I CSK 80/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Władysław Pawlak
18 czerwca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 18 czerwca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K.J.
przeciwko J. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G.
z udziałem interwenienta ubocznego T. spółki akcyjnej w W.
o zapłatę, ustalenie i rentę,
na skutek skargi kasacyjnej J. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 20 maja 2024 r., I ACa 2363/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Powód – K.J. pozwem wniesionym przeciwko J. Spółce z ograniczoną
odpowiedzialności w G., prowadzącej na terenie Polski sieć obiektów sportowych,
[…], domagał się zasądzenia kwoty 1.500.000,00 zł, z tytułu zadośćuczynienia z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 13 października 2017 r. oraz
odszkodowania obejmującego kwoty: 191.818,25 zł tytułem zwrotu kosztów
leczenia, 10.353,90 zł tytułem zwrotu kosztów zakupu niezbędnych urządzeń i
174.787,57 zł tytułem zwrotu kosztów opieki z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie od tych kwot od 13 października 2017 r. Nadto wniósł o zasądzenie
kwoty 74.132,31 zł tytułem utraconego dochodu z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie od dnia doręczenia pozwu oraz o zasądzenie renty wyrównawczej w
wysokości po 2.175,98 zł miesięcznie, płatnej do 10 dnia każdego miesiąca,
I CSK 80/25
2
począwszy od grudnia 2019 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku
uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat i renty z tytułu zwiększonych
potrzeb w wysokości po 12.483,40 zł miesięcznie, płatnej do 10 dnia każdego
miesiąca, począwszy od grudnia 2019 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w
przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat. Powód domagał się
także ustalenia odpowiedzialności pozwanego za mogące powstać w przyszłości
szkody będące następstwem zdarzenia z 5 lutego 2017 r. – wypadku powoda w
tzw. „parku trampolin”, w X. przy ul. […], obiekcie prowadzonym przez stronę
pozwaną.
Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości,
kwestionując roszczenia powoda zarówno co do zasady, jak i co do wysokości.
Na wniosek pozwanej, pismem z 13 października 2020 r., do sprawy w
charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej zgłosiło się T. Spółka
Akcyjna w W. - wnosząc o oddalenie powództwa. Ubezpieczyciel wskazał, że w
okresie od 15 lipca 2016 r. do 14 lipca 2017 r. obejmował ochroną
ubezpieczeniową pozwaną Spółkę. Odnosząc się do meritum, wskazał, że
prowadził postępowanie likwidacyjne, zarejestrowane pod nr […] w związku ze
zgłoszeniem przez powoda szkodą z 5 lutego 2017 r., ale ze względu na brak
udowodnienia winy przez powoda odmówił wypłaty zadośćuczynienia oraz
odszkodowania.
Wyrokiem wstępnym z 15 czerwca 2023 r. Sąd Okręgowy w Katowicach
uznał powództwo za usprawiedliwione co do zasady.
Apelację od tego wyroku złożyła pozwana zaskarżając go w całości i
zarzucając mu naruszenie wyszczególnionych w treści apelacji przepisów
postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Skarżąca domagała się zmiany
zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia powództwa w całości; ewentualnie
uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach, o ile Sąd Odwoławczy stwierdzi
konieczność przeprowadzenia na nowo postępowania dowodowego w całości.
Interwenient uboczny popierał apelację pozwanej i wnosił o jej
uwzględnienie.
I CSK 80/25
3
Powód w odpowiedzi na apelację domagał się jej oddalenia.
W ocenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach, apelacja strony pozwanej nie
zasługiwała na uwzględnienie, przede wszystkim z tej przyczyny, że mając na
względzie art. 415 k.c., art. 430 k.c., a także art. 474 k.c., powód ostatecznie
wykazał, iż pozwana, na skutek zaniechań swoich pracowników (trenerów)
naruszyła modelowy obowiązek dołożenia wszelkich starań w zakresie zapewnienia
bezpieczeństwa powodowi w czasie korzystania z trampoliny sportowej.
Zakładając, jak przyjął Sąd II instancji, że instruktorzy postępowaliby profesjonalnie,
ich asysta pozwoliłaby, w ocenie Sądu, na uniknięcie tak poważnych urazów, jakich
doznał powód, co przesądziło też o wykazaniu przez powoda istnienia związku
przyczynowego między zawinionymi zaniechaniami personelu pozwanej, a szkodą
jakiej on doznał.
Ostatecznie Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 20 maja 2024 r.
oddalił apelację strony pozwanej.
Strona pozwana – J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. skargą
kasacyjną zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 20 maja 2024 r. w
całości.
Skargę kasacyjną oparła na zarzutach naruszenia przepisów postępowania,
tj.: art. 379 pkt 4 k.p.c., albowiem w rozpoznaniu sprawy przed Sądem Apelacyjnym
w Katowicach i w wydaniu zaskarżonego wyroku udział wzięło dwóch sędziów
powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, W konsekwencji, skład Sądu był
nienależycie obsadzony oraz na zarzutach naruszenia przepisów prawa
materialnego, tj.: art. 415 k.c. w zw. z art. 430 k.c. poprzez jego niewłaściwe
zastosowanie i błędne przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych niniejszej
sprawy wystąpiły wszystkie przesłanki warunkujące odpowiedzialność deliktową
pozwanej na podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 430 k.c., w tym przede wszystkim
na błędnym przyjęciu, że swym zaniechaniem wykonania obowiązku umownego
I CSK 80/25
4
pozwana dopuściła się deliktu.
