I KO 132/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 kwietnia 2026 r.
SSN Piotr Mirek
w sprawie N.B.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 kwietnia 2026 r.,
wniosku skazanej
o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
Poznaniu z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 93/23, utrzymującym w mocy
wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt III K
399/21, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia
bezzasadności.
wniosku
wobec
jego
oczywistej
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt
III K 399/21, N.B. została uznana za winną przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z
art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 270 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za
co wymierzono jej karę roku pozbawienia wolności, zawieszając jej wykonanie na
okres próby 3 lat.
Orzeczenie to zostało zaskarżone w całości, apelacją obrońcy oskarżonej,
która jednak okazała się nieskuteczna. Sądu Apelacyjny w Poznaniu, wyrokiem z
I KO 132/25
2
dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 93/23, utrzymał zaskarżony wyrok w
mocy, który tym samym uzyskał walor prawomocności.
Pismem datowanym na 24 maja 2025 r. skazana wniosła o wznowienie
prawomocnie zakończonego postępowania, wskazując na ujawnienie nowych
dowodów, a to opinii biegłego lekarza psychiatry, wydanej w innej sprawie, z której
wynika, że skazana cierpi na syndrom sztokholmski. W ocenie oskarżonej jest to
okoliczność mogąca świadczyć o braku możliwości przypisania odpowiedzialności
za czyn, którego dotyczył wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 grudnia
2022 r., sygn. akt III K 399/21.
Sąd Najwyższy, postanowieniem z 24 lipca 2025 r., sygn. akt I KO 77/25, na
podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie
postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. Wnioskodawczyni zaskarżyła
powyższe postanowienie zażaleniem, czego skutkiem było jego uchylenie i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt I KZ 43/25) – ze względu
wadliwą obsadę Sądu Najwyższego, a co za tym idzie – wystąpienie bezwzględnej
przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Rozpoznając ponownie wniosek o wznowienie postępowania, Sąd
Najwyższy stwierdził, co następuje.
Wniosek okazał się oczywiście bezzasadny. Przypomnieć bowiem trzeba, że
zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. postępowanie sądowe zakończone prawomocnym
orzeczeniem wznawia się, jeżeli:
1. w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje
uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia;
2. po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na
to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie
podlegał karze, czy też skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo
nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia
I KO 132/25
3
kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne
obostrzenie kary.
Analiza treści wniosku skazanej każe stwierdzić, że nie niesie on ze sobą
żadnych informacji wskazujących na zaistnienie okoliczności, które mogłyby być
traktowane w kategoriach przedstawionych wyżej podstaw wznowieniowych.
Brak jest w szczególności podstaw do zastosowania art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.,
wymagającego ujawnienia nowych, nieznanych wcześniej faktów lub dowodów.
Skazana, opierając swoje żądanie na treści opinii sądowo-psychiatrycznej z
dnia 24 lutego 2025 r., sporządzonej w toku innego postępowania, toczącego się
przed Sądem Rejonowym Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, sygn. akt IX C
1236/23, wskazała na rozpoznane u niej zaburzenia afektywne dwubiegunowe oraz
syndrom sztokholmski. W ocenie skazanej takie rozpoznanie jest nowym dowodem
w sprawie, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania.
Argumentacja ta nie może jednak zostać uznana za skuteczną.
Po pierwsze stan zdrowia psychicznego skazanej był przedmiotem
wnikliwego badania już w toku postępowania jurysdykcyjnego, którego dotyczy
wniosek, a opiniujący wtedy biegli nie stwierdzili u oskarżonej zniesionej ani
ograniczonej poczytalności tempore criminis. Czyn, którego dotyczy prawomocne
skazanie, został popełniony w dniu 4 listopada 2016 r., a więc dziewięć lat przed
wydaniem opinii, na którą skazana powołuje się we wniosku wznowieniowym.
Skazana w toku postępowania karnego była poddawana badaniom sądowo-
psychiatrycznym. Zgodnie z treścią opinii z dnia 2 grudnia 2017 r. (k. 650) skazana
miała in tempore criminis zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia
przypisanego jej czynu oraz pokierowania swoim postępowaniem. Taka ocena
została potwierdzona w kolejnej opinii, datowanej na 19 listopada 2022 r. (k. 1599,
koperta).
Po drugie, przedłożona przez skazaną ekspertyza nie podważa rzetelności
opinii stanowiących podstawę wyroku, przede wszystkim z uwagi na znaczną
rozpiętość czasową. Dokument odnosi się bowiem do zdarzeń z 2021 r., podczas
I KO 132/25
4
gdy czyny przypisane skazanej zostały popełnione w 2016 r. Z tych względów nowa
opinia nie spełnia wymogów „nowego faktu lub dowodu” w rozumieniu przepisów o
wznowieniu postępowania – odnosi się bowiem do okoliczności, które miały miejsce
pięć lat po popełnieniu przypisanych skazanej czynów.
Biorąc pod uwagę nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia
postępowania, ograniczonej ściśle do katalogu podstaw z art. 540-540b k.p.k.,
przypomnieć trzeba, że postępowanie to nie służy ponownej weryfikacji zasadności
orzeczenia w sposób właściwy dla kontroli instancyjnej.
W świetle powyższego, wniosek skazanej należało uznać za oczywiście
bezzasadny, co zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. skutkuje odmową jego przyjęcia.
Konsekwencją tak sformułowanego rozstrzygnięcia stała się również
bezprzedmiotowość wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu, skoro samo żądanie
wznowienia jawiło się jako bezzasadne w stopniu oczywistym.
[WB]
[a.ł]
