. 1 i 2 kasacji) oraz art. 91 §
1 k.k. (pkt 3 kasacji).
W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie wyroków sądów obu
instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt IV WKK 64/25,
Przewodniczący Wydziału IV Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w
Poznaniu odmówił przyjęcia tej kasacji stwierdzając, że jest ona niedopuszczalna z
mocy ustawy, ponieważ wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności z
warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w kasacji nie wskazano istnienia
uchybienia przewidzianego w art. 439 k.p.k.
Zarządzenie to zaskarżyła obrońca skazanego. W złożonym zażaleniu
zarzuciła „rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, która mogła mieć istotny
wpływ na treść zaskarżonego wyroku przez naruszenie art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k.
poprzez błędne uznanie, że udział obrońcy nie był obowiązkowy w rozprawie przed
Sądem Okręgowym oraz błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodziły przesłanki
obrony obligatoryjnej, a w konsekwencji przeprowadzenie rozprawy i wydanie
wyroku pod nieobecność obrońcy oskarżonego”. W konkluzji wniosła o uchylenie w
całości zaskarżonego zarządzenia Sądu Okręgowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie obrońcy jest niezasadne i to w sposób oczywisty.
Z przepisu art. 523 § 2 k.p.k. wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że
kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za
przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez
warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 523 § 4 pkt 1 i 2 k.p.k. Zgodnie
z tą regulacją, ograniczenie z § 2 art. 523 k.p.k. nie dotyczy kasacji wniesionej z
powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadku określonym w art.
521 k.p.k., a więc kasacji podmiotów szczególnych.
I KZ 14/26
3
Bezspornym jest, że P.Ł. skazany został na karę pozbawienia wolności z
warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w samej kasacji zarzut wystąpienia
jakiegokolwiek uchybienia z art. 439 k.p.k. nie został podniesiony, ponieważ
wskazano w niej wyłącznie na naruszenie przepisów prawa materialnego.
Żadnego znaczenia nie ma w związku z tym formułowane obecnie w
zażaleniu twierdzenie o naruszeniu na etapie postępowania odwoławczego art. 79
§ 1 pkt 3 k.p.k., co w zamyśle skarżącej miało niewątpliwie świadczyć o wystąpieniu
w toku tego postępowania bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art.
439 § 1 pkt 10 k.p.k. Nie jest to – po pierwsze – zarzut skierowany przeciwko
wydanemu zarządzeniu o odmowie przyjęcia kasacji, a to przecież ta decyzja
procesowa a nie wyrok Sądu odwoławczego są przedmiotem kontroli Sądu
Najwyższego.
Po drugie, taki zarzut powinien być – niezależnie od jego zasadności lub
niezasadności – postawiony w samej kasacji, co przecież wobec jednoznacznej
treści nadzwyczajnego środka zaskarżenia nie miało miejsca.
Z tych względów zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, stwierdzające
niedopuszczalność z mocy z mocy ustawy tak sformułowanej kasacji, jest jak
najbardziej prawidłowe i znajduje podstawę prawną w przepisach art. 530 § 2 k.p.k.
w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k.
[WB]
[a.ł]