I KK 74/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 marca 2025 r.
SNN Wiesław Kozielewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 27 marca 2025 r.,
sprawy W. H.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb.
z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 310 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12
k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt II AKa 109/24
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze
z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 154/22
oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami
sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn.
akt II K 154/22, uznał W. H. za winnego popełnienia czynu wyczerpującego
znamiona przestępstwa z art. 286 §1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 §
1 k.k. w zb. z art. 270 § l k.k. w zb. z art. 310 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z
art. 12 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 5 lat pozbawienia wolności.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy W. H. złożonej od tego wyroku, Sąd
Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt II AKa 109/24
zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 31 stycznia
I KK 74/25
2
2024 r., sygn. akt II K 154/22, w ten sposób, że z opisu czynu przypisanego
wyeliminował stwierdzenie o podrobieniu i przedłożeniu dokumentu w postaci
„oświadczenia o ustanowieniu hipoteki", przyjął, że czyn W. H. stanowił przypadek
mniejszej wagi i na mocy na art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art.
297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § l k.k. w zb. z art. 310 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2
k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia
wolności, a w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Adwokaci M. G. i P. K. – obrońcy skazanego W. H., złożyli kasacje od
wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt II AKa
108/24. Adwokat M. G. zarzucił w kasacji naruszenie przepisów prawa
procesowego, tj. art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. (zarzut z pkt 1), rażące naruszenie
przepisów postępowania, to jest art. 434 § 1 k.p.k. (zarzut z pkt 2), rażące
naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 455 k.p.k. ( zarzut z pkt 3)) i wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania , a także przekazanie
sprawy w pozostałym zakresie do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu.
Natomiast adwokat P. K. w swojej kasacji zarzucił rażącą obrazę przepisów prawa
materialnego mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku przez naruszenie art.
310 § 1 k.k. w zw. z art. 31 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe
(zarzut z pkt I), naruszenie art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z
art. 6 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 195 k.p.k. w zw. z art. 196 § 3
k.p.k.(zarzut z pkt II). Podnosząc te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze i
przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
B. J. – Zastępca Prokuratora Rejonowego w W. w pisemnej odpowiedzi na te
kasacje wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych (por. pismo z dnia 11
lutego 2025 r., [...]).
Sąd Najwyższy zważył co następuje
Obie kasacje są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Odnośnie kasacji adwokata M. G. – obrońcy skazanego W. H..
Niezasadny jest zarzut z pkt 1 kasacji, albowiem w pkt 1 apelacji obrońcy
podniesiono zarzut obrazy przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść
wyroku to jest art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., a to poprzez wyjście
I KK 74/25
3
w opisie czynu przypisanego W. H. poza zakres zdarzenia historycznego
opisanego w akcie oskarżenia, w szczególności w wyniku przyjęcia, że W. H.
działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz doprowadził Bank w W. do
niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości - w konsekwencji
osądzenia czynu nieobjętego aktem oskarżenia. Sąd Apelacyjny w Poznaniu
rozważył ten zarzut, zgodnie w wymogiem art. 433§ 2 k.p.k., dał temu wyraz w
pisemnym uzasadnieniu (por. s. 7 – 9 pisemnego uzasadnienia wyroku tego Sądu z
dnia11 lipca 2024 r., sygn. akt II AKa 109/24). Sąd Najwyższy w pełni podziela
stanowisko Sądu Apelacyjnego w Poznaniu i nie widząc potrzeby jego powtarzania
odsyła do lektury pisemnego uzasadnienia tego Sądu. Zauważyć przy tym należy,
iż Autor kasacji nie stawia Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu zarzutu rażącego
naruszenia art. 433§ 2 k.p.k., tym samym należy przyjąć, iż nie kwestionuje w tym
zakresie jakości kontroli odwoławczej przeprowadzonej przez Sąd Apelacyjny w
Poznaniu. Nie można dopatrzeć się też zasadności zarzutu z pkt 2, czyli rażącego
naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 434 § 1 k.p.k., przecież dokonując
korekty w zakresie opisu czynu przypisanego oraz ustalając, iż stanowi on wypadek
mniejszej wagi z art. 310 § 3 k.p.k., Sąd Apelacyjny w Poznaniu znacząco obniżył
karę wymierzoną W. H. w pierwszej instancji, nie można zatem przyjąć, aby doszło,
jak to stanowi przepis art 434 § 1 k.p.k., do orzeczenia na jego niekorzyść. Zarzut
zaś z pkt 3 kasacji to niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym zarzut błędu w
ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Rozróżnia się, błąd w
ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku w zakresie sprawstwa,
braków w materiale dowodowym (błąd braku), oraz swobodnej oceny dowodów
(błąd dowolności). Ów błąd dowolności wiąże się tylko z naruszeniem art. 7 k.p.k.
(D. Świecki, Apelacja w postępowaniu karnym, Warszawa 2012, s. 162 – 164).
