Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 3.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

XIII GC 149/15Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi

Odpowiedzialność członka zarządu sp. z o.o. za długi spółki

Fragment uzasadnienia

… art. 214 § 1 k.p.c. , lecz co najwyżej jako próbę obstrukcji procesowej kwalifikowanej jako dokonanie czynności procesowej ze sprzeniewierzeniem się dobrym obyczajom ( art. 3 k.p.c. ). Zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h. jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Przypisanie odpowiedzialności członkom zarządu spółki z o.o. za jej zobowiązania na…
I C 425/15Sąd Rejonowy w Ciechanowie

Składka z OC wznowiona automatycznie – wyrok SR w Ciechanowie

Fragment uzasadnienia

… 12 miesięcy. Należy zważyć, iż zgodnie z zasadami obowiązującymi w procedurze cywilnej ciężar gromadzenia materiału procesowego spoczywa na stronach ( art. 232 k.p.c. , art. 3 k.p.c. , art. 6 k.c. ). Art. 6 k.c. określa reguły dowodzenia, to jest przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy czym Sąd nie ma obowiązku dążenia do…
  • ubezpieczenie majątkowe
Czytaj orzeczenie
XIII GC 361/15Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi

Wyciąg z ksiąg funduszu a dowód wierzytelności – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym ". W świetle art. 3 powołanej ustawy nowelizującej, ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Pozew wniesiono 21 listopada 2014 roku, a zatem po dacie wejścia w życie nowelizacji art. 194. Także po tej dacie sporządzono wyciąg z ksiąg funduszu. Wyciąg z…
I C 518/15Sąd Rejonowy w Ciechanowie

Zadośćuczynienie za śmierć siostry bez wspólnego gospodarstwa

Fragment uzasadnienia

… kategorią obiektywną i należy go pojmować jako obiektywne powiązanie ze sobą zjawiska nazwanego "przyczyną" ze zjawiskiem określonym jako "skutek". Ustawodawca wprowadzając w art. 361 § 1 k.c. dla potrzeb odpowiedzialności cywilnej ograniczenie odpowiedzialności tylko za normalne (typowe, występujące zazwyczaj) następstwa działania lub zaniechania, z których szkoda wynikła, nie wprowadza pojęcia związku przyczynowego w…
  • zadośćuczynienie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 3: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 3 KPC formułuje podstawowe powinności osób biorących udział w postępowaniu cywilnym. Po pierwsze, strony i uczestnicy postępowania mają dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, czyli w sposób uczciwy, lojalny wobec sądu i przeciwnika procesowego. Po drugie, mają obowiązek dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Po trzecie, ciąży na nich powinność przedstawiania dowodów. Przepis ten jest więc wyrazem tak zwanego obowiązku prawdomówności i lojalności procesowej, a jednocześnie stanowi ogólną dyrektywę, przez pryzmat której ocenia się zachowanie stron w toku całego procesu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 3 KPC odnosi się do wszystkich postępowań uregulowanych w Kodeksie postępowania cywilnego, a więc zarówno do procesu, jak i do postępowania nieprocesowego, w którym mowa jest o uczestnikach. Znajduje zastosowanie na każdym etapie sprawy: przy sporządzaniu pozwu i odpowiedzi na pozew, przy składaniu pism procesowych, wniosków dowodowych, oświadczeń na rozprawie oraz przy przesłuchaniu stron. Dotyczy zarówno strony działającej samodzielnie, jak i reprezentowanej przez pełnomocnika. Norma ta ma charakter ogólny i nie przewiduje wprost sankcji, jednak jej naruszenie sąd może uwzględnić przy ocenie wiarygodności twierdzeń, przy rozstrzyganiu o kosztach procesu oraz przy stosowaniu przepisów o nadużyciu prawa procesowego.

Przykład zastosowania

Wyobraźmy sobie spór o zapłatę za wykonany remont. Zamawiający twierdzi w odpowiedzi na pozew, że nigdy nie odebrał prac, choć posiada podpisany protokół odbioru, którego nie ujawnia sądowi. W toku postępowania wykonawca przedstawia kopię tego protokołu, z której wynika, że odbiór jednak nastąpił. Takie zatajenie istotnej okoliczności i dokumentu jest sprzeczne z obowiązkiem wynikającym z art. 3 KPC, a sąd może z tego wyciągnąć wnioski przy ocenie wiarygodności całości wyjaśnień pozwanego, jak również przy rozliczeniu kosztów procesu.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że art. 3 KPC nakłada na stronę obowiązek dostarczania dowodów przeciwko sobie i przyznawania racji przeciwnikowi. Przepis nie znosi zasady, zgodnie z którą ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z danego faktu wywodzi skutki prawne, ani nie odbiera prawa do obrony własnego stanowiska. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie milczenia w kwestiach, o które nikt nie pytał, z zatajaniem faktów - chodzi o rzetelność wyjaśnień, a nie o obowiązek relacjonowania wszystkiego. Trzecim błędem jest założenie, że naruszenie art. 3 KPC automatycznie prowadzi do przegrania sprawy; skutki mają charakter pośredni i wiążą się przede wszystkim z oceną dowodów oraz kosztami. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni realia konkretnego postępowania.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy art. 3 KPC oznacza, że muszę mówić w sądzie całą prawdę?

Tak, przepis nakazuje dawać wyjaśnienia zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Nie oznacza to jednak obowiązku samodzielnego gromadzenia dowodów na korzyść przeciwnika.

Jaka jest sankcja za naruszenie art. 3 KPC?

Przepis sam w sobie nie przewiduje kary. Naruszenie może jednak wpłynąć na ocenę wiarygodności twierdzeń strony oraz na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Czy art. 3 KPC dotyczy także postępowania nieprocesowego?

Tak, przepis wymienia obok stron również uczestników postępowania, co obejmuje postępowanie nieprocesowe.

Co oznacza działanie zgodnie z dobrymi obyczajami w procesie?

Chodzi o uczciwe i lojalne korzystanie z uprawnień procesowych, bez działań obliczonych wyłącznie na przewlekanie sprawy lub wprowadzanie sądu w błąd.

Czy przepis zmienia zasady ciężaru dowodu?

Nie. Art. 3 KPC nakazuje przedstawiać dowody, ale nie modyfikuje reguły, że skutki prawne z danego faktu wywodzi ten, kto ma go wykazać.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 3