I KS 41/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Dziergawka
Dnia 3 lutego 2026 r.
w sprawie R. L.
oskarżonego o czyny z art. 158 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 3 lutego 2026 r.,
skargi obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt IV Ka 15/25,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu
z dnia 27 września 2024 r., sygn. akt V K 168/23 i przekazującego sprawę
Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania,
na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. oddalić skargę;
2. kosztami sądowymi postępowania skargowego obciążyć
oskarżonego.
UZASADNIENIE
R. L. został oskarżony o to, że w dniu 29 lipca 2018 r. we W., działając
wspólnie i w porozumieniu z B. L. , dokonał pobicia T. W. w ten sposób, że dusili go
a następnie przewrócili na ziemię i kopali po całym ciele, narażając go na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego
I KS 41/25
2
w art. 156 § 1 k.k. powodując u T. W. obrażenia ciała w postaci złamania ściany
dolnej oczodołu lewego z przemieszczeniem, złamania wyrostka poprzecznego
prawego kręgu El, złamania obu wyrostków poprzecznych kręgu L3, złamania
wyrostka poprzecznego kręgu L4, ogniska stłuczenia siatkówki oka lewego,
podbiegnięcia krwawego i obrzęku w okolicy oczodołowej lewej, płytkiej rany
tłuczonej pod powieką dolną oka lewego, podbiegnięć krwawych w okolicy
oczodołowej prawej, na policzku lewym i rzucie łuku brwiowego lewego i innych
obrażeń, które to obrażenia spowodowały rozstrój zdrowia i naruszenie czynności
narządów ciała pokrzywdzonego na okres powyżej 7 dni, tj. o czyn z art. 158 § 1 k.k.
i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27
września 2024 r., sygn. akt V K 168/23 uniewinnił oskarżonego R. L. od popełnienia
zarzucanego mu czynu (pkt I) i kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa
(pkt II).
Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator, który zarzucił obrazę
przepisu prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.k., art. 167 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 366
§ 1 k.p.k., co skutkowało uniewinnieniem R. L. oraz wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania przez sąd I instancji
Sąd Okręgowy we Wrocławiu, na skutek wniesionej apelacji, wyrokiem z
dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt IV Ka 15/25 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę
przekazał Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu do
ponownego rozpoznania
Skargę od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zarzucając mu
obrazę przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku,
tj. art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. poprzez przedwczesne i bezzasadne
uznanie, iż ziścił się warunek z art. 454 § 1 k.p.k. pozwalający na uchylenie wyroku
Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdy w
rzeczywiści taka potrzeba nie zachodzi, ponieważ Sąd Okręgowy powziął
odmienną niż Sąd Rejonowy dowolna ocenę dowodów, podczas gdy wystarczające
I KS 41/25
3
będzie uzupełnienie materiału dowodowego przez Sąd odwoławczy i wydanie
przezeń orzeczenia merytorycznego, co in concerto miało istotny wpływ na treść
orzeczenia, determinując jego treść.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu - Sądowi Okręgowemu
we Wrocławiu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga obrońcy oskarżonego okazała się niezasadna, wobec czego
podlegała oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 539a § 3 k.p.k.
podstawą do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylającego wyrok
sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania jest
wyłącznie naruszenie przepisu określonego w art. 437 k.p.k. albo wystąpienie
uchybienia wymienionego enumeratywnie w treści art. 439 § 1 k.p.k. Tak więc
rozpoznanie skargi ogranicza się do zbadania, czy zachodzi tzw. bezwzględna
przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 k.p.k. albo czy sąd odwoławczy
uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 § 1 k.p.k.
do wydania wyroku zmieniającego, względnie, czy jest konieczne przeprowadzenie
w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.).
Tym samym niedopuszczalne jest, aby Sąd Najwyższy w trybie art. 539a
k.p.k. badał merytorycznie prawidłowość przeprowadzonej kontroli odwoławczej w
aspekcie uchybień podniesionych w apelacji, jak również zasadność uchybień
stwierdzonych przez sąd odwoławczy (zob. postanowienie SN z dnia 13 września
2022 r., V KS 15/22; postanowienie SN z dnia 12 stycznia 2022 r., IV KS 64/21;
postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2022 r., II KS 29/21; postanowienie SN z dnia
26 stycznia 2022 r., V KS 36/21).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać
należy, że sąd odwoławczy nie dopuścił się naruszeń, o których mowa w art. 539a
I KS 41/25
4
§ 3 k.p.k., a przede wszystkim obrazy art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.
na które we wniesionej skardze powołuje się obrońca oskarżonego.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku wyraźnie wskazał, że
wydaniu orzeczenia reformatoryjnego wobec oskarżonego R. L. sprzeciwiał się
zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy podniósł, że sąd I instancji
powinien ponownie przeanalizować treść wyjaśnień oskarżonego oraz pozostałych
osobowych źródeł dowodowych. Ponadto wskazał, że konsekwencją
nieprawidłowej oceny materiału dowodowego było błędne ustalenie stanu
faktycznego sprawy, co doprowadziło do bezzasadnego uniewinnienia oskarżonego
od zarzucanego mu czynu.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd odwoławczy wskazał na zaistnienie
uchybień w zakresie przeprowadzonej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów,
w szczególności w zakresie wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków (bez
konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości),
których istnienie skutkowało koniecznością uchylenia wyroku we wskazanym
zakresie. Sąd odwoławczy wskazał, że uniewinnienie oskarżonego było wynikiem
niepełnej i nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Zawarta w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego argumentacja jednoznacznie
wskazuje, że z uwagi na ograniczenie płynące z treści art. 454 § 1 k.p.k., sąd ten
nie mógł skazać oskarżonego w instancji odwoławczej.
W rozpatrywanej sprawie został zatem spełniony warunek przyjęty w
orzecznictwie Sądu Najwyższego, że możliwość uchylenia wyroku
uniewinniającego lub umarzającego postępowanie karne i przekazania sprawy do
ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k.
(art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w
wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw
odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np. po uzupełnieniu
postępowania dowodowego, dokonaniu prawidłowej oceny dowodów, poczynieniu
prawidłowych ustaleń faktycznych) - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania
wyroku skazującego czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1
k.p.k. (zob. uchwała SN z dnia 20 września 2018 r., I KZP 10/18).
I KS 41/25
5
Konkludując, sąd odwoławczy wskazał na zaistnienie takich uchybień w
zakresie przeprowadzonej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, których
istnienie skutkowało koniecznością uchylenia wyroku we wskazanym zakresie. Sąd
ten prawidłowo uzasadnił, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego,
czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. (zob.
postanowienie SN z dnia 13 września 2022 r., V KS 15/22; postanowienie SN z
dnia 24 stycznia 2025 r., II KS 45/24). W realiach przedmiotowej sprawy
stwierdzono zatem wystąpienie przesłanki kasatoryjnej w związku z niemożnością
wydania wyroku skazującego ze względu na regułę ne peius.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy nie znajdując podstaw do
uwzględnienia skargi orzekł o jej oddaleniu, obciążając oskarżonego kosztami
sądowymi postępowania skargowego, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art.
634 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
