I KS 19/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 września 2025 r.
SSN Małgorzata Gierszon
na posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 25 września 2025 r.,
sprawy I. N.
oskarżonej z art. 270 § 1 k.k.,
z powodu skargi wniesionej przez obrońcę oskarżonej,
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 15 maja 2025 r., IV Ka 214/25,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu
z dnia 16 kwietnia 2024 r., V K 604/23,
p o s t a n o w i ł
oddalić skargę;
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu z
dnia 16.04.2024 r., sygn. akt V K 604/23, I. N. została uniewinniona od
zarzucanego jej czynu. W akcie oskarżenia postawiono jej zarzut, iż w okresie od
dnia 18 sierpnia 2015 roku do dnia 3 kwietnia 2019 roku w nieustalonym miejscu
podrobiła dokument o nazwie "Aneks do umowy najmu" datowany na dzień 18 maja
2015 roku, a następnie posłużyła się nim w dniu 3 kwietnia 2019 roku we W.,
poprzez przedłożenie tego dokumentu w toku postępowania XII C 1153/18
I KS 19/25
2
prowadzonego przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu XII Wydziale Cywilnym, tj.
zarzut popełnienia czynu zabronionego na podstawie przepisu art. 270 § 1 k.k.
Apelacje na niekorzyść oskarżonej wnieśli prokurator oraz oskarżyciel
posiłkowy.
Wskutek rozpoznania wskazanych apelacji, Sąd Okręgowy we Wrocławiu w
dniu 24.10.2024 r., w sprawie IV Ka 785/24, uchylił i sprawę przekazał Sądowi
Rejonowemu do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 437 § 2 w zw. z art.
454 § 1 k.p.k. Wyrok został zaskarżony skargą na wyrok sądu odwoławczego
wniesioną przez obrońcę. Wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 13.02.2025 r. wyrok
sądu II instancji został uchylony, a sprawę przekazano Sądowi Okręgowemu we
Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 15.05.2025 r. uchylił
zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego
rozpoznania, na podstawie art. 437 § 2 w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.
Skargę na ten wyrok ponownie wniósł obrońca oskarżonej, który zaskarżył
go w całości. Na zasadzie art. 539a § 3 oraz art. 526 w zw. z art. 539f k.p.k.
zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisu art. 437 § 2 zd. 2 w zw. z art.
454 § 1 k.p.k. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że zachodzą podstawy
do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I
instancji ze względu na wypadek wskazany w art. 454 k.p.k., podczas gdy nie
zostały wypełnione przesłanki ustanowione w tym przepisie do uchylenia
orzeczenia sądu I instancji, w szczególności Sąd odwoławczy nie ocenił ponownie
całego materiału dowodowego i nie stwierdził kategorycznie popełnienia
zarzucanego przestępstwa przez oskarżoną oraz jej winy.
Wobec tego, na zasadzie art. 593e § 2 k.p.k. wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
I KS 19/25
3
Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k. uchylenie orzeczenia
sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić
wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1, art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest to
konieczne do przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.
Z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu wynika, że
przyczyną uchylenia wyroku Sądu I instancji była reguła ne peius z art. 454 § 1
k.p.k. Sąd stwierdził, że Sąd I instancji poczynił dowolną ocenę materiału
dowodowego, w sytuacji, gdy wskazuje ona na konieczność skazania oskarżonej.
Do tego wniosku doprowadziła Sąd odwoławczy analiza dowodów
przeprowadzonych w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Formułując zarzut naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k..k.
obrońca stwierdził, że doszło do naruszenia wymienionych przepisów wskutek
braku ponownej oceny całego materiału dowodowego oraz braku kategorycznych
wniosków Sądu II instancji co do popełnienia przestępstwa przez oskarżoną. W
uzasadnieniu skargi nie wskazano jednak, który dowód został pominięty przez Sąd
II instancji. Nie świadczą o tym wywody zawarte w części uzasadnienia dotyczące
zapatrywań i wskazań co do dalszego postępowania odnoszące się do potrzeby
pownonego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pokrzywdzonego i
oskarżonej, gdyż stanowią one konsekwencję jedynie uchylenia wyroku Sądu I
instancji. Do oceny tych dowodów Sąd II instancji odniósł się na s. 5-8
uzasadnienia. O braku oceny określonych dowodów nie świadczy brak
uwzględnienia argumentów podnoszonych przez obrońcę oskarżonej, które w jego
ocenie mają znaczenie dla braku wiarygodności pokrzywdzonego. Przedmiotem
postępowania skargowego nie jest ocena tego, czy Sąd odwoławczy dokonał
prawidłowo odmiennej oceny dowodów. Dlatego jedynie na marginesie
zasygnalizować należy, że dla tej oceny znaczenie miało nie tylko
zakwestionowane przez obrońcę twierdzenie jako pokrzywdzony zeznając zapoznał
się z dokumentem w postaci aneksu do umowy bez użycia okularów. Okoliczności
faktyczne sprawy, fakt zawarcia tego samego dnia nowej umowy, zapłata czynszu
w wysokości wynikającej z tej umowy, a nie z aneksu, a jednocześnie niekorzystny
charakter aneksu dla pokrzywdzonego, przemawiały - zdaniem Sądu
odwoławczego za wiarygodnością jego zeznań.
I KS 19/25
4
Odnośnie do drugiego podniesionego przez obrońcę argumentu, to
sformułowania użyte przez Sąd II instancji w uzasadnieniu wyroku nie świadczą o
braku zajęcia przez ten Sąd kategorycznego stanowiska co do wyniku dokonanej
oceny dowodów. Sposób sformułowania zaleceń wobec Sądu I instancji wynika z
poszanowania dla zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu. Wynika to również z
funkcji art. 454 § 1 k.p.k., który służy ochronie zasady dwuinstancyjności. Wymóg
uchylenia wyroku Sądu I instancji i przekazania mu sprawy do pownonego
rozpoznania w sytuacji, gdy Sąd odwoławczy doszedł do wniosku, że prawidłowa
ocena dowodów powinna doprowadzić do ustaleń pozwalających na przypisanie
zarzucanego czynu i skazanie osoby uniewinnionej przez Sąd I instancji, nie
stanowi zbędnej formalności, w ramach której rola Sądu I instancji sprowadzałyby
się jedynie do powtórzenia stanowiska wyrażonego przez Sąd odwoławczy
uchylający wcześniej wydany wyrok. Uchylenie wyroku Sądu I instancji i
przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania nie przesądza wyniku
postępowania przez tym Sądem. Świadomością tych okoliczności procesowych
należy tłumaczyć użyte przez Sąd odwoławczy sformułowania. Nie może on
bowiem zobowiązać Sądu I instancji do skazania oskarżonej.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
[J.J.]
[a.ł]
