I KK 456/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 grudnia 2025 r.
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie M.M.,
skazanego za czyn z art. 586 k.s.h.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 grudnia 2025 r.,
w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
kasacji obrońcy skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 17 czerwca 2025 r., IV Ka 384/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we
Wrocławiu z dnia 23 października 2024 r., V K 267/22,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego M.M. kosztami
postępowania kasacyjnego.
sądowymi
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z
dnia 23 października 2024 r., V K 267/22, M.M. został uznany za winnego czynu z
art. 586 k.s.h., za który wymierzono mu karę 213 stawek dziennych grzywny, po 12
zł każda.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zainicjowanego apelacją
oskarżonego, Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 17 czerwca 2025 r., IV
Ka 384/25, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
I KK 456/25
2
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, który zaskarżył wyrok
Sądu Okręgowego w całości, zarzucając „uchybienie z art. 439 k.p.k., a to rażącą
obrazę przepisów prawa procesowego, mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, a
to art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającą na nieuwzględnieniu ex officio przez Sąd II
instancji faktu, że Sąd I instancji był nienależycie obsadzony, gdyż w składzie Sądu
brał udział asesor sądowy X.Y. powołany na urząd w sądzie powszechnym na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), a wadliwość
procesu powoływania prowadziła do naruszenia standardu niezawisłości i
bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o
ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Obrońca wniósł o uchylenie
wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu i przekazanie sprawy temu Sądowi do
ponownego rozpoznania.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, co umożliwiło jej oddalenie na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Jedynym zarzutem kasacji – dopuszczalnym w świetle ograniczeń z art. 523
§ 2 i § 4 pkt 1 k.p.k. w przypadku skazania na karę grzywny – jest wskazanie na
uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Taki też zarzut,
wskazujący na nienależytą obsadę Sądu I instancji, sformułowano w kasacji. Sąd
ten tworzył jednoosobowo asesor sądowy X.Y. Skarżący wskazuje, że nienależyta
obsada sądu wynikała z faktu udziału w wydaniu wyroku asesora sądowego,
powołanego do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r., poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS).
Z zarzutem kasacji nie można się zgodzić. Skarżący trafnie w uzasadnieniu
kasacji powołuje się na to, że udział w wydaniu orzeczenia osoby biorącej udział w
I KK 456/25
3
procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS może prowadzić do
nienależytej obsady sądu powszechnego i trafnie zwraca uwagę na wiodące
znaczenie uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.,
BSA-I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7). Wykładnia prawa zawarta w tej
uchwale jest nadal obowiązująca i w myśl art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym
(tj.: Dz. U. z 2024 r., poz. 622) Sąd Najwyższy pozostaje nią związany jako zasadą
prawną. Ma też rację skarżący, że niczego w tym względzie nie zmienia wyrok
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, OTK-A 2020, poz.
61 (tak: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2022 r., I KO 79/21 i
I KO 80/21; por. także m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia
2023 r., IV KZ 59/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2023 r., II KK
489/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2023 r., II KK 74/22).
Fakt wyrażenia określonego poglądu prawnego w uchwale połączonych Izb
Sądu Najwyższego nie oznacza jeszcze, że prowadzi on do wniosku o
konieczności uchylenia wyroku wydanego w tej sprawie. Lektura uchwały
połączonych Izb Sądu Najwyższego upoważnia do stwierdzenia, że już w niej Sąd
Najwyższy zróżnicował pozycję ustrojową różnych osób stających przed wadliwie
ukształtowaną Krajową Radą Sądownictwa. W punkcie 48 uzasadnienia
podkreślono, że „niewątpliwie w przypadku sądów wyższego szczebla w strukturze
organizacyjnej organów wymiaru sprawiedliwości, które mogą sprawować funkcję
kontroli instancyjnej w odniesieniu do czynności i orzeczeń sądów niższych, za
obowiązujący trzeba przyjąć wyższy poziom wymagań w zakresie minimalnych
warunków bezstronności i niezawisłości. Te same konkretne okoliczności związane
z wadliwością procesu powoływania na urząd sędziego, możliwe do tolerowania w
przypadków obsadzania sądów niższego rzędu, mogą uzasadniać ocenę o braku
bezstronności i niezawisłości w przypadku sądów wyższego rzędu”.