Podkreślić trzeba, że to właśnie postępowanie odwoławcze ma na celu korektę
rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji. To sąd odwoławczy przeprowadza
kontrolę prawidłowości orzeczenia sądu pierwszej z perspektywy zarzutów
podniesionych w apelacji strony. Sąd odwoławczy kontrolując, z uwagi na
wniesioną apelację strony, orzeczenie pierwszoinstancyjne ma prawo i obowiązek
dokonać oceny prawidłowości oceny sądu pierwszej instancji, w zakresie
zgromadzonego materiału dowodowego, poczynionych ustaleń faktycznych, jak i
I KK 74/25
4
przyjętej przez ten sąd kwalifikacji prawnej przypisanego czynu. W polskim modelu
środków odwoławczych w sprawach karnych, kasacja strony, jest nadzwyczajnym
środkiem zaskarżenia, a więc jej podstaw (przyczyn kasacyjnych) nie można w
żadnym wypadku łączyć z przyczynami odwoławczymi charakterystycznymi dla
apelacji. Kasacja strony jest wnoszona od prawomocnego orzeczenia sądu
odwoławczego, nie zaś od orzeczenia sądu pierwszej instancji, co jasno wynika z
treści przepisu art. 519 k.p.k. W przypadku apelacji zarzuty mogą obejmować:
obrazę prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k. i art. 438 pkt 1 a k.p.k.), obrazę
przepisów prawa procesowego (art. 438 pkt 2 k.p.k.), błąd w ustaleniach
faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia ( art. 438 pkt 3 k.p.k.), rażącą
niewspółmierność orzeczonej kary (art. 438 pkt. 4 k.p.k.). Kontrolą zaś kasacyjną
objęte są wyłącznie kwestie prawne, i to jeszcze zawężone do kategorii uchybień
wymienionych w art. 523 § 1 k.p.k. popełnionych przez sąd odwoławczy. W myśl
tego przepisu podstawą kasacyjną, oprócz uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.
(gdzie są wskazane tzw. bezwzględne podstawy uchylenia zaskarżonego
orzeczenia), może być jedynie inne rażące naruszenie prawa (przepisów prawa
materialnego, jak też przepisów prawa procesowego), jeżeli mogło ono mieć istotny
wpływ na treść orzeczenia sądu odwoławczego. W trybie kasacji dochodzi zatem
do kontroli zaskarżonego orzeczenia sądu odwoławczego tylko z punktu widzenia
naruszenia prawa, z wyłączeniem, w zasadzie, badania prawidłowości
poczynionych przez sąd ustaleń faktycznych.
Odnośnie kasacji adwokata P. K. – obrońcy skazanego W. H..
W realiach sprawy niezasadny jest zarzut z pkt I kasacji, gdyż jest to w
istocie niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym zarzut błędu w ustaleniach
faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Czyn przypisany W. H. w kształcie z
wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II
K 154/22, z korektą dokonaną wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia11
lipca 2024 r., sygn. akt II AKa 109/24, wyczerpuje bowiem znamiona przestępstwa
z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 270 §
l k.k. w zb. z art. 310 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. art. 258
§ 1 k.k., zaś kwestia oceny czy dokument którym posłużył się W. H. spełniał
wymogi weksla, to przecież problem ustaleń faktycznych. Powszechnie przyjmuje
I KK 74/25
5
się, że skoro błędne ustalenia faktyczne nie stanowią podstawy kasacji, to nietrafne
nazwanie przez skarżącego wadliwości polegającej na przyjęciu za podstawę
błędnych ustaleń faktycznych – ,,naruszeniem przepisów prawa materialnego”, nie
może zobowiązywać, ani też uprawniać Sądu Najwyższego – orzekającego w
postępowaniu kasacyjnym, do badania pod pozorem tak zredagowanego zarzutu,
zasadności ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego kasacją
wyroku. Należy, też podkreślić, iż kwestia ta była przedmiotem rozważań Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu (por. s. 9 – 11 pisemnego uzasadnienia wyroku tego
Sądu z dnia z dnia11 lipca 2024 r., sygn. akt II AKa 109/24), a to z uwagi na treść
zarzutu z pkt 2 apelacji adwokata M. G. – obrońcy W. H., zaś Autor kasacji nie
stawia w swojej kasacji zarzutu Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu, iż przeprowadził
w niewłaściwy sposób kontrolę apelacyjną wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej
Górze z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 154/22. Bezzasadny jest też zarzut
z pkt II kasacji, gdyż Autor kasacji nie stawia Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu
zarzutu rażącego naruszenia przepisów art. 433 § 2 k.p.k. nakładającego na sąd
odwoławczy obowiązek rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów zawartych w
apelacji, a przecież adwokat M. G. – obrońca W. H. w pkt 3 swojej apelacji zarzucił
obrazę art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 195 k.p.k. w zw. z art. 196 § 3 k.p.k. w zw. z
art. 197 § 1 k.p.k., i do tego zarzutu w sposób należyty odniósł się Sąd Apelacyjny
w Poznaniu w pisemnym uzasadnieniu wyroku z dnia11 lipca 2024 r., sygn. akt II
AKa 109/24 (por. s. 11 – 12 tego dokumentu). Przypomnieć też należy, iż w
orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że przepis art. 433 § 2 k.p.k.
może zostać naruszony jedynie wówczas, gdy sąd odwoławczy w ogóle nie
ustosunkuje się do określonego zarzutu wskazanego w środku odwoławczym (por.
np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II KK 127/12).
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 535 § 3
k.p.k., rozstrzygnął jak w postanowieniu.
[J.J.]
[r.g.]
I KK 74/25
6
