I KK 90/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
Dnia 20 maja 2025 r.
w sprawie J. K. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i inn.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 20 maja 2025 r. wniosku
pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych B. M., M. M. i A. M. o wydanie
uzupełniającego rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego
przez zasądzenie na rzecz oskarżycieli posiłkowych wydatków z tytułu
ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym,
na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a
k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
zasądzić od skazanego J. K. na rzecz oskarżycieli
posiłkowych B. M., M. M., A. M. kwotę 4320 zł tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika za sporządzenie odpowiedzi na
kasację obrońcy wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w
Legnicy z dnia 24 września 2024 r., sygn. IV Ka 469/24.
UZASADNIENIE
W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2025 r., I KK 90/25
oddalającym kasację obrońcy J. K. jako oczywiście bezzasadną, a więc w
orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie,
rozstrzygnięto o kosztach sądowych za to postępowanie. Nie rozstrzygnięto jednak
o całości kosztów procesu, w tym wydatkach poniesionych przez oskarżycieli
I KK 90/25
2
posiłkowych tytułem ustanowienia pełnomocnika do ich reprezentacji w
postępowaniu kasacyjnym.
Z art. 626 § 2 k.p.k. wynika, że niezamieszczenie w końcowym orzeczeniu
rozstrzygnięcia, choćby o części kosztów procesu, może skutkować wydaniem
orzeczenia uzupełniającego w tym przedmiocie. Nie ulega wątpliwości, że do
kosztów procesu zalicza się uzasadnione wydatki stron z tytułu ustanowienia w
sprawie jednego pełnomocnika (art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.). Zgodnie z treścią art. 636
§ 1 k.p.k. w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka
odwoławczego wniesionego wyłącznie przez oskarżonego, koszty procesu za
postępowanie odwoławcze ponosi na zasadach ogólnych ten, kto wniósł środek
odwoławczy. Przepis ten znajduje zastosowanie również do kosztów postępowania
kasacyjnego ( art. 637a k.p.k.).
Ustanowiony przez oskarżycieli posiłkowych pełnomocnik sporządził
odpowiedź na kasację wniesioną przez obrońcę skazanego, wnosząc o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Następnie wystąpił do Sądu Najwyższego
o zasadzenie od skazanego na rzecz oskarżycieli posiłkowych kwoty 6170 zł
tytułem ustanowienia pełnomocnika do reprezentacji tych osób w postępowaniu
kasacyjnym, załączając dokumenty potwierdzające poniesione przez oskarżycieli
posiłkowych wydatki na ustanowienie pełnomocnika.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 ustawy z 1982 r. – Prawo o adwokaturze,
opłaty za czynności adwokackie ustala umowa z klientem, niemniej umowa ta jest
wiążąca tylko w relacji pomiędzy pełnomocnikiem i jego mocodawcami. Ustalona w
umowie wysokość opłat za czynności adwokackie nie musi stanowić podstawy
zasądzenia przez sąd poniesionych przez stronę kosztów zastępstwa prawnego.
Wysokość kosztów procesu zasądzanych w sprawie karnej od przeciwnika
procesowego na rzecz strony, której racje zostały uwzględnione w procesie, jest
limitowana wysokością rzeczywiście poniesionych kosztów, przy czym nie może
przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej. Ponadto ustalając wysokość
żądanych kosztów, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a
także charakter sprawy i wkład pracy zastępcy prawnego w przyczynieniu się do
I KK 90/25
3
wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy - § 15 ust. 3 pkt 1, 3 i 4 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22
października 2015 r. ( Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) - t.j. z dnia 24 sierpnia 2023 r. (Dz.
U. z 2023 r. poz. 1964). W orzecznictwie wskazuje się, że sąd może kontrolować
wysokość żądanego przez stronę wynagrodzenia pełnomocnika w zakresie
przekraczającym stawki minimalne, przy czym kontrola ta dokonywana jest przy
uwzględnieniu rodzaju i stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy pełnomocnika
(postanowienia SN: z 18 lutego 2020 r., V KK 534/18 i 13 marca 2024 r., I KZ 7/24).
W tej sprawie pełnomocnik domagał się zasądzenia, zgodnie z
przedstawionymi dokumentami, kosztów związanych z ustanowieniem go przez
oskarżycieli posiłkowych ich reprezentantem procesowym w postępowaniu
kasacyjnym, w kwocie 6170 zł. Czynności pełnomocnika ograniczyły się w tej
sprawie do sporządzenia odpowiedzi na kasację. Za dokonanie tej czynności, z
uwzględnieniem treści § 20 wskazanego rozporządzenia, powiązanej z treścią § 11
ust. 4 pkt 2 należało zasądzić w stawce minimalnej kwotę 720 zł. W tej sytuacji
łączna, możliwa do zasądzenia w tej sprawie - kwota opłat za czynności
adwokackie wynosiła 4320 zł (720 zł x 6).
Sąd Najwyższy uznał, kierując się przesłankami wskazanym w § 15 ust. 3
pkt 3 i 4 wskazanego rozporządzenia, a więc rodzajem sprawy i jej zawiłością oraz
nakładem pracy adwokata związanym ze sporządzeniem szczegółowej i wnikliwej
odpowiedzi na kasację, która zyskała uznanie sądu, że zasadne było zasądzenie
kwoty 4320 zł tytułem zwrotu opłaty za czynności adwokackie odpowiadającej
sześciokrotności stawki minimalnej.
Z tych względów postanowiono jak na wstępie.
[SOP]
[r.g.]
I KK 90/25
4