Jednocześnie Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie jednoznacznie
wskazywał, że nie należy utożsamiać sytuacji sędziów starających się o awans w
procedurze konkursowej przed KRS ukształtowaną przepisami ustawy
nowelizującej oraz pozycji i sytuacji asesorów sądowych. Trafnie podkreślono, że w
przypadku sędziów jednym z kryteriów branych pod uwagę przy ocenie, czy dane
orzeczenie dotknięte jest uchybieniem z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jest dobrowolność
I KK 456/25
4
udziału w procedurze konkursowej. Sytuacja jest fundamentalnie inna w
odniesieniu do absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP),
takich jak asesor sądowy X.Y. Osoby te nie miały możliwości wyboru innej ścieżki
powołania na stanowisko asesora sądowego, gdyż ewentualna odmowa poddania
się ustawowo zdefiniowanej procedurze (kończącej wieloletni okres edukacyjny)
byłaby równoznaczna z rezygnacją z objęcia stanowiska, co pozbawiłoby je
możliwości wykonywania zawodu. Sam fakt przejścia procedury opisanej w ustawie,
by zostać asesorem sądowym, nie powoduje uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 sierpnia 2025 r., IV KK 259/25; z
dnia 23 lipca 2025 r., II KK 236/25). Z kolei w uzasadnieniu kasacji obrońca
przywołuje irrelewantne z punktu widzenia zasadności kasacji orzeczenia Sądu
Najwyższego, bowiem odnoszące się nie do asesorów sądowych, ale do sędziów,
w tym sędziów sądów wyższego szczebla w strukturze sądownictwa
powszechnego.
Dla stwierdzenia, że wyrok Sądu I instancji dotknięty jest bezwzględną
przyczyną odwoławczą konieczne byłoby wykazanie dodatkowych okoliczności,
jednoznacznie obrazujących powiązania Pana X.Y. z ówczesną władzą
wykonawczą. W uzasadnieniu kasacji żadnych takich okoliczności nie
przedstawiono, obrońca ograniczył się do wyeksponowania uzyskania
rekomendacji KRS do pełnienia urzędu asesora sądowego. Sąd Najwyższy
dokonując analizy informacji dostępnych w domenach publicznych również nie
dostrzegł żadnych okoliczności, które mogłyby sugerować powiązania Pana X.Y. z
przedstawicielami ówczesnej władzy wykonawczej. Jednocześnie tego typu
okoliczności nie dostarcza lektura uchwały KRS nr […]/2021 z dnia […] 2021 r., w
której przedstawiono Prezydentowi RP wniosek o mianowanie Pana X.Y. na
stanowisko asesora sądowego w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia
we Wrocławiu. Z uchwały wynika, że Pan X.Y. ukończył studia prawnicze z oceną
na dyplomie: bardzo dobry, odbył aplikację sędziowską w KSSiP, uzyskując 307,5
pkt ze sprawdzianów i praktyk oraz złożył egzamin sędziowski, uzyskując 296,5 pkt.
Nie ujawniono okoliczności, które dawałyby podstawę do zgłoszenia sprzeciwu
wobec wniosku. Wypada jednocześnie dostrzec, że Pan X.Y., który orzekał w tej
sprawie jako asesor sądowy, już po wydaniu wyroku został powołany do pełnienia
I KK 456/25
5
urzędu sędziego postanowieniem Prezydenta RP z dnia […] 2025 r., nr […], na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyrażony w uchwale nr […]/2025 z dnia
[…]2025 r. Również lektura tej uchwały nie daje podstaw do kwestionowania
instytucjonalnej niezawisłości i bezstronności Pana X.Y.
Mając na uwadze powyższą argumentację kasację obrońcy skazanego
należało oddalić jako oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1
k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[WB]
[a.ł]