Skarżąca wniosła na zasadzie art. 3984 § 2 k.p.c. o przyjęcie jej skargi
kasacyjnej do rozpoznania wskazując, że zachodzi przesłanka nieważności
postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.) oraz, że jej skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Tytułem wykazania, że w
realiach sprawy w rachubę wchodzi nieważność postępowania, a tym samym
zachodzi przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., skarżąca wskazała, że w
rozpoznaniu sprawy przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach i w wydaniu
zaskarżonego wyroku udział wzięło dwóch sędziów, tj. SSA X. Y. i SSA X.1 Y.1,
które powołane zostały na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w
trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz.
3). W rezultacie przedmiotowe postępowanie było dotknięte nieważnością z uwagi
na nienależytą obsadę sądu/sprzeczność składu z przepisami prawa. Odnośnie,
natomiast, do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., w ocenie skarżącej, Sąd
Apelacyjny w Katowicach niewątpliwie niewłaściwie - przy ustalonym stanie
faktycznym sprawy - zastosował art. 415 k.c. w zw. z art. 430 k.c., a w
konsekwencji tego błędnie przyjął, że w okolicznościach faktycznych wystąpiły
wszystkie przesłanki warunkujące odpowiedzialność deliktową pozwanej na
podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 430 k.c., albowiem swym zaniechaniem
wykonania obowiązku umownego pozwana dopuściła się deliktu. W dalszej
kolejności skarżąca stwierdziła, że Sąd odwoławczy, wydając zaskarżony wyrok,
pomimo iż nie wskazał, jakiego obowiązku nakazu działania zaniechali pracownicy
pozwanej, to zaniechanie, którego dopuścili się jej pracownicy, uznał jednocześnie
za delikt, pomimo iż brak było przesłanek do przyjęcia takiego stanowiska, a tym
samym brak było podstaw do zastosowania art. 415 k.c. w zw. z art. 430 k.c. W
rezultacie okoliczności te miały, zdaniem skarżącej, przemawiać za oczywistą
zasadnością jej skargi.
W odpowiedzi na skargę powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi
kasacyjnej pozwanej do rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz
powoda kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi - kosztów
I CSK 80/25
5
zastępstwa procesowego, a w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania, o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od pozwanej na
rzecz powoda kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi - kosztów
zastępstwa procesowego .
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje
publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta
do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje
sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W
judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji
zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności
kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę
postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,
OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu
publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego
w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4
lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżąca oparła na przesłankach
uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak
spełnione.
I CSK 80/25
6
W postępowaniu odwoławczym pozwana była reprezentowana przez
profesjonalnego pełnomocnika, który otrzymał zawiadomienie o składzie Sądu
drugiej instancji (k. 813, 818, 826 i 835), ale nie zgłosił wniosku o wyłączenie
członków składu orzekającego, którzy uzyskali nominację na stanowisko sędziego
Sądu Apelacyjnego na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej nowelą z 8
grudnia 2017 r. (art. 49 k.p.c.), względnie nie zwrócił uwagi na powyższe w trybie
art. 162 k.p.c. w zw. z art. 3 k.p.c., ani też nie wystąpił z wnioskiem o zbadanie
spełnienia przez tych sędziów wymogów niezależności i bezstronności na
podstawie art. 42a § 3 i n. ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów
powszechnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2024 r., poz. 334). Dlatego powoływanie się
przez pozwaną w skardze kasacyjnej na powyższą wadliwość składu orzekającego
stanowi nadużycie prawa procesowego (art. 4¹ k.p.c.), zważywszy na okoliczność,
iż zarzut nieważności postępowania został podniesiony w związku z niekorzystnym
rozstrzygnięciem co do istoty sprawy.
Na gruncie prawa europejskiego przyjmuje się, że stwierdzenie nadużycia
prawa przez jednostkę wymaga przeprowadzenia testu składającego się z dwóch
komponentów, a mianowicie obiektywnego i subiektywnego (zob. wyroki Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 13 marca 2014 r., C - 155/13 oraz z 6 lutego
2018 r., C - 359/16). Pierwszy z tych elementów polega na tym, że z ogółu
okoliczności musi wynikać, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek
przewidzianych w uregulowaniach unijnych cel realizowany przez te unormowania
nie został osiągnięty. Natomiast aspekt subiektywny ogniskuje się na celu
przyświecającym jednostce i również opera się na analizie ogółu obiektywnych
okoliczności, z których ma wynikać, że głównym celem zachowania jednostki
odpowiadającego literze prawa jest uzyskanie instrumentalnie korzyści procesowej.
Pozwana nie twierdzi w skardze kasacyjnej, że wystąpiły obiektywne
okoliczności uniemożliwiające jej zakwestionowanie składu Sądu drugiej instancji
przed wydaniem zaskarżonego wyroku.
Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi
kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają
I CSK 80/25
7
uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje
prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to
twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia
prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z
dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia
2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).
Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego
przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie
to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie
publ. i przywołane tam orzecznictwo).
Zaprezentowane przez Sąd Apelacyjny w pisemnych motywach
zaskarżonego wyroku - tak w zakresie podstawy faktycznej, jak i prawnej
rozstrzygnięcia - stanowisko odnośnie do kwalifikacji zachowania pozwanej jako
deliktu (art. 415 k.c. w zw. z art. 430 k.c.) nie pozwala na podzielenie poglądu
skarżącej, że skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w przedstawionym wyżej
rozumieniu przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Ze względu na charakter
zaskarżonego wyroku (tj. rozstrzygnięcie apelacji od wyroku wstępnego) o kosztach
postępowania kasacyjnego orzeknie Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 318 § 2
k.p.c.
[SOP]
[r.g.]
I CSK 80/25
8
