Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności.
Sprawdź, jak sądy stosują art. 430 KC
Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.
Artykuł 430 Kodeksu cywilnego stanowi, że osoba zlecająca wykonanie określonej czynności innej osobie ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez tę osobę podczas realizacji zadania. Kluczowym elementem jest podległość wykonawcy kierownictwu zleceniodawcy oraz obowiązek stosowania się do jego instrukcji. Oznacza to, że zleceniodawca ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy nie własnej, lecz przypisanej z powodu nadzoru i kierowania działalnością osoby zatrudnionej do wykonania danej czynności. Zasadniczo jest to instytucja odpowiedzialności odpowiedzialności za działania osób działających pod nadzorem, co jest ważne dla ochrony interesów osób trzecich poszkodowanych w wyniku tych działań.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy dana osoba powierza wykonanie czynności innej osobie w taki sposób, że zachowuje kontrolę nad przebiegiem tej czynności, a wykonawca działa pod jej kierownictwem. Istotne jest, by w relacji między stronami istniały elementy podporządkowania, czyli by wykonawca był zobowiązany do przestrzegania wskazówek zleceniodawcy podczas realizacji powierzonego zadania. W praktyce odnosi się to do różnych relacji zatrudnienia czy umów zlecenia, gdzie nadzorca kieruje wykonywaniem obowiązków przez podwładnego lub zleceniobiorcę.
Przykładowo w codziennym życiu, jeśli właściciel sklepu wynajmie pracownika do uzupełniania towaru i pracownik ten przez nieuwagę spowoduje szkody na mieniu lub osobie, właściciel sklepu ponosi odpowiedzialność za szkodę, ponieważ pracownik działał pod jego kierownictwem i zgodnie z jego wskazówkami. Odpowiedzialność ta wynika z obowiązku nadzoru nad powierzoną czynnością i jej realizacją, co obrazuje praktyczną istotę przepisu.
Często błędnie interpretuje się zakres odpowiedzialności wskazując, że zawsze zleceniodawca będzie odpowiedzialny za wszelkie działania wykonawcy. Tymczasem warunkiem jest podległość kierownictwu oraz stosowanie się do wskazówek. Brak takiego kierownictwa lub samodzielne działanie wykonawcy może wykluczać odpowiedzialność zleceniodawcy na podstawie tego artykułu. Również istotne jest to, aby szkoda wynikała z winy wykonawcy w trakcie wykonywania powierzonych czynności.
Podsumowując, art. 430 KC reguluje odpowiedzialność za szkodę związaną z powierzeniem czynności i nadzorem nad jej wykonaniem. W indywidualnych przypadkach interpretacja i ustalenie odpowiedzialności może wymagać analizy szczegółowej sytuacji, dlatego warto wtedy skonsultować się z prawnikiem, by ustalić zakres odpowiedzialności zgodnie z okolicznościami sprawy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… przepisów art. 2a ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o drogach publicznych, art. 415 k.c. w zw. z art. 20 ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz art. 430 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że od dnia 1 stycznia 2013 r., zatem także w dacie powstania szkody, droga przy ul. (...) w C. była w zarządzie Gminy Miejskiej C. , a Powiat (...) nie ponosi odpowiedzialności za…
Fragment uzasadnienia
… jego niezastosowanie, w sytuacji gdy udzielenie świadczenia zdrowotnego przez powoda doprowadziło do powstania szkody u pozwanego wypełniając dyspozycję art. 415 k.c. w zw. z art. 430 k.c. oraz art. 132a ust. 3 ustawy o finansowaniu świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych, w sytuacji gdy naprawienie szkody przez pozwanego pacjentowi w postaci zapłaty renty na mocy postanowienia zabezpieczającego Sądu Okręgowego w S. w…
Fragment uzasadnienia
… co polegało w szczególności na braku wskazania jakie fakty uznano za udowodnione, 4. naruszenie art. 441 § 3 k.c. w zw. z art. 430 k.c. i art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 roku, Nr 14, poz. 89 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że możliwość dochodzenia przez osobę odpowiedzialną za szkodę od sprawców szkody właściwych kwot w drodze…
Fragment uzasadnienia
… podjęte przez sprawce szkody, zwłaszcza zewnętrzne przymioty podjętego działania. Wskazał, że omówione okoliczności jako odnoszące się do odpowiedzialności na podstawie art. 430 k.c. z uwzględnieniem modyfikacji wynikającej z zastosowania tych poglądów do stosunku powiernictwa występującego w niniejszej sprawie w reakcjach pomiędzy agentem i zakładem ubezpieczeń przy uwzględnieniu, że podstawę zaskarżonego wyroku stanowiły…
Fragment uzasadnienia
… pozostaje już poza zakresem sporu. Jedynie zatem dla porządku wypada zwrócić uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze podstawę odpowiedzialności pozwanego Szpitala stanowi art. 430 k.c. , a nie art. 415 k.c. Niewątpliwie Szpital nie odpowiada za zawinienie w ujęciu art. 415 k.c. , czy nawet za zawinione działanie swojego organu zarządzającego, czego dotyczy art. 416 k.c. Z kolei ukształtowane od lat orzecznictwo sądowe wskazuje…
Fragment uzasadnienia
… 172; tzn. że odjeżdżając z nierozładowanym towarem przed upływem 48 godzin, przewoźnik naruszył warunki umowne dotyczące przewozu; 4. naruszenie prawa materialnego, a to art. 430 w zw. 471 Kodeksu cywilnego poprzez ich niezastosowanie , zgodnie z którymi, kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek…
Wyświetlone orzeczenia: 6
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 430: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoZleceniodawca ponosi odpowiedzialność, gdy osoba wykonująca czynność działa pod jego kierownictwem i stosuje się do jego wskazówek.
Nie, odpowiedzialność występuje tylko wtedy, gdy pracownik działa pod kierownictwem i według wskazówek zleceniodawcy podczas wykonywania powierzonych czynności.
Podległość kierownictwu oznacza, że osoba wykonująca czynność musi przestrzegać instrukcji i zaleceń zleceniodawcy podczas realizacji zadania.
Nie, jeśli osoba działa samodzielnie i nie stosuje się do wskazówek zleceniodawcy, przepis ten nie znajduje zastosowania.
Odpowiedzialność jest oparta na winie osoby wykonującej czynność, ale przypisana zleceniodawcy ze względu na kierownictwo i powierzenie zadania.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 430