I CSK 967/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
28 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa E.W. i J.W.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. (poprzednio Bank1 spółka akcyjna w W.)
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z 25 listopada 2025 r., I ACa 998/24,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz E.W. i J.W.
kwotę 5 400 zł (pięciu tysięcy czterystu złotych) tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia
Bank spółce akcyjnej w W. do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 25 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, w sprawie z
powództwa E.W. i J.W. przeciwko Bank1 (obecnie: Bank) spółce akcyjnej w W. o
ustalenie i zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w
Szczecinie z 13 lutego 2024 r., zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II w ten
sposób, że zasądził od pozwanego Bank1 spółki akcyjnej w W. na rzecz powodów
I CSK 967/26
2
E.W. i J.W. łącznie do ich majątku wspólnego kwotę 54 805,92 CHF wraz z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 17 lipca 2024 roku i oddalił powództwo o
zapłatę w pozostałym zakresie (pkt I), oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt
II) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt III).
Wyrok został zaskarżony przez stronę pozwaną. Jako uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona pozwana wskazała, że w
sprawie występują istotne zagadnienia prawne a skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona.
Strona powodowa złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła
o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie
skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności
wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki
pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1)
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4)
oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada jednie
I CSK 967/26
3
to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek uzasadniających
wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy kasacyjne i ich
uzasadnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie
objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy
i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić
do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga
jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej
sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2003 r., II CK
324/03, 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, 22
listopada 2007 r., I CSK 326/07, 26 września 2005 r., II PK 98/05, 10 maja 2019 r., I
CSK 627/18). Zagadnienie przedstawione w skardze kasacyjnej nie spełnia
powyższego kryterium.
Strona skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie
prawne polegające na konieczności rozstrzygnięcia, czy osoba fizyczna,
zawierająca długoterminowe zobowiązanie kredytowe, która wprawdzie w chwili
zawierania spornej umowy kredytu hipotecznego przeznaczonego na cele
mieszkaniowe nie wskazywała, iż środki pochodzące z tej umowy zostaną
przeznaczone na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą lub cel
zarobkowy/inwestycyjny, a nie na zaspokajanie podstawowych potrzeb
mieszkaniowych, po zawarciu umowy, wykorzystywała środki pochodzące z kredytu
na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą lub cel zarobkowy
(działalność nierejestrowaną), posiada w ramach przedmiotowej umowy status
konsumenta. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że status
konsumenta należy oceniać na chwilę dokonywania czynności prawnej (wyroki
Sądu Najwyższego z: 27 maja 2022 r. II CSKP 314/22, 8 grudnia 2022 r. II CSKP
110/22). Późniejsze okoliczności, wskazane w skardze kasacyjnej nie mają zatem
znaczenia dla oceny prawnej. W szczególności zmiana sposobu korzystania z
lokalu już po zawarciu umowy nie ma wpływu na określenie konsumenckiego
statusu strony umowy (wyrok SN z 2 października 2025 r., II CSKP 276/23).
I CSK 967/26
4
Strona skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie
prawne polegające na konieczności rozstrzygnięcia, czy zasadnym jest
uwzględnienie roszczenia odsetkowego od kwot wyrażonych w walucie CHF,
podczas gdy z istoty swej odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego pełnią funkcję waloryzacyjną, a w przypadku świadczeń w
walucie obcej funkcję waloryzacyjną odsetek spełnia już samo wyrażenie
świadczenia w walucie CHF. Należy jednak podkreślić, już we wcześniejszym
orzecznictwie SN przyjmowano, że odsetki za opóźnienie od kwot wyrażonych w
walucie obcej zasądza się na zasadach ogólnych, przepisy k.c. nie przewidują
szczególnych rozwiązań w tym zakresie (wyrok SN z 9 października 2008 r. V CSK
63/08, wyrok SN z 21 marca 1990 r. I CR 42/90). Zasądzenie zwrotu świadczenia
nienależnego w walucie obcej wynika z okoliczności, że świadczenie z nieważnej
umowy zostało spełnione w walucie obcej. W takiej sytuacji, świadczenie
nienależne ma od samego początku charakter pieniężny, jego przedmiotem jest
waluta obca. Skoro świadczenie ma charakter pieniężny, to powinno być spełnione
przez zapłatę sumy nominalnej, co reguluje wprost art. 3581§1 k.c. W konsekwencji
należy przyjąć, że zasądzenie świadczenia nienależnego w walucie obcej
realizowało zasadę nominalizmu, w sprawie nie nastąpiła jakakolwiek waloryzacja
świadczenia.
Strona skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie
prawne polegające na ocenie czy można zastąpić postanowienie abuzywne,
kursem rynkowym (obiektywnym kursem średnim NBP) lub zastosować przepis
dyspozytywny z art 358 §2 k.c., z uwagi na fakt, iż przepis ten stanowi normę
prawną, która może znaleźć zastosowanie w sprawie, a Sąd winien podjąć wszelkie
działania prowadzące do przywrócenia równowagi kontraktowej stron. Tymczasem
uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. III
CZP 25/22, mocą zasady prawnej rozstrzygnęła w punkcie pierwszym, że „[w] razie
uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego
odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone
postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie
można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia
kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów”. (zob. także
I CSK 967/26
5
wyroki Sądu Najwyższego z: 14 lutego 2025 r., II CSKP 1545/22; 28 lutego 2025, II
CSKP 1277/24).
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano
również oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.
Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi
kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają
uwzględnienie skargi. Skarżący twierdząc, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona, powinien wyjaśnić w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić
to twierdzenie. Oznacza to powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia
prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, które dodatkowo prowadziło
do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienia SN z: 8
października 2015 r., IV CSK 189/15; 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC
2004, nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; 26
kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na wyjątkowy charakter przesłanki
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej powinna dać się stwierdzić „na pierwszy
rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie SN z 2
sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego kryterium.
Jako uzasadnienie oczywistej zasadności skargi strona skarżąca wskazała
naruszenie art 481 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące
bezpodstawnym zasądzeniem ustawowych odsetek za opóźnienie, które zdaniem
skarżącego winny być ewentualnie zasądzone od dnia wymagalności roszczenia
powoda o zwrot nienależnego świadczenia – którym miałby być dzień złożenia
przez należycie poinformowanego przez sąd konsumenta (Powoda) oświadczenia
o odmowie wyrażeniu zgody na objęcie dobrowolnym system ochrony
konsumenckiej. W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi
wątpliwości, że w razie stwierdzenia nieważności umowy kredytowej zawartej przez
przedsiębiorcę z konsumentem, jest on uprawniony do domagania się od
przedsiębiorcy zwrotu świadczeń spełnionych przez siebie w wykonaniu tej umowy
oraz odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego
I CSK 967/26
6
przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca ten
otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego z:
14 lutego 2025, II CSKP 1996/22; 30 stycznia 2025 r., II CSKP 2192/22; z 28 lutego
2025 r., II CSKP 704/23; z 27 marca 2025 r., II CSKP 9/24) i stanowisko to wynika z
jednolitego orzecznictwa TSUE (zob. wyrok TSUE z 15 czerwca 2023 r., C-520/21,
Arkadiusz Szcześniak p. Bankowi M. SA, Dz.U. C-64 z 7.2.2022, wyrok TSUE z 14
grudnia 2023 r., C-28/22, TL i WE p. Syndykowi masy upadłości Getin Noble Bank
S.A., dawniej Getin Noble Bank S.A., Dz.U.UE.C.2024/1069).
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego
orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391
§ 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
Aleksander Stępkowski
(Ł.W.)
[SOP]
